“İRANLA ABŞ ARASINDA KONFLİKT QAÇILMAZDIR”
İsa Qəmbər: “Azərbaycanda dinc demokratik keçid ssenarisi Ukraynadakı kimi olmayacaq”

“Avropa Şurasının dəvətini reallaşdırmaq fikrindəyəm”

Bölgəmizdə olduqca mühüm, müəyyən mənada hətta təhlükəli proseslər start götürüb. O dərəcədə təhlükəli ki, bəzən hadisələri proqnozlaşdırmaq belə çətinlik törədir. Təbii ki, İran bizə qonşu dövlət olduğundan, vəziyyəti ilk növbədə Azərbaycan və onun siyasətçiləri izləməlidir. Elə ona görə də Müsavat Partiyasının başqanı İsa Qəmbərlə görüşüb həm bu məsələyə və Azərbaycanı gözləyən təhlükələrə, həm də digər məsələlərə aydınlıq gətirməyi xahiş etdik. Başqana ilk sualımız isə bu gün hərbi fazaya keçməsi ehtimal olunan İran-ABŞ münasibətləri barədə oldu.

- İsa bəy, son vaxtlar KİV-in diqqət yönəltdiyi əsas mövzu, şübhəsiz, İran-ABŞ qarşıdurması ilə bağlıdır. Bəzi mənbələr artıq hətta iki ölkə arasında müharibə başladığını iddia edirlər. Bu gün, aprelin 6-sı isə məsələdə ən kritik gün sayılır. Sizin təhlillər nə deyir, hərbi əməliyyatların başlaması realdırmı?

- Bilirsiniz, mən nə falçıyam, nə də politologiya ilə məşğulam ki, proqnozlar verim. Mən real siyasətlə məşğulam. Real siyasət isə deyir ki, Qərblə İran arasında ziddiyyət antoqonist xarakterlidir. Bu ziddiyyətin mahiyyətində də İranın nüvə silahı əldə etmək istəyi durur. İndiyədək bizdə olan informasiyalara əsasən söyləmək olar ki, nə Tehran nüvə silahı əldə etmək niyyətindən vaz keçmək, nə də ABŞ başda olmaqla Qərb buna imkan vermək fikrindədir. Bu iki siyasi reallığı əsas götürəndə konflikt qaçılmaz görünür. Ancaq konflikt nə zaman başlayacaq, hansı formada olacaq, bu, artıq yüzlərlə irili-xırdalı amillərdən asılıdır.
Ona görə də burda təhlil edib proqnozlar vermək maraqlı ola bilər, ancaq məncə, düzgün olmaz. Yəni əlimizdə çox dəqiq informasiyalar olub ki, hərbi əməliyyatlara başlamaq planları Corc Buşun stolunun üstündədir. Bunu özləri də etiraf edib, mətbuata deyiblər. Ancaq başlamayıblar. Qərarı da onlar verirlər. İki qərar verən qüvvə - Vaşinqtonla Tehran arasında nə zaman hansı qapalı və ya açıq təmaslar olub, həmçinin digər məsələləri bilmədən prosesin necə olacağı barədə fikir söyləmək diletantlıqdır.

- Bu arada məlumatlar yayılıb ki, İran Azərbaycanla sərhəddə hərbi qüvvə və texnika cəmləşdirir. Bu, ölkəmizə qarşı güc nümayişidir, yoxsa hansısa psixoloji savaşın tərkib hissəsi? Ümumiyyətlə, İranın Azərbaycana hərbi müdaxilə təhlükəsi ciddidirmi?

