MÜSAVAT BƏLƏDİYYƏ SEÇKİLƏRİNDƏ İŞTİRAK
QƏRARI VERDİİsa Qəmbər Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri, partiyanın seçkilərə qatılmasını zəruri edən məsələlər haqda geniş nitq söylədi
Dünən Müsavat Partiyası Məclisinin növbəti toplantısı keçirildi. Məclisin toplantısında yenicə Türkiyəyə səfərdən qayıdan partiya başqanı İsa Qəmbər də iştirak edirdi. Müsavatın himninin oxunması ilə açıq elan edilən iclasda Məclis sədri Sülhəddin Əkbərin təklifi ilə Neft Akademiyasındakı dəhşətli hadisənin qurbanları bir dəqiqəlik sükutla yad edildi. Daha sonra S.Əkbər Məclisin gündəliyi barədə məlumat verdi. Bir sıra aktual məsələlərlə yanaşı, gündəlikdə dekabr ayında keçiriləcək bələdiyyə seçkilərinə münasibət də var idi.
Müsavat başqanı İsa Qəmbər geniş nitqində öncə aprelin 30-da baş vermiş dəhşətli faciədən təəssüfünü ifadə etdi: “Gənclərimizin, ağsaqqal müəllimlərin, yaşlı insanların qanlı terror olayında həyatını itirməsi böyük faciə, hamımızı üzən bir hadisədir. Allah bu hadisədə bütün həyatını itirənlərə rəhmət eləsin, yaralananlara şəfa versin. Müsavatın bəyanatında deyildiyi kimi, əgər hakimiyyət bu hadisəni önləyə bilməyibsə, hadisə zamanı kifayət qədər operativlik göstərilməyibsə, - nə hadisə yerində, nə də cəmiyyətin, insanların bilgiləndirilməsi baxımından - təbii ki, xeyli suallar yaranıb. Görünür elə məhz bu suallar da bütün cəmiyyəti, o cümlədən gənclərimizi, tələbələrimizi narahat edib. Onlar son günlər etiraz aksiyaları keçirərək öz mövqelərini ifadə ediblər. Gənclərimizin keçirdiyi aksiyalar bizim gəncliyimizin - bəzən narazılıq eləsək də - sağlam mövqeyinin olduğunu və lazım gələndə səsini ucaltmağını göstərən bir hadisə oldu. Biz də hakimiyyəti heç olmasa indi cinayəti doğru-düzgün araşdırıb nə baş verdiyini dəqiq müəyyənləşdirməyə çağırırıq. Hadisənin təşkil olunmasında, həyata keçirilməsində neçə insan iştirak edib, kimlər iştirak edib, burada hansı qüvvələr var, bunun hamısının müəyyənləşdirilməsini və cəmiyyətə tam bilgi verilməsini tələb edirik”.
İsa Qəmbər partiyanın bu mərhələdəki vəzifələrini müəyyənləşdirmək üçün mövcud duruma qısa nəzər salmağa ehtiyac olduğunu söylədi və fikirlərini bölüşdü. Son aylar dünyada, regionda və Azərbaycanda dəyişikliklərin olduğunu vurğulayan Müsavat başqanı dedi ki, dünya miqyasında ən önəmli hadisə böhranın dərinləşməsidir: “Böhranın dərinləşməsi də Azərbaycan kimi sağlam iqtisadiyyatı, sağlam iqtisadi siyasəti olmayan ölkələrə daha sarsıdıcı zərbələr vurmaqdadır. Regional miqyasda isə Rusiyanın Gürcüstana təcavüzündən sonra bölgədə yaranmış tendensiyalar dərinləşib, xeyli dərəcədə aydınlaşıb. Bu prosesdə iştirak edən müxtəlif qüvvələrin yanaşmaları ortaya qoyduğu ideyalar diqqəti cəlb edir. Bütün bunlar da Azərbaycanın taleyindən yan keçə bilməz və Azərbaycandakı vəziyyətə, proseslərə birbaşa təsir edir”. Müsavat başqanı Türkiyə-Ermənistan münasibətləri istiqamətində cəhdlərə toxundu. Bildirdi ki, bu məsələ ətrafında Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətlərin gərginləşməsi narahatçılıq doğurur: “Birincisi, aydın məsələdir ki, Türkiyənin Ermənistanla sərhədləri açmağa, diplomatik münasibətləri bərpa etməyə hazırlaşması Azərbaycan cəmiyyətində bir şok effekti yaratdı. Çünki doğrudan da Azərbaycanın bu haqlı mübarizəsində Türkiyədən başqa gerçək bir müttəfiqinin olmadığı hər birimizə bəllidir və belə bir mərhələdə Türkiyənin də fərqli mövqe göstərməyə başlaması təbii ki, cəmiyyətdə suallar yaratmaya bilməzdi. Ancaq bunun həlli yolu münasibətlərin pozulmasından keçmir. Əksinə, Türkiyə və Azərbaycan hakimiyyət dairələrinin, cəmiyyətlərinin daha sıx məsləhətləşməsi, danışması, müzakirələrdən keçirməsi, ortaq mövqe formalaşdırılmasından keçir”. Müsavat başqanına görə, Türkiyənin irəli sürdüyü şərtlərin heç birinin Ermənistan tərəfindən qəbul olunmadığı halda sərhədlərin açılması təəccüblü görünür: “Bu, hətta Türkiyə ilə dünyanı idarə eləyən güclərin müstəvisində müzakirə olunan bir məsələ olsa belə, aydın bilinməlidir ki, Türkiyə nə üçün bunu edir, nəyə görə bu addımları atmaq məcburiyyətində olduğunu nümayiş etdirir?”
