HUMAN RIGHTS WATCH
Azərbaycan:
polis zorakılığı seçki kampaniyasına ləkədir
Azad parlament seçkilərinin keçiriləcəyi şübhə doğurur
(Nyu-York, 4 oktyabr 2005-ci il) - Azərbaycanda siyasi müxalifətin
nümayəndələrinə qarşı polis azğınlığının şiddətlənməsi iqtidarın 6 noyabr azad
və ədalətli parlament seçkilərinin təmin olunmasında üzərinə götürdüyü
öhdəlikləri tam şəkildə şübhə altına alır, «Human Rights Watjh» (Hyuman Raits
Voç) bildirib.
Azərbaycana beynəlxalq aləmdə yaxın partnyorlar, xüsusilə də ABŞ və Avropa
İttifaqına üzv olan ölklərər, sentyabrın əvvəlindən başlanmış seçki kampaniyası
zamanı boyatlanan təzyiqləri qəti surətdə pisləməli və aydın şəkildə bəyan
etməlidirlər ki, 2003-cü il prezident seçkilərinə kölgə salan hüquq pozuntuları
halları kimi özbaşnalığın təkrarlanması çox ciddi real nəticələrə səbəb olacaq
ki, bu da öz növbəsində Azərbaycan hökumətinin yararlandığı maliyyə yardımının
kəsilməsinə gətirib çıxaracaqdır.
Müxalifət yetkilərinə qarşı son hücum və təzyiq 1 oktaybr tarixdə başkənd
Bakının mərkəzində seçkiqabağı mitinq keçirməyə cəhd edən müxalifət patiyası
üzvlərinin döyülməsi və həbsi zamanı baş vermişdir. «Human Rights Watjh»
qurumunun nümayəndəsi polis işçilərinin müxalifət fəallarını dubinka ilə necə
döyməsini və onlardan bir neçəsinin yaralanmasını öz gözləri ilə görüb.
Dirənişçilərdən/etirazçılardan birinin başından qan axırdı, kürəyində küt
uzunsov alətin yetirə biləcəyi izlər var idi. Həmin şəxs «Human Rights Watjh”»a
söyləyib ki, o, polislərin hücum edib döydüyü fəallardan biridir.
«Azərbaycan rəsmiləri prinsipcə azad və ədalətli seçki ideyası ilə uzlaşmayan
qaraqorxu mühitinə şərait yaradırlar», Holly Cartner, «Human Rights Watjh»
təşkilatının Avropa və Orta Asiya regionları üzrə direktoru söyləyib və əlavə
edib ki: «Beynəlxalq ictimaiyyət bu cür hücumlara təpgi verməli və birmənalı
olaraq xatırlatmalıdır ki, sərbəst toplaşma azadlığının təmin olunması prioritet
olmalıdır».
1oktyabr tarixdə saat 16:00-a təyin olunmuş mitinqin başlanmasından öncə
polislər üç müxalif partiyanı birləşdirən Azadlıq blokunun icazəsiz mitinq
keçirəcəyi mərkəzi ərazi «28 Meydanı»na gələn bütün yolları bağlamışdı. Həmin
günün səhəri polislər artıq müxalifət fəallarını tutmağa başlamışdılar. AXCP
sədri Əli Kərimlinin hesablamalarına görə həmin gün 150-dən çox müxalifət
tərəfdarı həbs olunmuşdur. Bir çox beynəlxalq təşkilatlar «Human Rights Watjh»a
bildiriblər ki, günortadan sonra şəhərin mərkəzində kütlələr arasından tutulmuş
insanları polislər tərəfindən avtobuslara doldurduğunun şahidi olublar.
Tutulanlar arasında ən azı dörd namizəd də olub. «Human Rights Watjh»da olan
məlumatlara görə polisə tabe olmadığına görə onlardan bəziləri 10 sutkalıq həbs
cəzasına məhkum olunmuşdur. Bu azmış kimi, vəkilləri məhkəmə zamanı dinləmələrə
buraxmamışlar.
Artıq ikinci həftədir ki, Azərbaycan müxalifəti şəhərin mərkəzində icazəsiz
mitinq keçirməyə cəhd edir. Rəsmilər isə mitinqlər üçün onların razılaşmadığı
şəhərdən uzaq yerləri ayırır. 25 Sentyabrda baş vermiş birinci icazəsiz mitinq
cəhdi zamanı iqtidar yerlə bağlı danışıqlara getməyi təklif etmişdir. Lakin
danışıqlar 29 sentyabr tarixdə ATƏT-in təşəbbüsü ilə keçirilən görüşdə iqtidar
yetkilərinin iştirak etməməsi səbəbindən baş tutmamışdır. Beləki tərəflər 29
sentyabrda keçirilməli olan mitinq üçün yerləri müzakirə etməli idilər.