- Hər cür yanlış addımlar mümkündür. Ancaq mən belə bir təhlükəni real saymıram. Çünki İrana təhlükə Azərbaycandan gəlmir. İran İraq və Əfqanıstanla böyük sərhədi olan dövlətdir. İraq və Əfqanıstan isə ABŞ-ın nəzarəti altında olan ölkələrdir. Bu ölkələrdə Amerikanın kifayət qədər silahlı qüvvələri, hərbi texnikası var. İran körfəzini götürsək, orada da ABŞ-ın xeyli gəmisi, silah-sursatı yerləşdirilib. İrana hərbi təhlükənin Azərbaycandan gözlənildiyini söyləmək yenə diletantlığın əlaməti olardı.
Ümumiyyətlə, bəzi şərhçilər məsələdə Azərbaycanın rolunu şişirdirlər. Azərbaycan önəmli ölkədir, ancaq ölkəmizin rolunu düzgün dəyərləndirmək lazımdır. Bu konfliktdə Azərbaycanın hərbi baxımdan xüsusi bir rolu yoxdur. İrana hərbi təhlükələr də bizim ölkəmizdən gəlmir. Əgər İran da əks cavablar vermək niyyətinə düşəcəksə, bir nömrəli hədəfin Azərbaycan olduğunu düşünmək yenə məntiqsizlikdir. O ki qaldı sərhədə ordu yığmaq məsələsinə, xaricdən hərbi zərbə gözləyən ölkənin silahlı qüvvələrinin, sərhəd xidmətinin bütün istiqamətlərdə fəallaşması qaçılmaz hadisədir. Əslinə qalsa, Azərbaycan tərəfi də ehtiyat tədbirlərini görməli, sərhədlərdə çox diqqətli olmalıdır.

- O da faktdır ki, İran rəsmiləri zaman-zaman Azərbaycana hərbi zərbə endirə biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıqlar ediblər. Bu dövlət ölkəmizin hava və dəniz sərhədlərini dəfələrlə pozub və bunu da, bir qayda olaraq, təsadüflə əlaqələndirib və s...

- İran rejimi artıq ikinci ildir ki, hamıya xəbərdarlıq edir, hədə-qorxu gəlir. Hesab etmirəm ki, Azərbaycan bu sırada həlledici sıradadır.

- Bəs Azərbaycan ABŞ-İran konfliktində hansı mövqedə olmalıdır? Heç olmasa, bu məsələ ətrafında bizdə düzgün mövqe formalaşıbmı?

- Bizim mövqeyimizdə fərqli bir yenilik yoxdur. Bu mövqeyi xeyli əvvəl, hərtərəfli təhlillərdən sonra, reallıqları və Azərbaycanın maraqlarını ciddi təhlil edərək bildirmişik. Mövqe də ondan ibarətdir ki, biz İranın nüvə silahı əldə etməsinin qəti əleyhdarıyıq, bunu Azərbaycan üçün çox təhlükəli hesab edirik. Eyni zamanda problemin dinc, diplomatik yollarla çözümünün tərəfdarıyıq. Üçüncüsü isə, Azərbaycanın iradəsindən asılı olmayaraq baş verəcək hadisələrə münasibətdə Azərbaycan dövləti öz maraqlarından çıxış etməlidir.

- ABŞ-la İran arasında müharibənin qızışması və ya gərginliyin davam etməsi Azərbaycanda 2008-ci il prezident seçkilərinə Qərbin diqqətinin azalmasına gətirə bilərmi?

- Azərbaycanda hakimiyyət məsələsinin kökü ölkənin içindədir. Ona görə də bunu kənarda axtarmağa ehtiyac yoxdur. Xarici amillərin təsirini inkar etmək düzgün olmaz. Mən nə tutaq ki, bu cür gərginliklərin təsirini, nə də ayrı-ayrı dövlətlərin Azərbaycanda maraqlarının olması və onların bu maraqlara uyğun ölkəmizə təsir göstərmək cəhdlərini inkar edirəm. Ancaq hər halda biz çox aydın şəkildə, şüar kimi yox, ciddi bir şəkildə dərk etməliyik ki, Azərbaycanın taleyi öz xalqının əlindədir.

- Maraqlıdır ki, bir neçə gün öncəyədək radikal bəyanatlar verən İran prezidenti qəflətən yumşalaraq Böyük Britaniya hərbçilərini azad etdi, onlarla şəxsən və çox isti şəkildə görüşdü. İran qorxub geri çəkildi, yoxsa?