İsa Qəmbər rəsmi Bakının da öz üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirmədiyini
bildirdi: “İstənilən halda Azərbaycan tərəfinin, hakimiyyət dairələrinin elə bil
yaranmış vəziyyətdən bir bəhanə kimi istifadə etməyə cəhd göstərməsi, belə bir
mərhələdə Rusiya tərəfə meyl eləməsi, Türkiyəyə qarşı bir sıra yanlış addımlar
atılması açıq-aydın özünü göstərir və bizi narahat eləməyə bilməz. Xüsusən də
Türkiyə ilə münasibətlərə yenidən baxıb, Rusiya ilə münasibətləri üst səviyyədə
inkişaf etdirmək meyli təbii ki, Azərbaycanın maraqlarına cavab verən bir şey
deyil. Aydın məsələdir ki, yaranmış vəziyyətin məsuliyyəti Türkiyə və
Azərbaycanın üzərində deyil. İşğalı Erəmənistan həyata keçirib, onun arxasında
dayanan Rusiyadır. Müəyyən formalarda bu işğaldan razı qalan, vəziyyətin davam
etməsində maraqlı olan İrandır. Məsələdə obyektiv mövqe tutmayan, tərəflərə
ədalətli yanaşmayan dünya, beynəlxalq birlik, beynəlxalq təşkilatlardır. Türkiyə
və Azərbaycan isə bu məsələlərdə bir baxış ortaya qoymağa, birgə qərarlar almağı
nümayiş etdirməlidir”.Müsavat başqanının sözlərinə görə, məsələyə həddindən artıq sakit, təmkinli yanaşılmalıdır: “Türkiyənin də məqsədlərini və hədəflərini maksimum başa düşməyə çalışmaq lazımdır. Bir məsələ də açıq-aydın görünür ki, Azərbaycan hakimiyyəti bunda maraqlı deyil. Bir həftədir Türkiyənin baş naziri Azərbaycana gəlmək fikrində olduğunu bildirir, ancaq bu səfər baş tutmayıb. Əgər bir ölkənin baş naziri açıq şəkildə digər ölkəyə gəlmək istədiyini bildirirsə, bir həftə ərzində bu səfər baş tutmursa, deməli, bu biri tərəf səfərin baş tutmasında, söhbətlərin açıq getməsində maraqlı deyil. Azərbaycanın dövlət başçısı Avropada deyir ki, "yol xəritəsi" barədə bizə ziddiyyətli məlumatlar çatır, biz sadə suallarımıza sadə cavablar istəyirik. Bizdə də belə sual yaranır ki, axı, sizdə, Azərbaycan hökumətində suallar varsa, bu sualları Avropada niyə səsləndirirsiniz? Niyə Türkiyə ilə bu sualları açıq şəkildə danışıb məsələyə nöqtə qoymağa maraqlı görünmürsünüz? Türkiyə ilə danışın, şərait yaradın Türkiyənin baş naziri gəlsin, suallarınızı ona verin".
İ.Qəmbər onu da dedi ki, Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açıq, ya qapalı olması öz-özlüyündə heç nəyi həll etmir: “Sərhədlər 16 ildir ki, bağlıdır. Bu 16 ildən istər Türkiyə, istərsə də Azərbaycan lazımınca istifadə edə bilibmi? Sərhədlərin bağlı olmasının strateji hədəfi var idisə, bu hədəfə çatılıbmı? Bundan sonra sərhədlər bağlı qalacaqsa, Azərbaycan və Türkiyə nə etmək fikrindədir? Bu sualların cavabları tapılmalıdır. Gündəlikdə sərhədlərin açılması ideyası varsa, Azərbaycan və Türkiyə birlikdə düşünməlidir ki, sərhədlər nəyə görə açılır və açılacaqsa, bizim bu məsələdən qazancımız nə olacaq? Məncə, yaxın zamanlarda Qarabağ probleminin həlli real görünmədiyi kimi, Ermənistanla Türkiyənin arasındakı sərhədin açılması da real görünmür. Çünki bu, bölgədə imkanlarını saxlayan Rusiyanın maraqlarına cavab vermir. Rusiya sərhədlərin açılmasına maraqlı deyil”. Müsavat başqanı qeyd etdi ki, Rusiya mövqeyini açıq şəkildə ifadə edə bilmədiyi üçün Azərbaycanın vasitəsilə istəyinə nail olmağa, üstəlik də Bakı ilə Ankara arasındakı münasibətləri pozmağa çalışır.
