Police Break Up Peaceful Demonstration in Azerbaijan
By C. J. CHIVERS, November 27, 2005

BAKU, Azerbaijan, Nov. 26 - Dense formations of riot police officers attacked a peaceful opposition demonstration here in the Azeri capital on Saturday, beating and chasing away thousands of unarmed people protesting rigged parliamentary elections earlier this month. The lopsided violence, much of it against middle-aged men and women, immediately dispersed the rally, which had exceeded its legally permitted time by no more than three minutes. The demonstrators, supporters of the Azadliq bloc of opposition parties, chanted "Freedom!" and, in a message to President Ilham Aliyev, "Resign!" until the police officers silenced them with clubs.

The officers attacked in tight ranks, clubbing those in their path, and beating and kicking many who fell under the first blows. As people fled, the officers pursued them, flushing them from courtyards with water cannons mounted on trucks, and clubbing, punching and swearing at those they could catch. At least two women were knocked senseless and left behind by the retreating crowd. The two lay sprawled on the street in a bizarre tableau of lost hats, discarded shoes and dropped flags as police trucks with water cannons rushed past.

The United States Embassy here, which sent diplomats to monitor the rally, denounced the violence and released a statement calling on Azerbaijan to investigate the brutality. "The United States Embassy strongly condemns the police violence today," the statement said. "We deplore the unjustified and unprovoked use of force against citizens peacefully expressing their right to freedom of assembly."

The British ambassador, Laurie Bristow, who attended the rally, expressed disappointment. "I very much regret that the authorities felt it necessary to disperse the rally by force," he said. The government of Azerbaijan, a small former Soviet oil state on the Caspian Sea, is trying to strengthen relations with the West while maintaining the corrupt and centralized rule of elite clans. It has cooperated with the United States in counterterrorism efforts and the war in Iraq, and is becoming fabulously rich with oil. But elections have proved difficult for Mr. Aliyev and his supporters, who make public nods toward democracy but have never held a free election. Mr. Aliyev's father, Heydar, seized power in a coup in the early 1990's, and he himself was elected in a fraud-tainted vote in 2003, months before his father died.

The government now faces a small but vocal opposition that has been emboldened by recent bloodless revolutions in Georgia, Ukraine and Kyrgyzstan. And the country's parliamentary elections, held on Nov. 6, have pushed the repressive streak of the Aliyev government back into the public light. International monitors declared that the elections failed to meet democratic standards, prompting the opposition to hold rallies seeking to have the results annulled. Before Saturday, the opposition had demonstrated only within time slots granted by the government, typically for two or three hours. But on Saturday, with a two-hour permit set to expire at 5 p.m., it opted to extend its rally in an act of civil disobedience.

About 4:45 p.m., as about 10,000 demonstrators chanted for a sit-in or for tents, so th6ey could pitch an encampment similar to that used by the Ukrainian opposition during the Orange Revolution in 2004, the speaker at the microphone, Ali Kerimli, leader of the Popular Front Party, told the crowd that if they wanted to sit down past 5 p.m., he would join them. He said that if they wanted a sit-in, "I will sit with you," but he made it clear that they would not try to hold the square all night. At 5 p.m., the leader of the Liberal Party, Lala Shovkat, called on the police not to use force. It was too late. Police commanders, who had posted phalanxes of officers in riot gear around the square, could be seen talking on their radios.

At 5:03 p.m., without warning or evident provocation, they attacked. One mass of officers jogged along the edge of the crowd, beating their shields to make an intimidating rumble. They cut off escape from behind the stage and then rushed the opposition leaders, swinging batons at those in their way.

Mr. Kerimli was beaten. The stage was swiftly kicked apart by plainclothes officers. Simultaneously, formations of riot policemen in the square's center swung into motion, rushing into the thick of the demonstrators, wielding batons. The air filled with shouts and cries and the thumps and whacks of clubs striking jackets and flesh. The demonstrators had no chance to hold their ground. They gave way and tried to flee. But with the police attacking from multiple directions, many who fled one group of officers were driven toward others and beaten anew. Those who fell were beaten more, and sometimes kicked and punched.

As their ranks collapsed and they were forced down the street, a few of the demonstrators began throwing stones, and several lime-size chunks of concrete could be seen falling short of the advancing police lines. Oruj Zalov, a deputy interior minister, said 15 to 18 demonstrators were arrested and 21 police officers were injured, including 10 who required hospitalization. He said about 500 officers participated in the action. His information could not be immediately confirmed.

Ms. Shovkat said hundreds of the protesters had been injured, including as many as 300 women. "Let the world community see what kind of regime we are fighting - it's not Ukraine or Georgia, but a government like those in Uzbekistan and Belarus," she said, referring to two of the most repressive post-Soviet states. She also wondered aloud why the West, which has said it is encouraging democracy in Muslim countries, has not stood more firmly against Mr. Aliyev, whose officers have often used force to disband protests in this secular Shiite state.

