RƏSULZADƏNİN DOĞUM GÜNÜ MÖHTƏŞƏM QEYD
OLUNDU
Müsavat və KXCP fəalları Novxanıda ulu öndərin abidəsi önünə toplandı
Dünən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin doğum
günü idi. Rəsulzadənin anadan olmasının 126 illiyini dünən Müsavat Partiyası və
Demokratiya Uğrunda İttifaq (DUİ) dahi öndərin doğulduğu Novxanı qəsəbəsində
böyük mərasimlə qeyd etdilər. Müsavat Partiyası və DUİ adından Rəsulzadənin
heykəli önünə əklillər qoyuldu.
Ulu öndərin adını daşıyan parkda onun heykəli önündə keçirilən mərasim
Azərbaycanın dövlət himninin oxunması ilə başladı. Mərasimin aparıcısı Müsavat
Partiyası Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri Arif Hacılı Rəsulzadənin Azərbaycana
xidmətlərindən danışdı. O, qeyd etdi ki, Rəsulzadə Azərbaycan tarixində ən böyük
şəxsiyyətdir. Təəssüf ki, belə bir böyük şəxsiyyətə qarşı hazırda Azərbaycan
hakimiyyəti tərəfindən ögey münasibət sərgilənir: “Bu gün hakimiyyət istər
Rəsulzadənin, istər Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasında, idarə olunmasında
fəaliyyət göstərmiş digər siyasi xadimlərin, Müsavat Partiyasının fəaliyyətinə
kölgə salmağa çalışır. Ancaq bilməliyik ki, bütün Azərbaycan xalqı Rəsulzadənin,
onun silahdaşlarının qədrini bilir. Həmin insanların Azərbaycan üçün gördüyü
misilsiz işlərdən xəbərdardır və onları sevgi ilə anmaqda davam edir”.
Rəsulzadə irsinin tədqiqatçısı, Müsavat Partiyasının üzvü, professor Nəsiman
Yaqublu bildirdi ki, Məhəmməd Əmin o qədər nəhəng şəxsiyyət olub ki, o,
antidemokratik rejimlər üçün həmişə böyük problem olaraq qalıb. Bu gün də
qalmaqdadır: “XX əsrin əvvəllərində çar Rusiyası dövründə də Rəsulzadə çar
hökuməti üçün problem olaraq qalırdı. Hətta onu 1914-cü ildə həbsdə saxlayanda
da çar Rusiyasının məxfi sənədlərində də göstərilir ki, bu şəxsiyyətlə, bu
insanla biz necə edək? Xalq Cümhuriyyəti 1920-ci ildə sovetlər tərəfindən işğal
olunduqdan sonra sovet hakimiyyəti dövründə də bu sual ortaya çıxırdı: Rəsulzadə
problemini necə həll edək? Rəsulzadə 71 il ömür yaşadı. Bu 71 ildə heç bir rejim
Rəsulzadə problemini həll etməyi bacarmadı. Bundan sonra da hansı qüvvələrin
hakimiyyətdə olmasından asılı olmayaraq Rəsulzadə faktoru ilə bacarmaq mümkün
olası deyil. Rəsulzadə probleminin həlli o zaman mümkün olacaq ki, onun qoyub
getdiyi böyük dəyər və ideyalar cəmiyyətdə tam əksinin tapacaq”.
Rəsulzadənin bütün ömrünün siyasi fəaliyyətdə keçdiyindən danışan N.Yaqublu dahi
öndərin ömür yolunun indiyə qədər ictimaiyyətin məlumatsız olduğu səhifələrindən
ətraflı danışdı. N.Yaqublunun açıqladığı məlumatlar Rəsulzadənin necə böyük
şəxsiyyət olduğunu bir daha ortaya qoydu. Rəsulzadənin hər bir fəaliyyətində,
fəaliyyətinin bütün məqamlarında Azərbaycana xidmət, Azərbaycanın müstəqilliyi
uğrunda mücadilə görünür.
N.Yaqublunun çıxışından sonra gənc Rəsulzadə sevər İlkin İmanlı dahi öndərin
şərəfinə azadlıq, müstəqillik, vətən sevgisini özündə əks etdirən şerlər oxudu.
Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri Mirmahmud Mirəlioğlu çıxışına Azərbaycan
xalqını Rəsulzadənin doğum günü münasibətilə təbriklə başladı: “Rəsulzadə kimi
böyük insanın doğum günü onun mənsub olduğu xalq, dövlət üçün bayramdır. Biz bu
bayramı hər il burada - müqəddəs yerdə keçiririk. Bu yer ona görə müqəddəsdir
ki, bura müqəddəs bir insanın - Rəsulzadənin doğulduğu yerdir, burada həmin
müqəddəs insanın abidəsi var. Rəsulzadə və silahdaşları bizim üçün bayraq
yaratdı, Cümhuriyyət qurdular. Bir xalqa bundan böyük xidmət yoxdur. Rəsulzadə
bunu etdi. Ona görə bizim üçün milli, əxlaqi dəyərə çevrildilər, namus, qeyrət
rəmzi oldular. Namusun, qeyrətin keşiyində namuslu-qeyrətli insanlar olur. Biz
bəzən başqalarından da umuruq ki, Rəsulzadəyə qiymət versinlər. Unuduruq ki,
həmin insanlar nə qədər böyük vəzifələrdə olsalar da o haqqa sahib deyillər.
Rəsulzadə-Elçibəy ideyaları yaşayır, yaşayacaq və qalib gələcək”.
