İSA QƏMBƏRDƏN İQTİDARA AĞIR VƏ SƏRT MESAJLAR

Müsavat bu il başqanını dəyişəcək
Başqan hakimiyyətlə yanaşı müxalifəti də ələşdirdi; düşərgənin yeni təsnifatını və birlik modelini açıqladı
Məclisdən çəkilmiş görüntülər: 1-ci hissə; 2-ci hissə; 3-ci hissə

Dünən Müsavat Partiyası Məclisinin növbəti iclası keçirildi. Gündəliyə yeni seçilmiş rayon təşkilatları (RT) sədrlərinin Məclis üzvlüyünün təsdiqi, bələdiyyə seçkilərinin yekunları, builki parlament seçkiləri və partiyanın vəzifələri, Müsavatın növbəti qurultayı daxil edilmişdi.

Partiya başqanı İsa Qəmbərin təklifi ilə gündəliyə təşkilati məsələ ilə bağlı müzakirə də daxil edildi. Sonra Qadınlar Birliyinin yeni sədri Vəfa Cümşüdlünün, Biləsuvar RT sədri Səfər Səfərlinin, Laçın RT sədri Ramiz Xəlilovun Məclis üzvü səlahiyyətləri təsdiq olundu. Partiyanın Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri Arif Hacılı 23 dekabr bələdiyyə seçkilərinin nəticələri ilə bağlı çıxış etdi. Seçkilərin ədalətli keçirilmədiyini deyən A.Hacılı bunun ölkədəki normal demokratik şəraitin olmaması ilə əsaslandırdı.

Məclis üzvləri Rafiq Bəy İsmayıl, Valeh Hümbətoğlu, Qalabəy Ağalar, Cahangir Əmirxanlı və digərləri çıxış etdilər. Məclis bələdiyyə seçkiləri ilə bağlı yekun qərar verdi. Seçkinin nəticələri tanımayan Müsavat Partiyası bu nəticələrin ləğvini, yeni bələdiyyə seçkilərinin keçirilməsini tələb edir.

İ.Qəmbər Məclisin katibi Tofiq Yaqublunu özünə müavin təyin etdiyini bildirdi. Məclisin sədri Sülhəddin Əkbər parlament seçkiləri ilə bağlı Divanda müzakirələrin aparıldığını və ilkin fikrin partiyanın qurultayının parlament seçkilərindən sonra keçirilməsinin təklif edildiyini dedi: “Bu qurultayda nizamnaməyə dəyişiklik edilməsə, İsa Qəmbər partiya başqanlığına namizədliyini irəli sürə bilməyəcək”.

Qurultayın seçki ilində keçirilməsi məsələsi birmənalı qarşılanmadı və ciddi diskussiyalara səbəb oldu. Məclisin bəzi üzvləri qurultayın 2011-ci ilə saxlanılmasını təklif etdi. Onlar parlament seçkiləri ilə partiya qurultayı arasında zamanın az olduğunu və bu iki prosesin bir-birinə mane olacağını bildirdilər. Qurultayın 2013-cü ilə kimi təxirə salınması təklifi də səsləndi.

İ.Qəmbər isə dedi ki, parlament seçkiləri ili olsa da qurultayı keçirməliyik: “Hətta düşünürdüm ki, qurultayı seçkilərdən əvvəl keçirək və partiya seçkilərdə yeni rəhbərliklə iştirak etsin. Amma Divan üzvləri belə qərara gəlib ki, qurultay seçkilərdən sonra keçirilsin. Ona görə də bizim üçün son müddət dekabrdır. Təəssüf ki, bəzi əldəqayırma siyasətçilərin, ekspertlərin səyləri ilə belə fikir formalaşır ki, guya hər şey pis ssenari üzrə olacaq. Amma biz belə bir ssenari fikirləşək ki, parlament seçkilərində böyük uğurlar əldə edə biləcəyik və Milli Məclisdə güclü müxalifət partiyası olacaq. Bundan sonra isə qurultayı keçirəcəyik. Partiyanın qurultayı, başqanlığı ilə bağlı məsələyə gəldikdə isə bu məsələ mən necə deyirəmsə, elə də olacaq. Bu məsələyə vaxt itirməyə dəyməz”.
Müzakirələrin yekununda səs çoxluğu ilə Müsavatın VIII qurultayının dekabrda keçirilməsinə qərar verildi.