"Why is freedom and democracy not a top priority in Azerbaijan?" she said. "Is it because we are not Christian? Or is it because we have oil?"

Mr. Kerimli said the opposition would try to rally again on Dec. 3.

http://www.nytimes.com/2005/11/27/international/asia/27azer.html

The New York Times -  OnLine - 8 Photos
 

Azərbaycanın polis qüvvələri dinc nümayişi dağıtdılar
C. J. CHIVERS tərəfindən 27 noyabr 2005-ci il tarixində qələmə alınıb

Bakı şəhəri, 26 noyabr - Sıx cərgə ilə sıralanmış zirehli polis dəstələri şənbə günü Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində müxalifətin keçirdiyi dinc nümayiş zamanı, bu ayın əvvəlində keçirilmiş parlament seçkilərində saxtakarlıq hallarına etiraz edən minlərlə silahsız vətəndaşları döyərək pərən-pərən saldılar. Əsasən orta yaşlı qadın və kişilərə yönəlmiş zorakılıq vasitəsi ilə mitinq qanunla icazə verilmiş vaxtdan üç dəqiqə sonra dağıdıldı. Nümayişçilər, eləcə də üç müxalifət partiyasından təşkil olunmuş Azadlıq blokunun tərəfdarları, polis qüvvələri onları dəyənəklərlə sakitləşdirənə qədər İlham Əliyevə "İSTEFA!" mesajı ilə "AZADLIQ!" şüarını səsləndirirdilər.

Polislər qarşılarına çıxanları dəyənəkləyərək, habelə ilk zərbələrdən yıxılanları döyərək, təpikləyərək sıx cərgələrlə hücuma keçdilər. Camaat qaçdıqca polislər yük maşınlarına bərkidilmiş su mərmilərindən onları sulayaraq qovur və tuta bildikləri insanları təpikləyir, döyürdülər. Ən azı iki qadın geri çəkilən izdihamın tapdağı altında qalaraq huşlarını itirmişlər. Su ilə dolu polis maşınları onların yanından keçir, onlar isə yerə düşmüş papaqların, tayı qalmış ayaqqabıların və tapdanmış bayraqların çevrəsində uzanıqlı qalmışdılar.

Mitinqi izləmək üçün diplomatlarını meydana göndərən ABŞ səfirliyi öz açıqlamasında zorakılığı pisləyib və iqtidardan bu vəhşiliyi araşdırmağı tələb edib. Həmin sənəddə deyilir: "ABŞ səfirliyi bu gün baş vermiş polis zorakılığını pisləyir. Biz, dinc yolla azad toplaşma hüquqlarını ifadə edən vətəndaşlara qarşı əsassız və səbəbsiz güc tətbiqini qınayırıq".

Mitinqdə iştirak etmiş Britaniyanın ölkədəki səfiri Laurie Bristow məyus olduğunu bildirib. "Çox təəssüf edirəm ki, Azərbaycan iqtidarı mitinqi zor gücünə dağıtmağı lazım bildi", deyə o, bəyan edib. Xəzər regionunda yerləşən, əski sovet ölkəsi olan və neftlə zəngin Azərbaycanda iqtidar Qərblə əlaqələri möhkəmləndirməyə çalışsa da, korrupsiyaya və mərkəzləşdirilmiş elit təbəqələrə himayədarlıq edir. Ölkə terrorizmə qarşı mübarizədə və İraq savaşında Birləşmiş Ştatlarla əməkdaşlıq edib. Azərbaycan neftin hesabına inanılmaz dərəcədə zənginliklərə sahib olmaqdadır. Bununla yanaşı keçirilmiş seçkilər sözdə demokratiyaya rəğbətini ifadə edən, lakin heç zaman azad seçki keçirməyən İlham Əliyevi və onun yetkililərini çətin vəziyyətə salıb. Əliyevin atası Heydər Əliyev keçən əsrin 90-cı illərində o zamankı iqtidarı devirməklə hakimiyyəti zəbt etmişdi. O özü də atasının ölümündən bir qədər öncə, 2003-cü ildə saxta seçkilər nəticəsində hakimiyyətə gəldi.

Bu səfər iqtidar kiçik də olsa belə, Gürcüstanda, Ukraynada və Qırğızıstanda baş vermiş son məxməri inqilablardan ruhlanmış, səsli-küylü müxalifətlə üz-üzə dayanır. Bundan başqa, 6 noyabrda keçirilmiş Millət Məclisinə seçkilər Əliyev rejiminin repressiya xəttinin ictimai aspektdə fon almasına səbəb oldu. Beynəlxalq müşahidəçilər seçkilərin nəticələrinin ləvğ olunmasına nail olmaq məqsədilə müxalifəti mitinqlərə sövq edən ilkin hesabatlarında seçkilərin beynəlxalq standartlara cavab vermədiyini bəyan etmişlər. Şənbə gününə qədər müxalifət adətən hakimiyyətin icazə verdiyi iki-üç saat ərzində mitinq keçirməyə söz vermişdi. Lakin şənbə günü saat 17:00 da rəsmilərin verdiyi vaxt bitən anda vətəndaş itaətsizliyi aktı ilə mitinqi uzatmaq ehtiyacı üzə çıxdı.

