Müsavat Partiyasının 2010-cu il dövlət büdcəsinin layihəsi ilə bağlı bəyanatı

“Azərbaycan Respublikasının 2010-cu il dövlət büdcəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun layihəsi hazırda parlamentin müzakirəsinə verilib. Komitələrdə başa çatan müzakirə bu günlərdə plenar iclasda davam etdiriləcək. Büdcə ilə ilk tanışlıq onu göstərir ki, növbəti ilin büdcə gəlirləri bu ilin proqnoz göstəriciləri ilə müqayisədə 18% və ya 2,162 milyard manat azaldılaraq 10,015 milyard manat nəzərdə tutulub. Adətən artımla proqnozlaşdırılan, lakin hətta ona da baxmayaraq həmişə ölkənin mövcud maliyyə potensialına adekvat olmayan büdcənin indiki hakimiyyət dövründə ilk dəfə olaraq kəskin azalma ilə proqnozlaşdırılması bu hakimiyyətin maliyyə-büdcə siyasətində yeni, lakin daha pis mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Bu mərhələdə azalan gəlirlər bir sıra vacib xərclərin, o sıradan da təhsil, elm, səhiyyə, sosial təminat, kənd təsərrüfatı xərclərini azalmasını şərtləndirir. Ölkədə məşğul əhalinin əsas hissəsinin bu sahələrdə çalışdığını nəzərə alsaq, onda bu azalmanın yalnız kəmiyyət səciyyəsi daşımayacağını, birbaşa xüsusilə də az gəlirli ailələrin büdcəsinin azalmasına, bütövlükdə işsizliyin artımına gətirib çıxaracağını indidən demək mümkündür. Hazırda xüsusilə də ərzaq məhsullarının sürətlə bahalaşdığı, əhaliyə satılan qazın, metroda gediş haqlarının bir neçə dəfə artırıldığı indiki şəraitdə büdcə sektorunda işləyənlərin əmək haqqı gəlirlərində əhəmiyyətli artım planlaşdırmayan hökumət yenə də hətta azalan büdcə vəsaitlərinin siyasi hakimiyyətin qorunması və mühafizəsinə yönəltmək niyyətindədir. Belə ki, ümumi azalmanın fonunda 2010-cu ilin büdcəsində məhkəmə hakimiyyəti, hüquq-mühafizə və prokurorluq xərclərinin, bütövlükdə isə idarəetmə xərclərinin artırılması planlaşdırılır. Belə yanaşma hazırkı hakimiyyətin siyasi mahiyyətindən irəli gəlir və rejimin möhkəmləndirilməsində büdcə imkanlarının maksimum səfərbər edilməsinə xidmət edir.

Gələn ilin büdcəsində narahatlıq doğuran məqamlardan biri də qeyri-neft sektorundan daxil olmaların bu illə müqayisədə 620 milyon manat və ya 20 faizdən çox azalacağı halda büdcə mədaxilində neft gəlirləri hesabına daxilolmaların daha üstün tepmlə proqnozlaşdırılmasıdır. Qlobal maliyyə böhranının təsirindən iqtisadiyyatda və büdcədə əhəmiyyətli problemlərin yarandığını bilə-bilə yenə də büdcə gəlirlərinin neftin hesabına formalaşdırılması kursuna üstünlük verməklə proqnozlaşdırılmasına yalnız səriştəsiz hökumətlər rəvac verə bilər. Müsavat Partiyası hesab edir ki, uzun illər neft sektorundan kənarda alternativ görməyən siyasi hakimiyyət bu il parlamentin müzakirəsinə təqdim etdiyi büdcə layihəsi ilə öz iqtisadi siyasətinin iflasını bir daha nümayiş etdirdi.

Həmişə regionların sosial-iqtisadi inkişafından danışan hakimiyyətin proqnozlarına görə, növbəti ilin büdcəsində yerli gəlirlərin cəmisi 4,6 faiz təşkil etməsi deyilənlərin təbliğat xarakteri daşıdığını və heç bir iqtisadi fakta söykənmədiyini sübut edir. Bu isə o deməkdir ki, regionların sosial-iqtisadi inkişaf proqramı çərçivəsində 7,4 milyard manat vəsait xərclənən regionlar hətta 5 ildən sonra belə büdcəyə əhəmiyyətli töhfələr vermək qabiliyyətində deyildir. Çünki, hədəfini büdcə vəsaitləri və yerli sahibkarların məcburi qoyuluşları hesabına heykəllərin, muzeylərin tikilməsi təşkil edən regionların sosial-iqtisadi inkişaf proqramından bundan savayı nəs isə gözləməyə də dəymir.

Beləliklə də 2010-cu ilin büdcə layihəsi ilə tanışlıq bir daha göstərir ki, növbəti ildən iqtisadiyyatın real sektorunun, büdcə sferasında çalışanların və pensiyaçıların sosial vəziyyəti indikindən də pis olacaq. Bu isə o deməkdir ki, hazırkı siyasi hakimiyyət bəyan etdiyi siyasi və iqtisadi kursun əksinə olaraq iqtisadiyyatda real sektorun, azad sahibkarlığın inkişafında, xalqın rifah halının yaxşılaşdırılmasında maraqlı deyildir.

Bütün bunları nəzərə alaraq Müsavat Partiyası Parlament üzvlərini 2010-cu ilin dövlət büdcəsinin parametrlərini, xərc prioritetləri diqqətlə nəzərdən keçirməyi, yalnız siyasi hakimiyyətin “özəl” maraqlarına xidmət edən xərc maddələrinin deyil, sosial rifaha, iqtisadi tərəqqiyə müsbət təsir edən xərc istiqamətlərinin artırılmasına nail olmağa və əks təqdirdə millət vəkillərinin hazırkı redaksiyada olan büdcəyə səs verməməyə çağırır.

isagambar.az, 09 noyabr 2009-cu il, Bakı