***

İ.Qəmbər geniş məruzəsində öncə 2009-cu il bələdiyyə seçkilərində partiyanın kifayət qədər fəal olmadığı barədə səslənən fikirlərə reaksiya verdi: “Təbii ki, səhvlərimizi, nöqsanlarımızı görməyi bacarmalıyıq. Amma reallığı da qiymətləndirməyi bacarmalıyıq ki, nəyə görə bu qədər işin, cəmiyyətdə narazılığın bu qədər böyük olmasının müqabilində ölkədə dəyişiklik etmək mümkün olmur. Bunun dəqiq cavablarını axtarmalıyıq. Ölkədə murdar bir rejim formalaşıb, 17 ildir hakimiyyətdədir. Zorla, dövlət çevrilişi yolu ilə hakimiyyətə gəldilər və o şəkildə, zorla da hakimiyyətdə qalırlar. Hakimiyyətə yalanla gəldilər, indi də yalanla qalırlar. Hər addımda ya zorakılığa, ya yalana müraciət etməklə məşğuldurlar”.

Başqan Bənəniyar hadisələrinə münasibət bildirəndən sonra dedi ki, hakimiyyətin mahiyyəti budur: “1993-cü ildə qiyamla gəldilər, iyunda zorakılıqla, insanlarımızı qətlə yetirməklə gəldilər, nə qədər gəncimizi məhv etdilər. 1994-95-də ölkədə nə qədər qan tökdülər. Hər il hansısa hadisə baş verir. Hər seçki ilinə yaxın, ya da əvvəl hansısa qanlı hadisə törədirlər. 2000-ci ildə Şəkidə nə oyunlardan çıxdılar, Cəlilabadda nələr oldu, 2003-də oktyabr, 2005-də noyabr hadisəsi, Nardarandakı, başqa kənd və rayonlardakı hadisələr bu hakimiyyətin mahiyyətidir. Bu, zorakı, qana doymayan bir hakimiyyətdir. Biz belə bir hakimiyyətlə üzbəüz dayanmışıq. Görünməmiş şeydir, bu qədər zorakılıq, qəddarlıq olan bir ölkədə Müsavat Partiyası, bəzi digər real müxalifət partiyaları kimi qüvvələr var. İnsanlar var ki, dayanıblar, bu rejimə qarşı mübarizə aparır, sözünü deməkdən çəkinmirlər. Hansı başqa ölkələrdə bu cür ağır şəraitdə mübarizə aparan qüvvələr, ictimai təşkilatlar, ayrı-ayrı şəxslər var? Demək olar ki, nümunəsi yoxdur. Bəzi ölkələr var ki, orda münasibətlər vətəndaş müharibəsi həddinədək gedib çıxıb, qüvvələr silahlanıb üzbəüz dayanıb. Ancaq Müsavat Partiyası olaraq bunu Azərbaycan üçün heç vaxt məqbul yol saymamışıq. Həmişə düşünmüşük ki, vəziyyəti nəyin bahasına olursa-olsun dinc yolla, sülhlə, inandırmaqla, ictimai qüvvə ilə dəyişmək lazımdır. Əminəm ki, yolun çoxunu getmişik, az hissəsi qalıb”.