4-cü sinif şagirdi Zeynəb mərhum xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin xalq hərəkatı
dövründə Rəsulzadənin xatirəsinə həsr etdiyi möhtəşəm “Heykəl məzar” şerini
oxudu.
M.Ə.Rəsulzadənin nəvəsi Rəis Rəsulzadə çıxışına mərasim iştirakçılarına
Rəsulzadə ailəsi adından təşəkkür etməklə başladı: “Biz hamımız hər il yanvarın
31-də bura toplaşırıq. Hava şəraitinin ən sərt olduğu vaxtlarda da sizlər
yanvarın 31-də bura toplaşırsınız. Bu, Məhəmməd Əminə böyük sevgidən irəli
gəlir. Xalqımız Məhəmməd Əminin Azərbaycan uğrunda gördüyü işləri unutmur.
Rəsulzadə bu xalqın qəlbində daim yaşayacaq. Əlbəttə, başqa ölkələrdə respublika
yaradanlara dövlət səviyyəsində yüksək münasibət sərgilənir. Onların doğum
günləri dövlət səviyyəsində qeyd olunur. Rəsulzadənin doğum gününü bu kənddə
onun heykəli önündə sizlərin qeyd etməyinizi mən daha yüksək qiymətləndirirəm”.
A.Hacılı Rəsulzadənin Azərbaycan üçün yaratdığı ən böyük abidələrdən birinin
Müsavat Partiyası olduğunu bildirdi və çıxış üçün söz Müsavat başqanı İsa
Qəmbərə verildi. İsa Qəmbər bildirdi ki, hər bir millətin yaradıcılığında ən
yüksək zirvə dövlət yaradılmasıdır: “Və millətin insanları içində ən şərəfli,
ləyaqətli insanlar o dövləti quranlardır. Bizim demokratik respublikanı quran
insanların başında böyük Məhəmməd Əmin Rəsulzadə gəlir. Yalnız bu keyfiyyətinə
görə Rəsulzadə tarixdə qalası insandır. Amma bu, bizim Rəsulzadəyə ilkin
yanaşmamızdır. Rəsulzadəni öyrənməyə başlayandan sonra bu insan qarşısında valeh
olmamaq, heyrətə gəlməmək mümkün deyil. Biz 20 ildən çoxdur ki, hər il yanvarın
31-də və 28 mayda bu gözəl Novxanı kəndinə gəlirik. Böyük şəxsiyyəti anırıq. Onu
xalqımıza və bütün dünyaya bəxş edən Novxanı camaatına da şükranlığımızı
bildiririk. Rəsulzadənin bütün həyatı millətə xidmətdir. Onun həyatını,
yaradıcılığını araşdıranda bircə məqam tapmaq olmur ki, o, bu xidmətdən bir
addım geriyə dursun, bir addım güzəştə getsin, bir addım milləti yox, özünü
düşünsün. Onun həyatında belə bir səhifə yoxdur. Bu, qeyri-adi, heyrətamiz bir
faktdır. Yəni istənilən insanda bir zəiflik tapıla bilər. Ancaq Rəsulzadəni
araşdıranda zəif nöqtəni görmək mümkün deyil. Çünki belə bir zəif nöqtə yoxdur.
Zaman keçdikcə, Şirməmməd Hüseynli, Nəsiman Yaqublu, Aydın Balayev, Cəmil
Həsənli və digər araşdırıcıların araşdırmaları sayəsində biz Rəsulzadəni daha
çox tanımağa başlayırıq. Digər tərəfdən, isə bəzilərinin Rəsulzadənin yanaşı
qoymağa çalışdığı adamların bioqrafiyası aydınlaşmağa başlayır. Bu günlərdə
Tarix İnstitutunun direktoru Yaqub Mahmudov Məşədi Əzizbəyov haqqında fakt
ortaya qoydu. Məlum oldu ki, bu adam da 1918-ci ildə xalqımıza qarşı qırğınlarda
iştirak edənlərdən biri olub. Professor Cəmil Həsənli isə araşdırma ilə ortaya
qoydu və bəlli oldu ki, 1919-cu ildə Rusiyada müzakirə olunanda ki, bəlkə
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövlət kimi tanınsın, bunun əleyhinə olanlardan
biri də Nəriman Nərimanov olub. Bu gün Nərimanovla Rəsulzadənin yanaşı qoymaq
istəyənlər görməlidir axı kimləri müqayisə edirlər. İnsanlar Rəsulzadəyə ürəkdən
gələn inamla məhəbbətlərini izhar edirlər. Rəsulzadə yolu bizi qələbələrə
çatdıracaq”.
İ.Qəmbərin çıxışından sonra Rəsulzadənin şərəfinə möhtəşəm atəşfəşanlıq oldu.
Mərasim dövlət himninin oxunması ilə yekunlaşdı. Daha sonra öndə Müsavat və KXCP
rəhbərliyi olmaqla mərasim iştirakçıları Novxanı qəbiristanlığına gedərək
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin atasının və oğlu Azər Rəsulzadənin məzarlarını
ziyarət etdilər. Məzarların üzərinə qərənfillər düzdülər. Quran oxundu.
İ.Qəmbər məzarların önündə qısa çıxış edərək Rəsulzadə ailəsinin Azərbaycan
xalqı üçün ən əziz ailə olduğunu bildirdi. O, Rəsulzadə ailəsinin üzvlərinin hər
cür hörmətə layiq olduğunu vurğuladı. Quran oxunandan sonra mərasim yekunlaşdı.
Etibar SEYİDAĞA
Yeni Müsavat, 01 fevral 2010-cu il, Bakı