“MƏNİ HƏYAT SİYASƏTÇİ OLMAĞA VADAR EDİB”

Müsavat başqanı İsa Qəmbər Ukraynanın nüfuzlu “Политик Hall” jurnalına müsahibə verib

Ukraynanın nüfuzlu “Политик HALL” jurnalı Müsavat başqanı İsa Qəmbərlə geniş müsahibə dərc edib. Jurnalın baş redaktoru Nataliya Volkovanın götürdüyü müsahibədə Müsavat Partiyasının bərpası tarixindən, platformasından tutmuş, indiki dövrdəki fəaliyyətinə və Azərbaycanda demokratiya uğrunda apardığı mübarizəyə qədər bir çox mətləblərə toxunulub.

Müsavat kimi bir təşkilata rəhbərlik etməsini çox məsuliyyətli missiya kimi dəyərləndirən İsa Qəmbər partiyasının Azərbaycan xalqı tərəfindən sevildiyini bildirib. 1918-20-ci illərdə məhz Müsavat Partiyasının təşəbbüsüylə ilk dəfə qadınlara səsvermə hüququnun verildiyini söyləyən İsa Qəmbər hazırda təşkilat fəallarının 13 faizinin qadınlardan ibarət olduğunu deyib. O, qadınların daha fəal olmasını arzuladıqlarını, bunun üçün partiyanın Məclisində 25 faizlik kvota ayrıldığını söyləyib. İsa Qəmbər qeyd edib ki, partiyanın Divanında da analoji addım atılacaq, yəni qadınlara 25 faizlik kvota ayrılacaq. Müxalifətin konsolidasiyasından söz açan Müsavat lideri “Azadlıq” bloku və onun fəaliyyəti haqqında ətraflı məlumat verib. Özünün siyasi fəaliyyətilə bağlı sualın cavabında İsa Qəmbər “Məni həyat siyasətçi olmağa vadar edib” söyləyib. Azərbaycan üçün faydalı iş gördüyünə inandığını deyən Müsavat başqanı qeyd edib ki, uğur qazanıb-qazanmayacağından asılı olmayaraq, fəaliyyətini davam etdirəcək: “Mən siyasi fəaliyyətə hakimiyyət uğrunda mübarizə kimi yox, missiya kimi baxıram. Əlbəttə, hakimiyyət uğrunda mübarizə siyasətin ayrılmaz hissəsidir, amma mənim üçün bu, əsas məqsəd deyil. 12 il ərzində Azərbaycanda situasiyanı dəyişməyə nail ola, hakimiyyətə gələ bilməsək də, mən hesab edirəm ki, bizim varlığımız, bizim demokratiya uğrunda mübarizəmizin özü cəmiyyət üçün şansdır”.

Müsahibədə İsa Qəmbər Qərbin və Rusiyanın Azərbaycandakı seçkilərdə oynadığı rol haqda sualları da cavablandırıb. Müsahibənin sonuncu iki sualı və İsa Qəmbərin cavabları isə fikrimizcə, xüsusilə maraqlıdır. “Политик HALL”ın baş redaktoru Müsavat başqanının siyasətçilərin mühacirət etməsinə və uzun müddət ölkədən kənarda yaşamasına münasibətini soruşub. İsa Qəmbər bu sualın çox maraqlı və çətin olduğunu deyib: “Heydər Əliyev silahlı çevriliş nəticəsində hakimiyyətə gəldiyi zaman məni parlamentin binasında həbs etdilər. Həbsdə çox saxlaya bilmədilər - ABŞ Dövlət Departamenti bəyanat verərək, senatorlar, konqresmenlər məktub yazaraq parlamentin keçmiş spikerinin azadlığa buraxılmasını tələb edirdilər. Mən azadlığa buraxıldım, amma istintaq davam etdi və sonra da məhkəmə oldu. Məhkəmə bir ilə yaxın davam etdi və bu müddətdə biz azadlıqda olduq. Təsəvvür edin, 1994-cü ilin dekabrında məhkəmənin sonuncu iclası gedir, prokuror bizə 7 il həbs cəzası tələb edir və hakim elan edir ki, hökm yanvarın 9-da oxunacaq. Və biz - yeddi nəfər təqsirləndirilən Yeni ili hökm gözləyərək keçirməliyik. Onda hiss etdim ki, hakimiyyət mənim ölkədən getməyimi istəyir. Siyasətçi bu dörd vəziyyətdən birində ola bilər - hakimiyyətdə, müxalifətdə, həbsxanada və mühacirətdə. Mən müxalifətdə olmağa da, hakimiyyətdə olmağa da, həbsxanaya düşməyə də razıyam, amma mühacirətə heç vaxt razılaşmaram. Bununla belə, mən heç kimi mühakimə etmək də istəmirəm - çünki hər kəsin öz taleyi, öz həyat yolu, həyat təcrübəsi var. Tarixçi kimi mən mühacirət etmək məcburiyyəti qarşısında qalan Müsavat liderlərinin taleyini bilirəm. Onlar kommunizmə, Sovet hakimiyyətinə qarşı mübarizə aparıblar, Azərbaycan üçün çox işlər görüblər, lakin demək olar ki, bütün həyatlarını xaricdə yaşayıblar. Mən onların taleyini təkrarlamaq istəmirəm. Bu baxımdan mövqeyim birmənalıdır. 2003-cü ildə hətta belə bir təhlükə də olub - müxalifətə qarşı kütləvi repressiyalar başlayanda mənim müavinlərim və müttəfiqlərim həbs olunmuşdular. Mən faktiki olaraq ev dustağıydım. Evim gecə-gündüz nəzarətdəydi. O zaman ukraynalılar, polşalılar, çexlər, slovaklar - əsasən Şərqi Avropa ölkələrindən olan insanlar mənə deyirdilər ki, sizin bu ölkədə qalmağınız mümkün olmayacaq. Lakin mən qaldım. Prezident kreslosunda seçkidə qalib gəlməyən birinin oturmasıyla barışmalı olsam da...”

Müsavat başqanına verilən digər maraqlı sual onun övladlarıyla bağlıdır: “Oğullarınızın həyatına görə qorxursunuz?” İsa Qəmbərin cavabı: “Əlbəttə, hər ata kimi narahatlıq keçirirəm. Əvvəllər mənə daha rahat idi, çünki onlar kiçikdilər. Mənim iki oğlum var - biri 18, biri 16 yaşında - onlar Bakı Dövlət Universitetinin tələbələridirlər və ictimai-siyasi aktivlik göstərirlər, mitinqlərdə iştirak edirlər. Xüsusilə də sanksiyalaşdırılmamış mitinqlərə maraq göstərirlər. Bizim bəzi qohumlarımız həyat yoldaşımı tənqid edirlər ki, uşaqları riskə atırsınız. Mən nə edə bilərəm? Son mitinqlərdən birində onlar bir neçə saatlığa həbs olunmuşdular, sonra azad edildilər. Öz oğullarımıı mübarizədən çəkindirməyim müraciət etdiyim, aktiv olmağa, özlərinin və Azərbaycan xalqının hüquqları uğrunda mübarizəyə səslədiyim milyonlarla insana münasibətdə düzgün olmazdı”.

Hazırladı: Ülkər ƏLİYEVA, Yeni Müsavat, 24.12.2005