"28 yanvar aksiyası hərəkatın başlanğıcı
ola bilər"
İsa Qəmbər: "Vətəndaşlar bu mitinqdə fəal iştirak etməklə öz talelərinə sahib
çıxmalıdırlar"
"Hakimiyyət başqa enerjidaşıyıcıları və məhsulların da qiymətlərini artırmağa
hazırlaşır"
Müsavat başqanı İsa Qəmbər dünən partiyanın 28 yanvarda keçirəcəyi yürüş-mitinq,
aksiyanın təşkil olunması zərurətilə bağlı mətbuat konfransı keçirdi. İsa Qəmbər
dedi ki, ölkədə gerçək söz azadlığı, plüralizm mövcud olmadığından, siyasi
qüvvələrə öz mövqelərini xalqa çatdırmaq üçün imkan verilmədiyindən,
telekanallar müxalifətin üzünə bağlı olduğundan, onların xalqla ünsiyyəti
hakimiyyət tərəfindən məhdudlaşdırıldığından cəmiyyətlə təmasların ən önəmli
üsullarından biri kimi kütləvi tədbirlər öz aktuallığını saxlayır: "Bu baxımdan
bizim yürüş-mitinq keçirmək qərarımız tamamilə məntiqlidir. Eyni zamanda
yürüş-mitinqin konkret səbəbi də cəmiyyətə bəllidir. Bu ölkədə həddən artıq
gərgin sosial vəziyyətlə, xalqın ağır durumu, hakimiyyətin son zamanlar qəbul
etdiyi yanlış qərarların iqtisadiyyata və xalqın həyatına vurduğu dəhşətli
zərbələrlə bağlıdır. Yanvarın 8-də Əliyev rejimi Tarif Şurasının əli ilə
qiymətlərin artırılması barədə qərar qəbul etdi. Bu addım elmi-iqtisadi baxımdan
əsaslandırılmamış, xalqa sayğısızlıqla, insanların durumuna tam biganliklə
ortaya çıxdı. Minimum əmək haqqı qırx, orta aylıq əmək haqqı yüz qırx manat
olan, böyük işsizlər ordusunun, 1 milyondan çox təqaüdçünün mövcud olduğu bir
ölkədə enerji daşıyıcılarının, kommunal xidmətlərin qiymətlərinin kəskin şəkildə
artırılması həm dəhşətli səhv, həm də cinayətdir. hər kəs, təkcə siyasilər yox,
iqtisadçılar, ziyalılar, millət vəkilləri, hətta hakimiyyətə yaxın, onun
mövqeyini müdafiə edən şəxslər də bu qərarın xalqın vəziyyətinə təsir edəcəyi
barədə mövqelər bildirdilər. Belə versiyalar da irəli sürüldü ki, İlham Əliyev
xaricdədir, bundan xəbəri yoxdur, geri dönəcək, qərarı ləğv edəcək, hətta Tarif
Şurasının üzvlərini cəzalandıracaq. Biz isə bu versiyaya şübhə ilə
yanaşdığımızı, inanmadığımızı açıq şəkildə bəyan etdik. Amma cəmiyyətdə bu
mövzuya maraq vardı. İlham Əliyev isə 20 günlük xarici gəzintisindən sonra zaman
tapıb Bakıya döndü və yanvarın 22-də mövqeyini xalqa açıqladı. Bəlli oldu ki, bu
mövqe bütövlükdə xalqa zidddir, o, reallıq hissini tamamilə itirib. O, həm də
nümayiş etdirdi ki, Tarif Şurası özbaşına belə bir qərar verə bilməz. Xalqı hər
şeyin yaxşı, gözəl olacağına inandırmağa çalışsa da, bu çıxış gözləndiyi kimi,
vətəndaşları daha da qəzəbləndirdi". Belə bir mərhələdə kütləvi tədbir
keçirilməsinin tamamilə məntiqli olduğunu bildirən Müsavat başqanı hesab edir
ki, bütün ictimaiyyət 28 yanvar aksiyasını diqqət mərkəzində saxlayacaq. İsa
Qəmbər üzünü bütün vətəndaşlara tutaraq, hamını aksiyada fəal iştirak etməyə
çağırdı: "Bu, sırf siyasi aksiya və Müsavatın hakimiyyətlə mübarizəsi ilə bağlı
olan tədbir deyil. Əvvəlki aksiyalardan fərqli olaraq yürüş-mitinqin bir şüarı,
bir tələbi var. O da qiymət artımı qərarının ləğv edilməsi və əhalinin sosial
müdafiəsinin, həyat səviyyəsinin yüksəldilməsinə yönəlmiş çox ciddi tədbirlər
həyata keçirilənə qədər bu qərarın icra olunmamasıdır. Bu, bir partiyanın,
bütövlükdə müxalifətin yox, bütün insanların həyati maraqlarıyla bağlıdır.
