«Bu,hələ jurnaldır»

İsa Qəmbər: «Biz fürsət gözləmirik, xalqın müqavimətini təşkil etməyə hazırlaşırıq»

Prezident İlham Əliyevin bahalaşmanın əleyhinə olması ilə bağlı qəzetimizin dünənki sayında dərc edilən açıqlaması ölkədəki situasiyanı bir qədər dəyişib. İndi suallar Tarif Şurasının qərarını dəstəkləyənlərə və vəziyyətdən istifadə etməyən müxalifətçilərə ünvanlanıb. Bu dəfəki suallarımızı Müsavat Partiyasının başqanı İsa Qəmbər cavablandırır.

- İlham Əliyevin açıqlaması nəyin təzahürüdür?

- İnformasiyanın nə dərəcədə əsaslı olduğu hələ aydın deyil. Çox mümkündür ki, hakimiyyət dairələri xalqın qəzəbini azaltmaq üçün bu informasiyanı dövriyyəyə buraxıblar. Digər tərəfdən, heç bir mənbə göstərilmədiyindən informasiyanı hələ ki, real saymıram.

- İnformasiya qəzetimizə xarici saytlardan daxil olduğundan təminat veririk...

- Hansı saytdan?

- İsveçrənin.

- Adı göstərilməyib…

- Yəqin ki, bu gün məsələ tam aydın olacaq. Hakimiyyət bu cür siyasi texnologiyandan əvvəllər də istifadə etdiyindən oxşar hadisə yenə təkrarlana bilərmi?

- Bu, bizi maraqlandırmır. Hesab edirik ki, əhalisinin orta əməkhaqqı 150 dollar olan ölkədə qiymətləri bu səviyyəyə qaldırmaq cinayətdir. Bu qərarın dayandırılmasını tələb edirik. Hakimiyyət nə oyun oynayıbsa, bu, onların problemidir.

- Qərar ləğv olunarsa, partiyanızın mövqeyi necə olacaq?

- Fərziyyələrlə məşğul olmaq istəmirəm.

- Qərarın icrasının dayandırılmasını tələb edən müxalifət nədən bir neçə gündə xalq etirazlarını təşkil edə bilmədi?

- Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti ilə razılaşdırılmamış tədbirlərdə polisin zorakılıq edəcəyi şübhəsizdir. İndiki mərhələdə isə qarşıdurma və gərginlik yaratmaq niyyətimiz yoxdur. Ümumxalq etirazlarını təşkil edib ictimaiyyətin bu qərardan narazılığının aydın şəkildə ifadə olunmasını istəyirik. Məqsədimiz odur ki, hakimiyyət də bunu dərk edib geri çəkilsin.

- Təsəvvür edin ki, ölkədə 1991-ci ildəki kimi QKÇP baş verib, müxalifət isə 3 həftə gözləyir...

- QKÇP ilə qiymət artımı tam başqa hadisələrdir.

- Müsavat aksiyanı yanvarın 28-də, «Azadlıq»ın isə bundan iki gün əvvəl keçirəcəyini bəyan etməsi cəmiyyətdə qeyri-müəyyənliyin yaranmasına xidmət etmirmi?

- Bu, yanlış yanaşmadır. Problemin mahiyyətindən ikinci və beşinci dərəcəli məsələlərə keçirsiniz. İndiki situasiyada önəmli budur ki, hakimiyyət xalqa qarşı çox sərt addım atıb və bu, geri götürülməlidir. Müsavatın qərarları ictimai narazılığın ifadə olunmasına yönəlib. Qiymət artımı birgünlük məsələ deyil. Əslində, cəmiyyət bu artımın fəsadlarını öz üzərində hələ tam hiss etməyib. Getdikcə bu zərbənin mahiyyəti daha çox hiss olunacaq. Ona görə də birgünlük aksiya keçirib quş qoymaq istəmirik ki, hə, hakimiyyət qiymətləri artırdı və Müsavat etirazları təşkil etdi. Bu, ictimai müqavimət olmalı və biz də bunu təşkil edirik.

- Heç olmasa, cəhd etmək mümkün deyildimi?

- (fikirləşir) Biz real siyasətlə məşğuluq. Bilirik ki, cəmiyyətin böyük əksəriyyəti polis zorakılığından çəkinir. Hakimiyyətin şok qərarına şok reaksiya verib bir neçə min nəfəri polis dəyənəyinin altına çıxarmaq və bununla da düşərgənin etirazını yekunlaşdırmaq istəmirik. Belə nəticə maraqlı deyil! Biz milli müqavimət təşkil etmək istəyirik və hakimiyyət qərarının üstündə dayansa, bunu edəcəyik.

