Prezident Aparatında psixopatiya və
ludomaniya
İlham Əliyev astenik, qeyri-sabit psixopatiya və ludomaniya xəstəliklərindən
müalicə alıb
"Qeyri-sabit psixopatlar pis vərdişlərə malik adamlarla bir yerdə olmağa və
əyyaşlığa meyllidirlər"
İlham Əliyevin psixikasında problemlərin mövcudluğunu konkret faktlar olmadan da
əminliklə söyləmək olar. Onun bir nöqtədə dayanmayan iradəsiz baxışları,
əzilib-büzülən qətiyyətsiz danışıq tərzi, qəribə fikirləri və s. bu adamın psixi
anormallığının aşkar göstəriciləridir. Lakin məsələ burasındadır ki, onun psixi
cəhətdən xəstə olması ilə bağlı konkret faktlar da var. Araşdırmalarım
nəticəsində bəlli olub ki, İ.Əliyev psixi xəstəliklərin bir neçə forması ilə
bağlı müalicə də alıb. Son vaxtlar onun verdiyi əxlaqsız göstərişlərdən isə
aydın olur ki, bu müalicə kurslarının ona o qədər də xeyri olmayıb.
Əvvəllər eşitmişdim ki, uşaqlıqda o, "oliqofreniya" adlanan psixi xəstəlikdən
müalicə alıb. Sözün düzü, vətəndaşı olduğum ölkənin prezidentinin oğlu haqqında
deyilənlər mənə çox maraqlı görünürdü. Vaxt tapıb bu xəstəliyin necə bir şey
olduğunu da həkim tanışlarımın birindən öyrənmişdir. Tanışım diş həkimi olsa da,
xəstəliyin bəzi əlamətlərini deyə bilmişdi. Yadımda qalıb ki, xüsusən uşaq
vaxtlarında belə xəstələrin psixikası ümumi şəkildə zəif inkişaf edir və əqli
çatışmazlıq problemləri olur. Ancaq ən başlıcası odur ki, belə xəstələrdə
intellektin inkişafı prosesi tormozlanır və heç vaxt dərin intellekt sahibi ola
bilmirlər. İlham Əliyevin qumarxanalarda gün keçirdiyini bildiyimə görə
intellekt məsələsinə daha çox inanmışdım. Diş həkimindən aldığım "arayış" məni
prezident oğlunun həqiqətən də adı dilimə yatmayan o xəstəliyə mübtəla olduğuna
inandırmışdı. Çünki ümumi simptomlar onun imici ilə uyarlılıq təşkil edirdi.
Amma bu yaxınlarda İlhamın müxalifətə qarşı, xüsusən Əli Kərimliyə qarşı
parlamentdə və "Lider" telekanalında qurdurduğu "anormal və xəstə" kampaniyadan
sonra tanışlarımdan biri ilə etdiyim söhbət məni araşdırmalara çəkdi. İlham
Əliyevin göstərişi ilə qurulmuş pozğunluq aktlarından söz açan həkim belə
hərəkətlərin sifarişçiləri və təşkilatçılarına münasibətini "havalanıblar",-
deyə ifadə etdi. Düşündüm ki, İ.Əliyevin psixi cəhətdən anormal göstərişlərini
qiymətləndirmək üçün bundan da dəqiq ifadə tapmaq hər adamın işi deyil.
"Doğrudan da havalanıblar. Belə bir göstərişi verən adam (üstəlik, dövlət
başçısı olasan) psixi cəhətdən dürüst ola bilməz",- deyə düşündüm.
Çox mənbələrə baş vurdum və ilk günlərdə tutarlı bir informasiya əldə edə
bilmədim. Qəribə də olsa, onun psixi problemləri ilə bağlı ən ciddi söhbəti məhz
informasiya axtarmadığım saatlarda eşitdim. Bir nəfər həmsöhbətim Bəylər
Əyyubova yaxın idxal şirkətlərindən birinin rəhbər işçisinə istinad edib dedi
ki, İlham Əliyev uşaqlıqda Moskvanın uşaq psixiatriya xəstəxanasında, sonrakı
illərdə isə Aleksandrov adına Psixiatriya Xəstəxanasında müalicə alıb. Amma
"oliqofreniya" xəstəliyindən yox, "astenik və qeyri-sabit psixopatiya"
xəstəliyindən.