4:45 iradələrində təxminən 10,000 nümayişçi "Oturaq aksiya!" və ya "Çadırlar meydana!" şüarlarını ritmlə oxumağa başladılar ki, 2004-cü ildə Narıncı İnqilab zamanı Ukrayna müxalifətinin istifadə etdiyi oturaq taktikaya nail ola bilsinlər. AXCP lideri Əli Kərimli çıxışında topluma çatdırdı ki, əgər onlar saat 5-dən sonra oturmaqda qərarlıdırlarsa, o, onlara qoşulacaqdır. O dedi ki, əgər tərəfdarları oturaq mitinq istəyirlərsə, o da onlarla birgə oturacaq. Lakin onu da söylədi ki, bütün gecəni meydanda qalmayacaqdır. Saat 17:00-da Liberal partiyasının sədri Lalə Şövkət polisdən xalqa qarşı güc tətbiq etməməyi xahiş etdi. Hayıf ki, iş-işdən keçmişdi: polis məmurları hazır vəziyyətə gətirilmiş zirehli polis cinahını meydanın ətrafına düzərək radio-rabitə ilə onlara tapşırıq verməkdə bulunurdular.

Heç bir təxribat faktı olmasa da saat 17:03-də polis xəbərdarlıq etmədən hücuma keçdi. Bir sürü polis nəfəri qorxuducu səs çıxartmaq üçün dəbilqələrinə zərbələr vuraraq yavaş-yavaş izdihamın kənarı ilə hərəkətə keçdilər. Onlar tribuna yolunu arxadan kəsdilər və sonra müxalifət liderlərini tələsik "yola salaraq" həmin yolda rastlaşanlara dəbilqələrini yönəltdilər. Bu zaman Əli Kərimli də döyüldü. Mülki geyimli şəxslər təpiklə tribunanı dağıdırdılar. Həmin arada, zirehli polis dəstələri, nümayişçilərin sıx olduğu meydanın mərkəzinə soxularaq, dəbilqələrlə hərəkətə gəlməyə başladılar. Havanı hayqırıq və ağlaşma səsləri, paltarlara və bədənlərə işləyən dəyənək zərbələrinin sədası bürüdü. Nümayişçilərin hər hansı mövqe tutmaq şansı artıq qalmamışdı. Onlar təslim olaraq qaçmağa çalışırdılar. Lakin polis onları bütün istiqamətlərdən mühasirəyə aldığından, bir qrup polisdən qaçanlar başqa qrupa tərəf istiqamətləndirilir və yenidən döyülürdülər. Yerə yıxılanlar daha çox döyülür, təpiyə və yumruq-şapalağa məruz qalırdılar.

Nümayişçilərin cərgəsi dağıldığından və onlar ayaq altında qaldığından, bir neçəsi daş atmağa başladılar və beton parçaları irəliləməkdə olan polis qüvvələrinə belə çatmırdı. Daxili İşlər nazirinin müavini Oruc Zalov bildirib ki, 15-18 nümayişçi həbs olunub, 21 polis nəfəri yaralanıb ki, onlardan 10 nəfəri xəstəxanaya aparılıb. Onun sözlərinə görə, aksiyada təxminən 500 polis iştirak edib. Lakin onun məlumatları dərhal təsdiqini tapmadı.

Xanım Lalə Şövkət açıqlamasında bəyan etdi ki, yüzlərlə nümayişçi yaralanıb və onların arasında azından 300 qadın da var. "Qoy dünya ictimaiyyəti görsün ki, biz hansı rejimlə mübarizə aparırıq - Azərbaycan iqtidarı nə Ukraynadakı nə də Gürcüstandakı iqtidara bənzəyir. Bu rejim Özbəkistan və Belarus iqtidarı ilə eynidir". O, bu sözləri iki qatı avtoritar post-sovet dövlətinə işarət edərək bildirib. Lalə Şövkət həmçinin uca tərzdə bu sualları səsləndirib: "Nə üçün Qərb Müsəlman ölkələrində demokratiyanı dəstəkləmir?"; "Bu dünyəvi İslam dövlətində etiraz aksiyalarını boğmaq üçün məmurları tez-tez güc tətbiq edən İ, Əliyevə qarşı daha sərt mövqedə dayanmır?"; "Nə üçün azadlıq və demokratiya Azərbaycanda ana prioritet sayılmır?". Cavabı isə belə oldu: "Biz xristian olmadığımıza görəmi? Yoxsa bizim neftimiz olduğu üçün?".

Əli Kərimli bildirdi ki, müxalifət yenidən 3 aralıq/dekabr tarixində növbəti aksiyaya cəhd etməklə bir araya gələcəkdir.

isagambar.az