Ölkədə zənginlər təbəqəsini istisna etsək, qiymət artımı hər birimizin həyat
səviyyəsinə təsir göstərir. Ona görə də, hər bir vətəndaşın bu aksiyada iştirakı
tamamilə məntiqli olardı". Yanvarın 8-dən başlayaraq dəfələrlə bütün siyasi
qüvvələrə birgə aksiyaların keçirilməsi üçün müraciət etdiklərini xatırladan İsa
bəy bir daha təkliflərini diqqətə çatdırdı:
"Bizi "Müsavat mitinqi təkbaşına keçirməkdən narahatdır, ona görə digər
qüvvələrə müraciət edir" kimi mülazizələr də narahat etmir. Bunlar qeyri-ciddi
söhbətlərdir. Müsavat hər zamankı kimi öz gücünə əmin, arxayındır. həm də bu
sırf siyasi məqsədlər seçkilərlə, hakimiyyətin istefasıyla yox, məhz xalqın
həyatıyla bağlıdır. Belə bir aksiya vətəndaşlarımızın geniş şəkildə iştirak
edəcəkləri heç kimdə şübhə doğurmamalıdır". Müsavat başqanı bildirdi ki, bütün
siyasi qüvvələrin aksiyada iştirakın isə tədbirin əhəmiyyətini artırmaq
baxımından önəmlidir. İsa Qəmbər həmçinin vurğuladı ki, cəmiyyətdə mübarizənin
perspektivinə inamı artırmaq lazımdır:
"Ona görə mən bu çağırışı bir daha təkrar edirəm. Artıq bir sıra partiyalar
bizim müraciətə müsbət reaksiya veriblər. Onlar Müsavatın təşkil etdiyi
yürüş-mitinqə qatılacaqlarını, hətta şərait olarsa, tribunadan fikirlərini
aksiya iştirakçılarına çatdıracaqlarını bildiriblər. Biz də bu mövqeləri çox
yüksək qiymətləndiririk, bütün bunlar olduqca düzgün qərarlardır". 2005-ci ilin
26 noyabrından sonra böyük miqyaslı kütləvi tədbir keçirilmədiyini xatırladan
Müsavat başqanı 28 yanvar aksiyasının ölkədə hökm sürən qeyri-rəsmi fövqəladə
vəziyyətin sonu demək olduğunu nəzərə çatdırdı:
"Bu tədbir cəmiyyətin öz taleyinə sahib çıxması baxımından çox önəmli bir
prosesin, hərəkatın başlanğıcı ola bilər". Ciddi mənbələrin informasiyalarına
əsaslanan İsa Qəmbər dedi ki, qiymət artımının davam etməsi gözlənilir. Belə ki,
hakimiyyət yaxın aylarda başqa enerjidaşıyıcılarının, öz nəzarətində olan
məhsulların qiymətləri artırmağa hazırlaşır:
"Bu baş versə, bahalaşma, infilyasiya hansı sürətlə gedəcək, bunu təsəvvür
eləmək o qədər də çətin deyil. İctimaiyyətdə belə narahatlıqlar var ki, əgər
cəmiyyət hakimiyyətin xalqa qarşı sərt addımlarına fəal şəkildə etiraz eləmirsə,
o zaman sabah bu hakimiyyətin Qarabağ məsələsində təslimçi sazişə getməsinə
müqavimət göstərəcəkmi?
Ona görə də bu gün cəmiyyətin öz müqavimət gücünü göstərməsi həddən artıq
önəmlidir". Bütün vətəndaşlar aksiyada fəal iştirak çağıran İsa bəy media
nümayəndələrinə də üz tutaraq jurnalistləri tədbiri geniş işıqlandırmağa dəvət
etdi:
"hakimiyyət telekanallara bahalaşma qərarına etiraz addımlarını, o cümlədən
Müsavatın aksiyasını işıqlandırmamaq tapşırığı verib. Mən istəyərdim ki,
müstəqil televiziyalar özlərində cəsarət tapıb bu qadağadan kənara çıxsınlar və
xalqın qiymət artımı ilə bağlı mövqeyini geniş nümayiş etdirsinlər. Digər
televiziyalara bunu təklif, İctimai Televiziyadan isə tələb edirəm. Çünki bu
televiziya cəmiyyətdə gedən prosesləri işıqlandırmaq məqsədiylə, Azərbaycan
ictimaiyyətinin tələbi, beynəlxalq təşkilatların tövsiyələriylə yaradılıb, ona
görə də prossləri işıqlandırmağa borcludur. Bu kanal ictimaiyyətə, xalqa xidmət
etməlidir. Bizim də cəmiyyətin bir hissəsi olaraq İctimai Televiziyadan tələb
etməyə tam haqqımız, əsasımız var". Daha sonra Müsavat başqanı jurnalistlərin
suallarını cavablandırdı:
- Müsavatın 10 min nəfərin iştirakı ilə aksiya keçirəcəyi bəyan olunub. On min,
iyirmi min min insanın tələbiylə hakimiyyət öz addımından geri çəkilə bilərmi?