Müsavat başqanı daha sonra mart ayında keçirilən referendumda partiyanın fəaliyyətini yüksək qiymətləndirməklə yanaşı, ölkə üzrə öz xoşu ilə səsverməyə gələnlərin sayının 5 faizdən çox olmadığını bildirdi. Ardınca isə dekabrda keçiriləcək bələdiyyə seçkilərindən danışdı: “Biz bələdiyyə seçkilərini ölkədə önəmli bir ictimai-siyasi hadisəyə çevirmək əzmində olmalıyıq. Bununçün seçkilərdə ayrı-ayrı fərdlər şəklində yox, partiya siyahısı ilə iştirakın daha məqsədəuyğun olduğu fikrindəyik. Çünki əgər mövcud bələdiyyələrin yarısından çoxunda biz namizəd irəli sürə bilsək, bələdiyyə seçkilərinə bütöv bir siyahı ilə girə bilsək, yenə də dövlət seçkilərdə öz siyahısı ilə iştirak edən partiyalara efir vaxtı verməlidir, mitinqlər, görüşlər keçirmək imkanı yaratmalıdır. Yəni bu, ümumölkə miqyaslı bir siyasi kampaniya ola bilər. Necə ki, referendumda biz bu məsələni sınaqdan keçirtdik və deyilənə görə, televiziyada müxalifət liderlərinin görünməsi ölkədəki ictimai situasiyaya kifayət qədər müsbət təsir edib”. İ.Qəmbərə görə, Vahid Vətəndaş Hərəkatı blok kimi seçkilərdə iştirak edə bilər: “Ancaq bizim bir yox, bir neçə siyahı ola bilər ki, bir neçə müxalifət təşkilatı, partiyası bələdiyyə seçkiləri zamanı efir vaxtından, televiziyanın, qəzetlərin imkanlarından istifadə eləyə bilsin”.
İ.Qəmbər dedi ki, bələdiyyə seçkiləri ilə bağlı müəyyən sualların yaranacağını
da istisna etmədi: “Sual səslənə bilər ki, prezident seçkilərini boykot
edirsiniz, ancaq bələdiyyə seçkilərində iştirak barədə düşünürsünüz, nə dəyişib?
Təbii biz onu da deyə bilərik ki, prezident seçkisi sırf hakimiyyət məsələsidir
və bir nəfərin prezident vəzifəsinə gəlməsindən söhbət gedir. Ancaq bələdiyyə
seçkiləri minlərlə, bəlkə on minlərlə bələdiyyə üzvünün seçilməsinə şərait
yaradır. Burda istənilən nəticə özü resursların əldə edilməsi deməkdir. Vacib
deyil ki, 20 mindən çox bələdiyyə üzvü yerinin hamısında müsavatçı, ya
müxalifətçi olsun. Ancaq onların önəmli bir hissəsində müsavatçıların,
müxalifətçilərin olması özü müsbət bir hadisə ola bilər. Digər tərəfdən biz
demokratikləşdirmək uğrunda mübarizəmizi dayandırmaq fikrində deyilik, əksinə,
bələdiyyə seçkisində iştirak qərarımız ölkədəki siyasi mühitin dəyişməsi ilə
bağlı konkret istiqamətləri də qüvvədə saxlayır, aktuallaşdırır. Söhbət söz və
mətbuat azadlığının bərpası, qorunması istiqamətində fəaliyyətdən, sərbəst
toplaşma azadlığının bərpasından, parlament və bələdiyyə seçkilərində
proporsional seçki sisteminin tətbiq olunmasından gedir. Eyni zamanda seçki
komissiyalarının tərkibi məsələsi yenə gündəmə gətiriləcək bizim tərəfimizdən,
bələdiyyələrin statusunun artırılması, Bakı şəhərində bələdiyyə seçilməsi,
rayonlarda, şəhərlərdə bələdiyyə sədrinin birbaşa xalq tərəfindən seçilməsi
tələbi gündəmdə olacaq, partiyaların dövlət büdcəsindən maliyyələşməsi məsələsi
bir daha tələb olunacaq”.Gündəlikdəki məsələlər barəsində çıxışlar dinlənildikdən sonra Məclis Müsavat Partiyasının bu ilin dekabrında keçiriləcək bələdiyyə seçkilərində iştirak etməsinə dair qərar qəbul etdi. Qərarda real müxalifət partiyalarının, “Qarabağ və Respublika Uğrunda Vətəndaş Hərəkatı” çərçivəsində geniş koalisiyanın yaradılması istiqamətində səylərin artırılması da əksini tapır. Bundan əlavə Müsavat Partiyasının Məclisi “Respublikaçılar” referendum üzrə təşviqat qrupunun referendumun nəticələrinə dair rəyini təsdiqlədi, Bakıda baş verər qanlı faciə, o cümlədən regiondakı mövcud durumla bağlı bəyanat qəbul etdi.
“Yeni Müsavat”, 03 may, 2009, Hazırladı: E.PAŞASOY
http://www.musavat.com/site/shownews.php?news_id=52435