- Hadisənin detallarını bilmək çətindir. İngiltərə bəyan edir ki, hərbçilərini İraqın sularında olarkən əsir götürüblər. Rəsmi Tehran isə onların su sərhədini pozduğunu və buna görə saxlanıldıqlarını bəyan edir. Faktiki surətdə konflikt situasiyası baş vermişdi. Adətən bu tipli məsələlər diplomatik yolla həll edilməlidir ki, qarşısıalınmaz hadisələrə gətirib çıxarmasın. Yaxşı ki, belə də oldu. Biz əvvəldən də o qənaətdəydik ki, məsələ bu cür həllini tapacaq. Bu, İran rejiminin təbii ki, geri çəkilməsidir, onların real təhükə yarandığı zaman geri çəkilməyi bacarmasıdır.

- Bayaqkı sualı davam etdirmək istərdik. ABŞ-İran ziddiyyətlərinin hərbi mərhələyə keçməsi regionda, o cümlədən Azərbaycanda demokratik proseslərə, demokratiyanın taleyinə hansı təsirləri göstərə bilər?

- Məsələnin mahiyyətinə gəldikdə, ümumi və xüsusi yanaşma ola bilər. Xüsusi yanaşmanın mahiyyəti ondan ibarətdir ki, çox mürəkkəb situasiyadır. Ona görə də proseslər nə cür gedəcək, nə qədər davam edəcək, hansı sonluqlarla qurtaracaq, bunun hamısını indidən hesablamaq mümkün deyil. Bunu heç kim, hətta konfliktin iştirakçıları da hesablaya bilməzlər. Ancaq ümumi yanaşmadan qiymət vermək daha asandır.
Ümumi yanaşma isə ondan ibarətdir ki, bu gün inkişaf etmiş dünya, ABŞ başda olmaqla Qərb ölkələrinin təsirinin artması öz-özlüyündə müsbət hadisə kimi dəyərləndirilməlidir. Aydın məsələdir ki, bölgədə Amerikanın və Avropa ölkələrinin təsiri artacaqsa, bu, demokratiyanın, azad iqtisadiyyatın inkişafına xidmət edəcək. Rusiya və İran kimi ölkələrin təsirinin artması isə bölgədə avtoritarizmin güclənməsinə kömək edəcək.

- Bəzi şərhçilərin rəyincə, İran rejiminin dəyişilməsi Qarabağ probleminin də həllinə müsbət təsir edə bilər. Çünki işğalçı Ermənistanın əsas müttəfiqlərindən birinin hazırkı Tehran rejimi olduğu məlumdur. Bu rəyləri bölüşürsünüzmü?

- Bölgədə situasiyanın sadələşməsi, təbii ki, konfliktlərin həllini də sürətləndirəcək.

- Hazırda gərginlik yaşanan ölkələrdən biri də Ukraynadır. Sizcə, doğrudanmı bu ölkədə narıncı inqilabın nəticələri təhlükə altındadır? Oradakı dostlarınızla əlaqələriniz varmı, prosesin inkişafı necə olacaq?

- Mən hesab etmirəm ki, narıncı inqilabın nailiyyətləri təhlükə altındadır. Fikrimcə, müəyyən özünəməxsusluqlarla, gərginliklərlə paralel, Ukraynada demokratik proses davam edir. Prezident Viktor Yuşşenko həm siyasi, həm də hüquqi baxımdan tamamilə düzgün qərar qəbul edib. Bu cür qətiyyətli mövqeyi o, davam etdirməlidir. Bu mövqe inkişaf taparsa, gərginlik aradan qalxacaq. Əks tərəf də dərk edəcək ki, konstitusiyaya və qanunlara tabe olmaq lazımdır. Əgər prezident konstitusiya hüququndan istifadə edib parlamenti buraxırsa və mayın sonuna seçkilər təyin edirsə, demək, parlament seçkiləri keçirilməlidir. Ukraynadakı bir sıra dostlarımızla bu mövzuda fikir mübadiləsi aparmışıq.

- Sizcə, Rusiyanın Ukraynadakı proseslərə müdaxilə imkanları əvvəlki vaxtlarla müqayisədə necə dəyişib - artıb, yoxsa azalıb?

- Məncə, Rusiya 2004-cü il hadisələrindən kifayət qədər düzgün nəticə çıxarıb və Ukraynanın daxili işlərinə kobud surətdə müdaxilənin əks-effekt verəcəyini dərk edib. Ona görə də bu dəfə Moskvadan kobud müdaxilə gözləmirəm. Təbii ki, onların öz maraqları var. Ancaq hesab edirəm ki, birbaşa müdaxilə olmayacaq.