«Azərbaycan iqtidarı beynəlxalq standartlara müvafiq seçki keçirməsində hamını
əmin etmək isəyirsə, o halda müxalifətə şəhərin mərkəzində seçkiöncəsi mitinqlər
keçirməyə icazə verməsi yaxşı başlanğıc olardı,» deyə
Cartner bildirib.
«Human Rights Watjh» seçki kampaniyası zamanı sərbəst toplaşma hüquq və
azadlıqlarını məhdudlaşdıran digər mənfi halları da qeydə alıb. Müxalifət
partiyalarından olan namizədlər söyləyirlər ki, öz dairələrində seçicilərlə
körüşməyə cəhd etdikdə hər zaman polis və yerli icra strukturları tərəfindən
maneələrlə üzləşirlər. Məsələn, AXCP-dən namizədliyi irəli sürülmüş Cəmil
Həsənlinin sözlərinə görə icra nümayəndələri 21 sentyabrda ona dairəsində
seçicilərlə görüş keçirilməyə icazə verməyiblər. Baxmayaraq ki, həmin mitinq bu
cür tədbirlərin keçirilməsi üçün elə iqtidarın özünün təyin etdiyi yerdə
keçirilməli idi. Həsənov onu da əlavə etdi ki, 100-dən çox polis nəfəri görüşə
gələn insanları dağıtmış və onun seçki qərargahına təhkim olunmuş iki əməkdaş
onlar tərəfindən saxlanılmışdır.
Seçkilərlə bağlı artıq üç həftədir ki, Səid Nuri, «Yeni Fikir» müxalif-yönümlü
gənclər hərəkatının fəalı, 12 sentyabr tarixdə tutulduğu vaxtdan bəri ona qarşı
heç bir ittiham sürülmədən həbsdə saxlanılır. Həbs olunandan az sonra
talassemiya xəstəliyindən əziyyət çəkdyi üçün polisin nəzarətində olan və heç
kimin buraxılmadığı xəstəxanaya yerləşdirilmişdir. Onun vəkili Yavər Hüseynov
bildirib ki, Nuriyə qarşı bu günə qədər rəsmi ittiham irəli sürülməsə də polis
valideynlərinə xəstəni evə aparmağa icazə vermir.
Nurinin Polşada keçirilən demokratiya problemlərinə həsr olunmuş beynəlxalq
konfransda iştirakını bəhanə gətirərək, Prokuratura onu hökuməti güc yolu ilə
devirmək cəhdində ittiham edir.
«Beynəlxalq ictimaiyyət artıq qəti surətdə bəyan etməlidir ki, qanunsuz həbslər,
döyülmələr və qorxutmalar öz etkisini göstərəcəkdir. ABŞ və AB-ölkələri
olayların daha da pisləşməsini gözləmək əvəzinə seçkiqabağı represiyalarldan
işarət verən hərəkətlərə qarşı dərhal münasibət bildirməlidir»,
Cartner
söyləyib.
«Human Rights Watjh» bildirir ki, Azərbaycanlılar arasında belə bir ümumi qorxu
var ki, Vaşinqton rəsmiləri neftə qoyduğu sərmayələrin xətrinə stabilliyi
prioritet hesab etdiklərindən, ABŞ insan huquqları pozuntusuna munasibət
bildirməyəcəkdir.
«ABŞ rəsmiləri ucadan və açıq şəkildə bəyan etməlidirlər ki, Azərbaycanla
sonrakı münasibətlər hökumətin hüquq müdafiəsi praktikasından asılı olacaqdır»,
Cartner deyərək, onu da əlavə edib ki, «bu mənada qarşıdan gələn parlament
seçkiləri lakmus kağızına bənzər bir sınaq olmalıdır».
Azerbaijan
Ölkənin səhifəsi
isagambar.az, 6 oktyabr, 2005, Bakı, Azərbaycan
HUMAN RIGHTS WATCH
Azerbaijan: Police Violence Mars Election Campaign
Prospects for Free Parliamentary Elections in Doubt
(New York, October 4, 2005)—Mounting police violence against members of the
political opposition in Azerbaijan casts serious doubt on the government’s
commitment to ensuring free and fair parliamentary elections on November 6,
Human Rights Watch said today.
Azerbaijan’s international partners, particularly the United States and European
Union countries, should forcefully condemn the attacks taking place during the
election campaign, which began in September. These countries should also make
clear that a repeat of the human rights abuses that marred the 2003 presidential
elections would carry real consequences, including cuts to financial assistance
benefiting the government.
The latest attack against political opposition members took place on October 1,
when police beat and arrested opposition party members who attempted to hold a
pre-election rally in the center of Baku, the capital. A Human Rights Watch
researcher observed police beating opposition activists with batons and saw
several injured protesters. One protester was bleeding from the head and had
marks across his back consistent with having been beaten with a baton. He told
Human Rights Watch that he was one of a number of opposition protesters that the
police had attacked and beaten.