Əlavə olaraq hömsöhbətin onu da xatırlatdı ki, 1980-ci illərin sonlarında bu
"astenik psixopat" Finlandiyanın da hansısa xəstəxanasında müalicə alıb. Amma
sonradan müsahibə götürdüyümüz psixiatr, Beynəlxalq Psixiatr-Texnoloqlar
Cəmiyyətinin üzvü Vitali Əliyevdən öyrəndik ki, İlham Əliyev 1980-ci illərin
sonlarında yox, 2000-ci ildə Finlandiyanın Nayvanyemi Psixiatriya Xəstəxanasında
müalicə alıb. Özü də astenik psixopatiyadan deyil, ludomaniyadan:
- "Ludomaniya" qızğın oyunlara patoloji həvəsdir. "Ludus" oyun deməkdir,
"maniya"nı bilməmiş olmazsınız. Yəni "oyun manyakı". Son vaxtlar kompüter
oyunlarından asılılığı da bu xəstəliyə aid edirlər. Bu düzgündür. Ancaq ənənəvi
olaraq bu xəstəliyə qumar oyunlarından psixoloji asılılıq aid edilib.
- Belə çıxır ki, İlham Əliyevi "qumar manyakı" da
adlandırmaq olar.
- Prinsip etibarilə hə.
- Biz sizinlə astenik psixopatiya haqqında da
danınacağıq. Amma mümkünsə, əvvəlcə ludomaniya haqqında bir qədər ətraflı
məlumat verin. Çünki İlham Əliyevin "qumarbaz" imici baxımından yəqin ki, bu
izahat oxucular üçün maraqlı olar.
- Dediyim kimi, bu, qızğın oyunlara patoloji meyllilikdir. Belə xəstələri həm də
"problemli oyunçu" adlandırırlar. Belələrinin sayı çoxdur. Onlar özlərini xəstə
saymırlar. Uşaq və gənc yaşlarından bu xəstəliyə tutulan adamlarda sonralar əqli
gerilik, yəni ağıldankəmlik müşahidə olunur.
Maraqlı bir rəqəm deyim - Rusiyada 2 milyon qızğın oyunçudan təxminən 120 mini
ludomaniyaya qədər gedib çıxıb. Onlar da adi adamlardır, ancaq bu xəstəlik rəsmi
qaydada psixi xəstəliklərin reyestrinə daxil edilib. Xaricdə belə xəstələrin
psixiatriya klinikalarında müalicə olunması praktikası çoxdan var. Keçmiş sovet
respublikalarında isə onları adi xəstəxanalarda, özü də çox vaxt ambulator
qaydada müalicə edirlər. Onu da demək istəyirəm ki, artıq bütün dünyada bu
xəstəliyə ciddi yanaşmağa başlayıblar. Hətta İsveçrədə ludomaniya ilə mübarizə
məqsədilə kazinolar və qızğın oyunlarla bağlı xüsusi konsepsiya tətbiq edilir.
- Qeyd etdiniz ki, bu xəstəlik əqli geriliyə gətirib
çıxarır. Sizcə, İlham Əliyevdə ludomaniya o səviyyədə inkişaf edibmi?
- Bilirsiniz, ludomaniyanın istənilən səviyyəsi əqli gerilik törədə bilir. İlham
Əliyevlə bağlı onu deyə bilərəm ki, onun manevrlərində və mimikasında belə
əlamətlər müəyyən qədər hiss olunur.
- Eşitmişik ki, İlham Əliyev Moskvada uşaq
xəstəxanasında və Aleksandrov adına psixiatriya xəstəxanasında "astenik və
qeyri-sabit psixopatiya"dan müalicə alıb. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?
- Birincisi onu deyim ki, psixopatiyanın astenik və qeyri-sabit tipləri müxtəlif
diaqnozlardır. Amma müəyyən mərhələdə eyni adamda hər iki tipin əlamətləri
müşahidə oluna bilər. Ümumiyyətlə, psixopatiyanı psixi xəstələrlə sağlam adamlar
arasında bir sərhəd vəziyyəti adlandırmaq olar.
Xəstəxanada müalicəyə gəlincə, düzü, mən Moskvada Aleksandrov adına belə bir
xəstəxana tanımıram. Amma bildiyimə görə, İlham Əliyev Alekseyev adına
Psixiatriya Klinik Xəstəxanasında müalicə alıb. Elə həmin xəstəliklərdən.