- Son zamanlar Azərbaycanda müşahidə edilən siyasi prosesləri, o cümlədən hakimiyyətdən qopmaları və tanınmış əliyevçilərin mövqeyində özünü qabarıq göstərən dəyişikliyi məxməri inqilablardan əvvəl Ukraynanın, Gürcüstanın, Qırğızıstanın keçdiyi mərhələnin başlanğıcı sayanlar var. Bu qiymətləndirmə ilə razısızmı?

- Oxşar və fərqli cəhətlər var. Əslinə qalsa, Ukraynanın 2004-2005-ci illərdə keçdiyi proses Azərbaycanda 1991-1992-ci illərdə keçilmişdi. Ukrayna Azərbaycanın təcrübəsini uzun müddətdən sonra təkrar edib. 2005-ci il hadisələri göstərdi ki, Azərbaycanda Ukrayna variantının təkrarı real deyil. Bizdə vəziyyət kifayət qədər fərqli olduğundan, ölkəmizdə köklü demokratik dəyişikliklərin başvermə ssenariləri də kifayət qədər fərqli olacaq.

- Avropa Şurası Parlament Assambleyasının yaz sessiyasında iştirak etmək üçün rəsmi dəvət almısınız. Yanılmırıqsa, ötən ilin əvvəlində də qurumun toplantısına dəvətliydiniz, lakin getmədiniz. Bu dəfə necə, sessiyaya qatılacaqsınızmı?

- Dəvətlər çox olub və sonuncu dəfə 2006-cı ilin yanvar sessiyasında iştirak etmək üçün dəvətnamə göndərilmişdi. Ancaq çox gec göndərildiyi üçün zaman baxımından onu reallaşdıra bilmədik. İndiki dəvətə gəldikdə isə, bir neçə məqam qeyd olunmalıdır. Birincisi, Azərbaycan demokratik qüvvələrinin Strasburqa dəvət olunması AŞ PA-nın Azərbaycan müxalifətinə verdiyi önəmi nümayiş etdirir. Eyni zamanda bu dəvət onu göstərir ki, Azərbaycanın AŞ PA-dakı nümayəndə heyətinin tərkibində real müxalifət təmsil olunmur. Bu isə nonsensdir. Çünki Avropa Şurasının prinsiplərinə əsasən, AŞ PA milli parlamentlərin nümayəndə heyətlərindən ibarət tərkibdə formalaşır və həmin nümayəndə heyətlərinin tərkibində də hakimiyyət deputatları ilə yanaşı müxalifətçi millət vəkilləri də təmsil olunmalıdır. Məlumdur ki, Azərbaycanda nə qədər saxtakarlıqlar etsələr belə, parlamentdə sayına görə ikinci siyasi qüvvə Müsavat Partiyasıdır. Demək, müsavatçı millət vəkilləri nümayəndə heyətinin tərkibində təmsil olunmalıdır.

AŞ PA-nın bizi dəvət etməsi müxalifətin Azərbaycanın nümayəndə heyətinin tərkibində təmsil olunmamasının daha bir sübutudur. Həmçinin hakimiyyətin öz öhdəliklərini yerinə yetirməməsinin daha bir sübutudur. Əli Həsənov kimi hakimiyyət təmsilçiləri gurultulu bəyanatlar verirdilər ki, guya Azərbaycan bütün öhdəlikləri yüksək səviyyədə yerinə yetirib. Ən adi bir məsələdə bu bəyanatların yalan olduğu sübuta yetir. O ki qaldı səfərin reallaşmasına, dəvəti bu gün (dünən - red.) almışam. Dəyərləndirəcəyik və sessiyada Azərbaycan məsələsinin müzakirəsinin formatı, bizə çıxış etmək imkanı verilib-verilməyəcəyi və digər məsələlərə diqqət yetirəcəyik. Bu məsələlər dəqiqləşəndən sonra qərarımızı verəcəyik. Hələ ki getmək fikrindəyəm.