“The Azerbaijani authorities are creating an environment of intimidation that
flies in the face of the idea of free and fair elections,” said Holly Cartner,
Europe and Central Asia director of Human Rights Watch. “The international
community must firmly condemn the attacks and make it clear that freedom of
assembly is a fundamental human right that must be respected.”
On October 1, prior to the scheduled start of the rally at 4 p.m., police
blocked off the streets surrounding May 28 Square, the central Baku meeting
place designated by the opposition Azadliq block for its unauthorized rally.
From early that morning, police began to detain opposition members. Ali Kerimli,
head of the Azerbaijan Popular Front Party, estimated that more than 150
opposition members were detained that day. Human Rights Watch spoke to several
international observers who saw the police filling buses with people they had
detained from among the crowds in the city center that afternoon. The detainees
included at least four opposition candidates for the election. Human Rights
Watch received information that some of the detainees were sentenced to 10 days
in prison for failing to follow police instructions and that the authorities did
not allow defense lawyers in court.
This is the second week running that the opposition in Azerbaijan has tried to
hold an unauthorized rally in the center of the capital. The government has
authorized rallies in locations far from the city center, which the opposition
has rejected. During the first attempted unauthorized rally, on September 25, at
which police also beat and detained opposition members, the government offered
to negotiate over locations. However, the negotiations quickly broke down, with
the government failing to send representatives to a meeting hosted by the
Organization for Security and Cooperation in Europe (OSCE) to discuss locations
for an opposition rally on September 29.
“If the Azerbaijani government wants to convince anyone that it is holding
elections in line with international standards, allowing the opposition to hold
pre-election rallies in the city center would be a good place to start,” said
Cartner.
Human Rights Watch has documented other restrictions on freedom of assembly
during the election campaign. Candidates for opposition parties have told Human
Rights Watch that police and local authorities regularly interfere when they
want to meet with voters in their constituencies. In one example, a sitting
member of parliament and candidate for the Azerbaijan Popular Front Party, Jamil
Gasanli, told Human Rights Watch that local authorities denied him permission to
hold a meeting on September 21 with voters from his constituency, even though
the meeting was to be held in a place previously designated by the local
authorities for such meetings. According to Gasanli, approximately 100 police
officers dispersed the crowd that had gathered for the meeting. Police also
detained two of his election campaign staff, he said.
In related events, Said Nuri, a member of Yeni Fikir (New Thinking), an
opposition-aligned youth movement, has remained in detention without charge for
three weeks since his arrest on September 12. Shortly after his arrest, his
health deteriorated due to a long-standing anemic blood condition, and he was
hospitalized. Police are currently guarding him in hospital and restricting
access to him. According to his lawyer, Yaver Huseyn, Nuri has not been formally
charged, but the police will not allow his relatives to take him home.
Prosecuting authorities accused Nuri of attempting to violently overthrow the
government, basing these accusations on his attendance at an international
conference on democracy in Poland. He is one of three members of Yeni Fikir now
in custody, facing similar accusations. The other two— Ruslan Bashirli, the head
of the organization, and Ramin Tagaev—have been formally charged with attempting
to violently overthrow the government and have been remanded in custody for
three months. The cases against the three men appear to be politically
motivated.
Following Bashirli’s arrest, the government apparently launched a campaign
against Yeni Fikir and the APFP, which is closely associated with Yeni Fikir.
According to Bashirli’s lawyer, Elchin Gambarov, authorities put pressure on
Bashirili to denounce Ali Kerimli, the leader of the APFP, on television.
“It’s time for the international community to insist that arbitrary arrests,
beatings and intimidation will not be tolerated,” said Cartner. “The United
States and the EU should react now to these clear signs of pre-election
repression instead of waiting for the situation to deteriorate even further.”
Human Rights Watch noted that a common fear among Azerbaijanis was that the
United States would not react to human rights abuses in the country because
Washington prioritized stability for its oil investments.
“The U.S. needs to convey, loud and clear, that future relations with Azerbaijan
depend on the government’s rights record,” said Cartner. “The forthcoming
elections should be a litmus test in this respect.”
Azerbaijan has a history of elections that breach international standards. The
OSCE concluded that the October 2003 presidential election was fraudulent. It
was followed by violent protests to which police and other law enforcement
agencies responded with excessive force, killing at least one protester. Mass
arrests followed. Human Rights Watch documented police torture of detainees,
including the use of beating, electric shock and threats of rape during the 2003
elections. More than 100 opposition members and supporters were imprisoned after
trials that breached international standards.
Related Material
Azerbaijan
Country Page
From:
http://hrw.org/english/docs/2005/10/04/azerba11819.htm
© Copyright 2003, Human Rights Watch 350 Fifth Avenue, 34th Floor New York, NY
10118-3299 USA