- Bəs bu xəstəliklərin əlamətləri nədir?
- Qeyd etdiyimiz tiplərin əlamətləri oxşar olsa da, bunlar psixopatiyanın fərqli
tipləridir. Psixopatiyanın astenik tipinə aid xəstələr çox utancaq və sıxıntılı
olurlar, qətiyyətsizdirlər, təsir altına asan düşürlər. Yeni şəraitdə özlərini
itirirlər, küsəyən olurlar. Hər bir işdən qısa müddətdə bezirlər, tez
yorulurlar.
Psixopatiyanın qeyri-sabit tipinə aid xəstələr kənar təsirlərə qarşı yüksək
dərəcədə itaətkardırlar. İradəsiz və xaraktersiz olurlar. Pis vərdişli adamlarla
bir yerdə olmağa və əyyaşlığa meyllidirlər. İş yerində məsuliyyətsiz və
intizamsızdırlar.
- Xəbəriniz varsa, İlham Əliyev müxalifətə qarşı
anormal və əxlaqsız üsullarla mübarizə aparır. Xüsusən bütün xəstə təxəyyülünü
Əli Kərimliyə qarşı mübarizəyə yönəldən İlham Əliyev ən tərbiyəsiz üsullarla onu
gözdən salmağa ümid edir. Bilmək istəyirəm ki, bu hərəkətlərlə həmin psixi
xəstəliyin bağlılığı ola bilərmi?
- Sözün düzü, siyasətlə yaxından maraqlanmıram, həm də Azərbaycanda da az-az
oluram. Amma bayaq söhbət zamanı həmin məsələlər barədə sizdən eşitdim.
Bilirsiniz, əslində bütün bunlar elə iradə zəifliyinin nəticəsidir. Artıq qeyd
etmişəm ki, bu xəstəliyin əlamətlərindən biri də iradə zəifliyidir. Məsələn, adi
mübahisələrdə də mövqeyini təmkinlə qoruya bilməyənlər axırda ədəbsiz söyüşə və
başqa anormal üsullara əl atırlar. Bayaq eşitdim ki, "Lider" kanalında ədəbsiz
kampaniya aparırlar. Özü də deyəsən, kanalın rəhbəri İlham Əliyevin qohumudur.
Mən təkcə həkim kimi yox, həm də adi bir adam kimi deyə bilərəm ki, belə şeylərə
görə, müxalifətdən daha çox İlham Əliyevin özü narahat olmalıdır. Yəqin ki, öz
qohumlarının telekanalına hamıdan çox elə İlham Əliyevin öz ailəsinin üzvləri
baxırlar. Əgər o öz ailə üzvlərinin əxlaqsız televiziya reportajlarını
izləməsinə təmkinlə yanaşırsa, məncə bu təkcə psixika ilə bağlı problem deyil.
- İlham Əliyev müxalifətə qarşı mübarizədə
transseksuallarla sıx əməkdaşlıq edir. Sizcə onun belələri ilə "dil" tapıb
yoldaşlıq etməsi həmin psixi xəstəliklərin nəticəsi ola bilərmi? Yəni bu
xəstəlik cinsi pozuntulara gətirib çıxara bilərmi?
- Düzünü deyim ki, mən İlham Əliyevin cinsi orientasiyasının pozulması ilə bağlı
hər hansı dəqiqləşdirilmiş məlumata malik deyiləm. Amma bayaq dedim ki,
psixopatiyanın qeyri-sabit tipinin əlamətlərindən biri də pis vərdişlərə
meyllilikdir. Xüsusən həmin xəstəlik cinsi oyanma, yaxud yeniyetməlik və gənclik
illərində şiddətlənərsə, xəstə cinsi orientasiyanın pozulması hallarına yol verə
bilər. Yeri gəlmişkən, bir neçə ay əvvəl psixiatrların Uzaq Şərq regional
konfransında bu mövzuya da toxunulmuşdu. Amma yenə deyirəm ki, mən İlham
Əliyevdə dediyiniz pozuntu hallarının baş verib-vermədiyini konkret olaraq deyə
bilmərəm. Mən yalnız bunun nəzəri cəhətdən mümkünlüyünü təsdiqləyirəm.
İlqar Mehdiyev
"Azadlıq" jurnalı, №2, 11 iyul 2005-ci il