- Dünən “Gündəlik Azərbaycan” qəzeti Əli İnsanovun sizə və Etibar Məmmədova xitabən “Birləşin, sizi və seçdiyiniz namizədi dəstəkləyəcəyəm” mesajını göndərdiyi haqda yazı dərc edib. Əli İnsanovdan belə mesaj almamısınız?

- Əli İnsanovdan belə bir mesaj gəlməyib. Əslinə qalsa, mən indiki dövrdə prezident seçkiləri və namizəd mövzusunu aktual hesab etmirəm. Ona görə də demokratik düşərgədəki həmkarlarımıza, mətbuatdakı fədakar jurnalistlərə tövsiyə edərdim ki, prezident seçkiləri və vahid namizəd ideyasını körükləməsinlər.

- Sabiq nazirə 12 il həbs cəzası istənildi. Buna və sabiq nazirin məhkəməsinin gedişinə münasibətiniz necədir?

- Əli İnsanovu və digərlərini dövlət çevrilişinə cəhd ittihamı ilə həbs etmişdilər. Amma onları ilyarım həbsdə saxlayandan sonra iqtisadi cinayətlərə aid maddələrlə ittihamlar irəli sürüldü və məhkəmə də bunun üzərində quruldu. Ümumilikdə isə mən insanlara bu qədər zülm verilməsinin tərəfdarı deyiləm. Müasir dünyanın əksər ölkələrində olduğu kimi Azərbaycanda da girov məsələsi qanunda öz əksini tapıb. Yəni ittiham olunan şəxs müəyyən məbləğdə pulu dövlətin hesabına keçirməklə, məhkəmə hökmünə qədər azadlıqda ola bilər. Azərbaycan qanunlarında bu məsələ olsa da hələ bir dəfə də tətbiq olunmayıb. Yəni iqtisadi və yüngül cinayətlərlə ittiham olunanların girov qoyaraq məhkəmə hökmünə qədər azadlıqda olması çox düzgün addım olardı. Təklif edərdim ki, vəkillərimiz, hüquqşünaslarımız bu məsələyə diqqət yetirsinlər. İttiham olunan şəxslər qanunun verdiyi bu imkandan istifadə etməyə çalışsınlar. Bir dəfə presedent yaransa, yəqin ki, davamlı olacaq.

Əli İnsanovun məhkəməsinin gedişinə gəldikdə isə, açıq görünür ki, ittiham olunan tərəfin heç bir vəsatəti yerinə yetirilmədi. Şahid çağırılması və digər təklifləri qəbul edilmədi. Məhkəmə birtərəfli qaydada aparıldı. Bir çox prosedurlar pozuldu. Bütün bunlar və ATƏT nümayəndələrinin məhkəmənin monitorinqini aparması faktı Əli İnsanovun siyasi məhbus kimi tanınması ehtimalını xeyli artırır.

- Əli İnsanovun hüquqlarını müdafiə edəcəksinizmi?

- Müsavat Partiyası hüququ pozulan hər bir Azərbaycan vətəndaşının hüquqlarını hər zaman qoruyub. Bundan sonra da qoruyacaq. Siyasi mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, istənilən insanın hüququ qorunmalıdır. Hətta bizə düşmənçilik edən şəxslərin hüququ pozulursa, buna imkan verilməməlidir. Biz bu məsələdə prinsipial mövqedən çıxış edirik. Heç vaxt şəxsi maraqları önə keçirməmişik, qisasçılıq hissindən çıxış etməmişik, etmək niyyətində də deyilik.

- Haqqında danışdığımız məhkəmə prosesində hakimiyyətin ifşasına yönəlik çoxsaylı bəyanatlar verildi. Sizcə, hüquq normalarını, bir qayda olaraq, ayaq altına alan hakimiyyət məhkəmənin açıq keçirilməsinə niyə razılıq verdi?

- Hakimiyyət reallıqla görüntülər arasında qalıb. Yenə də Ruminin məşhur sözünü xatırlamalı oluruq. Ya olduğun kimi görün, ya göründüyün kimi ol. Yəni bu hakimiyyət də əvvəl-axır ya olduğu kimi görünməyə, ya da demokratik görünmək istəyirsə, sivil oyun qaydalarına əməl etməli olacaq. Təbii ki, burada xalqın da mövqeyindən çox şey asılıdır. Hazırda rejim nə olduğu kimi görünə bilir, nə də göründüyü kimi ola bilir. Ona görə də bu cür situasiyalar yaranır. Hakimiyyətin absurd addımları da ilk növbədə özünə qarşı çevrilir və çevriləcək.