- Onsuz da 13 ildir polis zorakılığı var. Siz bu zorakılığın zəifləyəcəyini gözləyirsiniz?

- Razılaşdırılmış yerdə mitinq keçirsək, ictimai müqavimət təşkil olunacaq və cəmiyyət öz gücünü dərk edəcək. Hakimiyyət də dərk edəcək ki, bu həna o hənadan deyil.

- Hakimiyyətin razılıq verdiyi yerdə mitinq keçirmək elə hakimiyyətin qiymət artımı ilə razılaşmaq deyilmi?

- Çox absurd sual verirsiniz. Qiymət artımı ilə razılaşmaq ideyasını haradan çıxarırsınız?

- Çünki yalnız hakimiyyətin razılıq verdiyi meydanda aksiya keçirirsiniz?

- Siz hansısa bir məsələ ilə razılaşırsınızsa, bu, qalan məqamlarla da razılaşmaq deməkdir? Yanlış bir məntiqdir.

- Bu mövqeni ortaya qoyan köşə yazarımız, müsavatçı Hüseynbala Səlimov bildirib ki, müxalifət monoton həyata qapılıb və qapıldığı çərçivədən kənara çıxmır…

- Müsavatçı köşə yazarlarının mövqeyinə hörmətlə yanaşır, ancaq bunun birgünlük məsələ olmadığını deyirəm. Ümummilli etirazı təşkil etmək lazımdır və bu, bir prosesdir. Artıq bu prosesi başlamışıq, bəzi jurnalist dostlarımız bunu görmək istəmirsə, onlardan incimirik.

- Bəli, mətbuat konfransınızda dedikləriniz müsbət idi. Hətta «şok var, terapiya yoxdur» fikriniz çox mənalı və afrostik gücə malik ifadə idi. Ancaq sizə elə gəlmirmi, bəyanatdan o yana getmədiniz?

- Başa düşmürəm, eyni sualları

10 dəfə müxtəlif formalarda təkrarlamaqla nəyə nail olmaq istəyirsiniz? Hansı proqramdan danışırsınız? Hakimiyyət cinayətkar addım atır, biz isə onun geri çəkilməsini tələb edirik. Söhbət iqtisadi proqramlardan gedirsə, Müsavat neçə illərdir cəmiyyətə bu barədə açıqlama verib.

- İsa bəy, mən fəaliyyət proqramını nəzərdə tuturam. Hanı Müsavatın gözlənilməz situasiyaya qarşı adekvat addımı?

- Uzun müddətdir bu mövqedən suallarınızı verirsiniz. Dinc üsullarla mübarizə aparan partiya həm dövlətin güc strukturları, həm də qanunsuz quldur dəstələri ilə silahlanmış hakimiyyətin qərarları indiki qüvvə ilə dəyişilə bilməz. Müxalifətin gücü xalqda və cəmiyyətin fəallığındadır. İctimai fəallığın kifayət qədər əsası var və biz də bu etirazın ideologiyasını şərh edib əsaslandırmışıq. İndi də bu istiqamətdə iş gedir. Burda saxta və qeyri-adi üsulun tapılacağı haqqında fikirləşmək mənasızdır.

- Amma lider həm də dəyişikliyin uyğun vaxtda hökmən olacağını əmin etməyi bacarmalıdır…

- Hakimiyyətin qərarına etiraz edib tədbirlərimizi həyata keçirəcəyik. Cəmiyyəti də aksiyalarda fəal iştiraka çağırırıq. Əgər fərqli etiraz təklifiniz varsa, buyurun!

- Cəmiyyətin müqavimət gücünü artırmasının vacibliyini deyirsiniz. Bəs liderlər nə işlə məşğul olmalıdır?

- Liderlər də mübarizənin önündə getməlidir.

- Bu gündən etibarən önə çıxmaq olmazdımı?

- Cəmiyyət buna hazır olmalıdır ki, önündə gedəsi qüvvə də meydana çıxsın.

- Bəs ictimaiyyəti kim hazırlamalıdır?