- Biz qeyd etmişik ki, qiymət artımının təsiri bir günə bilinməyəcək. Bu,
uzun müddətli prosesdir. Günlər keçdikcə cəmiyyət qiymət artımının zərbələrini
daha çox hiss edəcək. hələ bu proses davam edəcək. O baxımdan bizim bir kütləvi
tədbirlə kifayətlənmək fikrimiz yoxdur. Müsavat hakimiyyətin xalqa zidd
siyasətinə qarşı mübarizəni davam etdirəcək. Kütləvi tədbirlərdən mübarizənin ən
təsirli üsullarından biri kimi istifadə olunacaq. Məncə, uzun fasilədən sonra
ilk mitinq olduğu üçün aksiya iştirakçılarının sayı barədə proqnoz vermək o
qədər də asan deyil. Amma hər halda hesab edirəm ki, kifayət qədər normal bir
mitinq keçiriləcək. hakimiyyət də mitinq iştirakçılarının sayına yox,
iştirakçıların tələbinə diqqət yetirməlidir. Mən əminəm ki, cəmiyyətin fəallığı
nəinki hakimiyyəti bu yanlış addımdan geri çəkilməyə məcbur edə bilər, digər
yanlış addımlara da yol verməməyə gətirib çıxarar. O baxımdan hər bir vətəndaş
xalqa zidd siyasətə qarşı "yox" deməyi bacarmalıdır. Bizim hakimiyyətin
müəyyənləşirdiyi yerdə mitinq keçirməyə razılıq verməyimiz məhz onunla bağlıdır
ki, polis rejimi şəraitində vətəndaşlarımız öz mövqelərini azad şəkildə ifadə
edə bilsinlər. hesab edirəm ki, bu proses uğurlu nəticə verəcək.
- Müsavatın növbəti aksiyaları nə zamana planlaşdırılır?
- Gəlin tələsməyək, növbəti aksiyalar da olacaq. Məncə, kütləvi tədbirlər
getdikcə artan xətlə davam edəcək.
- "Azadlıq" blokunun təmsilçiləri bildiriblər ki, Müsavatın şəhərin ucqarında
aksiya keçirməsi pis presedent yarada bilər. O mənada ki, beynəlxalq təşkilatlar
hakimiyyətə irad tutduğu halda iqtidar mənsubları Müsavatın bu imkandan
yararlandığını qeyd edə bilərlər. Sizin bu məsələyə münasibətiniz necədir?
- Mən bu yöndə diskussiyalara çox vaxt ayırmaq istəmirəm. "Azadlıq" blokundan
olan həmkarlarımızın da fikirlərinə hörmətlə yanaşıram, bu sırf nəzəri bir
diskussiya ola blər. Pratikaya gələndə isə xatırlatmaq istərdim ki, uzun
fasilədən sonra müxalifətin etiraz aksiyaları 1998-ci il avqustun 15-də
"Motodrom"da başlandı. Dörd illik fasilədən sonra çox böyük bir aksiya
keçirildi. Artıq sentyabrda şəhərin mərkəzində həm hakimiyyətlə razılaşdırılan,
həm də razılaşdırılmayan çox güclü, möhtəşəm aksiyalar oldu. Əgər bu gün
hakimiyyət cəmiyyətdə xof yaradırsa və bunu qoruyub saxlamaq istəyirsə,
düşünürəm ki, iqtidarın razılıq verdiyi yerdə kütləvi tədbirlərə başlamaqla,
insanların xalqa zidd qərarlara nə dərəcədə fəal şəkildə kütləvi etiraz
bildirməsini nümayiş etdirməklə, biz sərbəst toplaşmaq azadlığını daha böyük
miqyasda bərqərar edə bilərik. Mən o fikirdə deyiləm ki, biz bu gün Ukrayna
meydanında kütləvi tədbir keçirməyə razılaşırıqsa, bu, şəhərin mərkəzində aksiya
keçirmək hüququndan imtina etmək deməkdir. Bu bizim Konstitusiya ilə təsbit
olunan hüququmuzdur və mən inanıram ki, əvvəl-axır hakimiyyəti bizim
konstitusion hüqumuzu tanımağa sövq edə biləcəyik. Bununçün siyasi qüvvələrin
ardıcıl, prinsipial qətiyyətli fəaliyyət göstərməsinə, vətəndaşların öz
talelərinə sahib çıxmalarına ehtiyac var.
- Niyə Müsavat mitinqlə bağlı fərqli təbliğat metodlarından istifadə etmir?
Məsələnə, insanlara SMS-lər göndərmir, vərəqələr paylamır, divarlara plakatlar
vurmur?
- Bunlar edilir və ediləcək. Vərəqələr də paylanır, mesajlar da göndərilir. Bu
proses aksiyaya qədər daha da genişlənəcək. Biz həmişə yeni texnologiyalardan
geniş istifadə etməyə çalışmışıq. Bu imkanlardan az istifadə yalnız müəyyən
məhdudiyyətlərlə bağlıdır. Başqa heç bir məhdudiyyət yoxdur.
M.QASIMBƏYLİ