- Cəmiyyətdə son vaxtlar belə rəy yaranmaqdadır ki, ölkəni idarə edənlər başqalarıdır. İlham Əliyev sadəcə olaraq son sözü deyir. Doğrudanmı belədir?

- Son söz demək baxımından İlham Əliyev hər şeyə nəzarət edir. Yəni onun son sözü olmadan prokuror Əli İnsanova 12 il iş istəyə bilməz. İlham Əliyevin son sözü olmadan Hüseyn Abdullayevi başına çuval keçirib həbs edə bilməzlər. Onun son sözü olmadan Sirus Təbrizlini YAP-dan çıxara bilməzlər. Son sözün onun olması qeyd-şərtsizdir. Ancaq son sözü demək imkanı proseslərə tam nəzarət kimi qiymətləndirilə bilər, ya yox, bu, başqa bir məsələdir. Çünki baş verən proseslər faktiki olaraq İlham Əliyevin öz maraqlarına cavab vermir. Hər son sözü dedikcə öz rejimini baltalayırsa, hakimiyyətinin ömrünü gödəldirsə, hakimiyyətin iflasa gedən yolunu qısaldırsa, bu son sözlər ona kömək etməyəcək. Əksinə, ciddi problemlər yaradacaq.

- Bir müddət belə təəssürat yaranmışdı ki, İlham Əliyevin Rusiya ilə münasibətləri soyuqlaşıb. Son bir neçə həftə ərzində isə bunun əksini göstərən proseslərin şahidi olduq. Necə hesab edirsiniz, İlham Əliyev birmənalı olaraq seçimini edibmi? O, Rusiyaya daha çox yaxındır, yoxsa Qərbə ?

- İlham Əliyev hər şeydən əvvəl əliyevçidir. O özünə, ailəsinə xidmət edir. Qərbyönümlü, yaxud rusiyapərəst seçimdən söhbət gedirsə, mənim təəssüratım belədir ki, o, ürəyi, qəlbi ilə moskvapərəstdir. Ağlıyla, düşüncəsiylə qərbpərəstdir. Yəni başa düşür ki, onun həyatı, gələcəyi Qərblə bağlı ola bilər. Lakin ürəyi Moskvaya bağlı olduğu üçün oradan qopa bilmir.

- Hakimiyyət narazılıq edən YAP-çıları təqib yolu ilə susdurmaq yolunu seçib. Hüseyn Abdullayev həbs edildi, Sirus Təbrizli YAP-dan çıxarıldı və bütün təbliğat onun əleyhinə yönəldilib. Əli Əlirzayevi qorxudaraq susdurmaq istəyirlər. Repressiv üsullarla hakimiyyət daxildən yaranmış narazılığı, prosesi tam dayandıra biləcəkmi?

- Belə bir yolu seçən heç bir avtoritar idarəçiliyin taleyi yaxşı olmur. Hakimiyyət və YAP daxilində başlanan məlum prosesin qarşısını qorxutmaq və cəzalandırmaqla ala bilməyəcəklər. Bu mümkün deyil. Artıq yalnız Əli İnsanovun, Hüseyn Abdullayevin, Sirus Təbrizlinin bəyanatları yox, onlara cavab verən hakimiyyət nümayəndələrinin cavabları da əslində hakimiyyətin ifşasına yönəlib. Ona görə də hakimiyyət bilməlidir ki, narazılıq edən hər bir şəxsə verilən cavab, rejimin özünün ifşasına səbəb olacaq. Hakimiyyət və YAP daxilində başlanan proses qarşısıalınmaz həddə çatıb və bu böhran getdikcə dərinləşəcək.

- Son vaxtlar “Azadlıq” bloku və ona yaxın olan qəzetlər Müsavat Partiyasını, onun funksionerlərini hədəfə alıblar. Bu hücumlar nə ilə bağlıdır?