- Müxalifət, media, hüquq müdafiəçiləri və vətəndaş cəmiyyəti. Yeri gəlmişkən, qəzetlər müxalifətin düzgün mövqedə olmadığına yox, hakimiyyətin səhv yolda olduğuna inandırmaqla cəmiyyəti hazırlamalıdır. Biz üzərimizə düşən vəzifəni yerinə yetiririk.

- Sizə elə gəlmir ki, son günlər baş verən proseslərə mətbuat müxalifətdən daha sərt yanaşdı?

- Əgər «Gündəlik Azərbaycan» və digər qəzetlər o fikirdədirlərsə ki, onlar hakimiyyətin əməllərinə qarşı müxalifətdən daha çox iş görürlər, mübahisə etmirəm. Ancaq heç bir ciddi əsas olmadan İlham Əliyevin bəyanat verib qərarı ləğv edəcəyini yazmaq cəmiyyəti sakitləşdirmək üçün atılan addıma bənzəmirmi?

- Siz «Gündəlik Azərbaycan»ı nəzərdə tutursunuz?

- Bəli.

- Bəs xəbər təsdiqlənsə, nə deyəcəksiniz?

- Onda hörmət edəcəyəm ki, ilk informasiyanı qəzetiniz əldə etdi.

- Sizin suallara adətən «hər şey yaxşı olacaq» fikriniz vətəndaşlarda nikbinlik yaradır. Biz də bunu qiymətləndiririk...

- Xeyr, mən heç vaxt belə deməmişəm. Bildirmişəm ki, qarşıda gərgin dövr gözlənilir və ciddi hadisələrin baş verməsi labüddür. Böhran dərinləşəcək və bu həm Azərbaycana fəlakətlər gətirəcək, həm də situasiyanın dəyişməsinə yeni imkanlar yaradacaq. Ona görə partiyalar və digər institutlar da xalqın maraqlarına uyğun mövqe bildirməlidir.

- Ötən ilin maraqlı olduğunu söyləyən İsa Qəmbər 2007-dən nə gözləyir?

- Çox hadisələr baş verəcək. İndi olanlar jurnaldır.

- Əndican olaylarından sonra 2003-cü ilin oktyabrını xatırladaraq demişdiniz ki, hamı bizim vəziyyətdən yaxşı çıxdığıimıza inana bilər. Deməli, Azərbaycan xalqı etiraz etməməlidir? Bu bəyanatınız xalqda şüuraltı qorxunu oyatmadımı?

- Xalqına qarşı hər cür zorakılıqları tətbiq edən, güllə atmağa hazır olan hakimiyyət yox, real vəziyyəti təhlil edən İsa Qəmbər cəmiyyətdə qorxu yaradır?

- Hər halda, məndə bir qorxu hissi yarandı ki, bu hakimiyyət bizi güllələyə bilər…

- Hakimiyyətin xalqa güllə atmağa hazırlaşdığını bilib gizlətməli və hər şeyin əla olacağını deməliyəm?

- İnandırıram ki, suallarımızın əksəriyyəti müsavatçıların və vətəndaşlarındır. Məni düzgün başa düşün, cəmiyyət İsa Qəmbərdən bu sualların cavabını istəyir…

- Əvvəla, mətbuat konfransında bir neçə yanlış tezisin ortaya atıldığını dedim. Birincisi, millətin mübariz deyil, qorxaq olması tezisidir. Halbuki millət mücərrəd anlayış deyil, millət bizik! İkinci yanlış mövqe isə müxalifət zəif olduğu üçün hakimiyyət bu addımları atmasıdır. Elə totalitar ölkələr var ki, müxalifət də yoxdur. Bu, o deməkdir ki, hakimiyyət xalqı məhv etməlidir?! Yəni hakimiyyətin cinayətlərinə görə müxalifəti hədəf seçmək əhvalruhiyyəsi özü-özlüyündə yanlışdır və bəzi hallarda səmimi deyil. Sadəcə, dolayısı yolla hakimiyyəti zərbə altından çıxartmaq yanaşmasıdır. Bax, bunu görməmək mümkün deyil!

- Deməli, biz hakimiyyəti zərbə altından çıxarırıq?

- Söhbət sizdən getmir. Televiziyalarda bu tezis daha çox səslənir. Əgər sual verirsinizsə, bunları demək məcburiyyətindəyəm. Nə cür təsəvvür edirsiniz, İsa Qəmbərin bir dahiyanə sözü hakimiyyəti məğlub edəcək?

- Hər halda, xalqın «uman yerdən küsərlər» məsəlini də unutmaq olmur. Azərbaycan xalqı elə vəziyyətdədir ki, sizlərdən bunu umur...