- Çox təəssüf ki, keçmiş müttəfiqlərimiz bu qədər enerji və həvəslə Müsavat Partiyasına, Müsavatın ayrı-ayrı funksionerlərinə qarşı hücum etməklə məşğuldurlar. Mən müavinlərimə tövsiyəmi artıq vermişəm ki, bu cür mübahisələrə son qoymaq lazımdır. Əgər “Azadlıq” bloku Müsavata hücum etməyi çox önəmli hesab edirsə, bu, onların öz işidir. Bizim tərəfdən heç bir cavaba ehtiyac görmürəm. Müsavatın mövqeyi həddindən artıq şəffafdır, Azərbaycanın, demokratik qüvvələrin maraqlarına tam cavab verir. Kifayət qədər də fədakar mövqedir. Biz başqa partiyalardan fərqli olaraq, Mərkəzi Seçki Komissiyasında təmsil olunmaq təklifindən imtina etmişik. Başqa partiyalardan fərqli olaraq, biz hakimiyyətin MSK-nı öz istədiyi şəkildə formalaşdırması cəhdlərinə çox ciddi problem yaratmışıq. Məhz buna görə seçki komissiyalarının paritet əsasda təşkili ideyası ən aktual məsələlərdən biri kimi qüvvədədir

- Seçkilərin ədalətli keçməsi üçün əsas şərtlərdən birinin seçki komissiyalarının paritet əsasda təşkili olduğu məlumdur. Sizcə, bu dəfə pariteti təmin etmək mümkün olacaqmı?

- Buna nail olmaq mümkündür. Ancaq bunun yollarından biri də demokratik qüvvələrin hədəfə doğru birgə hərəkət etməsidir. Əsas vəzifə Azərbaycanın demokratik qüvvələrinin, beynəlxalq birliyin vahid mövqeyini ortaya qoyub hakimiyyəti paritet komissiyalar ideyasını gerçəkləşdirməyə məcbur eləməkdir. Hamı mübarizəni bu istiqamətə yönəltməlidir. Paritet məsələsi həll olunmamış, kimlərinsə öldürülməmiş ayının dərisinin bölünməsinə girişməsi yersiz məşğuliyyətdir. Mən istəməzdim ki, həmkarlarımız yersiz işlərlə məşğul olsunlar.

- Müxalifət partiyalarının birgə etiraz aksiyalarının zamanı deyilmi? Bəziləri bu fikirdədirlər ki, bu saat Azərbaycana təşkilatların yox, liderlərin bir araya gəlməsi lazımdır. Yeri gəlmişkən, Müsavat aprelin 29-na təyin etdiyi mitinqə hazırlığı necə aparır?

- Biz bir partiya olaraq mitinqlərin kütləvi keçməsi üçün nə mümkündürsə edirik. Müsavat Partiyası hansı qüvvələrin iştirak edib-etməməsindən asılı olmayaraq, mübarizəsini aparır və mitinqlər keçirir. Birgə aksiyalar keçirməyin zamanının çatıb-çatmadığı sualını isə digər siyasi qüvvələrə ünvanlasanız daha məntiqli olar.
Təcrübə onu göstərir ki, Azərbaycanda çox böyük narazı elektorat var. Narazı elektorat demokratik qüvvələrin birliyini istəyir. Çünki demokratik qüvvələr bir yerdə olanda bu elektoratın qərar verməsi asanlaşır. Ancaq təcrübə onu da göstərir ki, hətta birlik istənilən həddə çatmayanda da narazı elektorat mümkün namizədlərin birinin üzərində diqqətini cəmləyir. Və əksər səslər həmin namizədə verilir. Ona görə də mən hətta liderlərin və partiyaların birliyindən daha çox narazı elektoratın birliyi, bütövlüyü amilinə diqqət yetirməyi daha düzgün hesab edirəm. O baxımdan da hesab edirəm ki, xalqımız hər zaman düzgün qərarlar verməyi bacarır və qarşıdan gələn proseslərdə düzgün qərarlar qəbul edəcək.

Yeni Müsavat, 06-07 aprel 2007, Zahid SƏFƏROĞLU, Etibar SEYİDAĞA