- Mən məsuliyyəti müxalifətdən xalqın üzərinə qoymaq istəmirəm. Ancaq eyni zamanda bəzi jurnalist və təhlilçilərin xalqı və müxalifəti ayrılıqda götürmək xəttini də düzgün saymıram. Bəs bizim çağırışlarımız nə deməkdir? Bu, xalqı hazırlaşdlırmaq deyil! Bunları görməmək ya savadsızlıqdan, ya da qərəzdən irəli gələr.

- Mübarizənizin qəzet səviyyəsindən kənara çıxmaması da faktdır…

- Televiziyalara buraxmırlar, qəzetlər hakimiyyəti ifşa edən çıxışlarımıza yer vermək əvəzinə, müxalifətin mitinqinin nə vaxta təyin etməsi, partiyaların niyə birləşməməsi kimi sualları önə çəkir. Sonra da başlayırlar ki, qəzetlərdən kənara çıxmırlar. Sözümüzü xalqa çatdırmağın bir mexanizmi də qəzetlərdir. Siz də hakimiyyəti ifşa edən fikirlərimizi tezislərlə verib, böyük müsahibəni müxalifətin zəif olmasına və nəyisə bacarmadığına həsr edirsiniz. Sonra bizi çox sevdiyinizi deyirsiniz. Biz guya buna inanmalıyıq.

- Yəqin unutmamısınız ki, biz mitinq qərarını baş yazı vermişik və nömrənin ən böyük yazısı idi. Necə bilirsiniz, məlum qərar prosesi şok terapiyaya doğru aparırmı?

- Təbii ki, gedir. Çox böyük bir cinayətə yol verilib və bunun necə davam edəcəyi haqqında da aydın təsəvvürə malik deyillər. Çünki heç bir sosial-iqtisadi proqramları yoxdur. Bu, kasıb təbəqəyə dəhşətli zərbədir. İkincisi, digər təbəqələrə problem yaratdı. Yəni mövcud maaşla kommunal və digər xərcləri ödəmək mümkün deyil. Əgər qərar ləğv olunmayacaqsa, sosial gərginlik özünü müxtəlif formalarda göstərəcək və bu, hakimiyyətin süqutu ilə yekunlaşacaq.

- Bəs müvafiq qurumların iqtisadi baxımdan əlavə tədbirlərinin nəticəsi olacaqmı?

- Əvvəla, qiymətlər getdikcə dəhşətli dərəcədə artacaq və hakimiyyətin haqqında düşündüyü tədbirlər bu miqyasa heç yaxınlaşmayacaq. Onsuz da «holland sindromu»nun gözlənildiyi bir ölkədə inflyasiyanın süni artırılmasına heç bir ehtiyac yox idi.

- Parlamentin sosial siyasət komissiyasının sədri Hadı Rəcəbli bildirir ki, müxalifətin əlinə bundan yaxşı fürsət düşməzdi. Doğrudanmı, belə bir fürsət yaranıb?

- Biz fürsət gözləmirik, əksinə, xalqın mənafeyindən çıxış edərək mövqeyimizi bildiririk.

- 2008-ci il seçkilərinə hazırlıqlara və rəhbərlikdə əsaslı müzakirələrə başlamısınızmı?

- Xüsusi bir hazırlıq başlamamışıq və partiyanın fəaliyyətinin bütövlükdə seçkilərə hazır olduğunu düşünürük. Yəni ötən prezident seçkilərindən indiyə qədər partiyanın fəaliyyəti elə seçkilərə hazırlıqdır.

- Vurğun Əyyub, Sülhəddin Əkbər Mərkəzi İcra Aparatının əsasnaməsinin Divanda müzakirə olunmadığını, Arif Hacılı isə əks mövqeni bildirir. Siz necə düşünürsünüz?

- Əsasnamə müzakirə edilərək təsdiqlənib.

- Siz də Əlövsət Talışxanlının «Yeni Müsavat» qəzetinin kollektivindən üzr istəməsinə təkid edirsiniz?

- Bu, Divanın qərarıdır.

- Bəs başqanın mövqeyi necədir?

- Bu, rəhbərliyin ümumi qərarıdır.

- İsa bəy, sonda onu da deyim ki, çox yaxşı bir müsahibə alındı. Prinsipcə bütün mövcud suallar gec-tez cavablandırılmalıdır.

Natiq CAVADLI