İ.Qəmbərin sözlərinə görə, bu rejim heç bir etimada malik olmadığı üçün qəddarlıq etməyə məcburdur: “Heç bir başqa şəkildə cəmiyyəti idarə edə, susdura, razı sala bilmir. Bu rejim ona görə yalan danışmağa məcburdur ki, artıq xalqa deyəcək doğru sözü qalmayıb. Bütövlükdə bu rejim cinayətlərə bulaşıb. Bu gün siyasətdə də, ictimai fəaliyyətdə də, mediada da ayrı-ayrı məmurları tənqid edib İlham Əliyevə söz deməyə çəkinənlər var. Təbii ki, bu, yolverilməzdir, çünki bu rejimin başında İlham Əliyev dayanır, bu cinayətkarların da birinci səbəbkarı İlham Əliyevdir. İlham Əliyev ölkədəki bütün bu cinayətlərə görə bilavasitə məsuliyyət daşıyır. Eyni zamanda bu zor və yalan hakimiyyətinə dayaq duran insanların da günahlarını görməmək mümkün deyil...”

“Dəyişikliklərin baş verməsi tamamilə realdır”

İ.Qəmbər hakimiyyətin hər il ilin əvvəlində xoşagəlməz sürprizlərin həyata keçirdiyini xatırlatdı: “Bu il deyəsən, tələsdilər, ötən ilin sonundan mənasız ziyanlı hərəkətlərinə başladılar. Həbsxanada Eynulla Fətullayevin geyiminə narkotik atmaqla növbəti biabırçı qanunsuzluq etdilər. Gənc bloggerlər Adnanla Eminin həbsini bu qədər müddətdə uzadırlar. Heç bir günahı olmayan gəncləri 6 aydır apelyasiya adı ilə həbsdə saxlayırlar. Hakimiyyətin son sürprizlərindən biri də QHT-lərlə bağlı oldu. Keçən ilin yayında hakimiyyət QHT-lərin fəaliyyətini ciddi şəkildə məhdudlaşdıran bir qanun layihəsini həyata keçirmək istəsə də ictimai müqavimət nəticəsində bu planından vaz keçməli oldu. Ancaq ilin sonunda bəlli oldu ki, hansısa normativ aktlarla, İlham Əliyevin fərmanı, Nazirlər Kabinetinin qərarları ilə QHT-lərin fəaliyyətini faktiki olaraq iflic vəziyyətinə salan, vətəndaş cəmiyyətini, üçüncü sektoru hakimiyyətin nəzarətinə keçirən qərarlar verilib. Hakimiyyətin 2010 üçün ilkin sürprizləri bu idi”.

İ.Qəmbər məhrumiyyətlərə baxmayaraq dəyişikliyin tamamilə mümkün olduğu qənaətindədir: “Rejimin qəddarlığı, mənfurluğu, yalançılığının ifrat həddə çatması dəyişikliyi daha da real edir. 2010-cu ildə Azərbaycanda dəyişikliklər tamamilə mümkün və realdır. İctimai narazılığın səviyyəsi kifayət qədər yüksəkdir, ölkədə məsuliyyəti öz üzərinə götürə biləcək siyasi qüvvələr, Müsavat başda olmaqla real müxalifət var. Bunun üçün ölkədə vəziyyətin gündən-günə ağırlaşdığını dərk edən vətəndaş cəmiyyətinin elementləri var və dəyişikliyin əlamətləri özünü yavaş-yavaş göstərir. Cəmiyyətdə etirazların artması, dözümsüzlüyün başlaması görünür. Bu günə qədər susmağa üstünlük verən ziyalılar, əhalinin müxtəlif təbəqələri tədricən mövqe bildirməyə başlayır. Regionda və qlobal miqyasda çox ciddi proseslərin getdiyini nəzərə alsaq, 2010-cu ilin dəyişiklər ili olacağını demək üçün bütün əsaslarımız var. Bu il dünyada da, bizim regionda da çox şey dəyişəcək, qonşu ölkələrdə də ciddi dəyişikliklər baş verəcək. Bu zəmində Azərbaycanda dəyişikliklərin baş verməsi tamamilə realdır. Təbii ki, bu, ilk növbədə xalqımızdan, cəmiyyətimizdən və hər birimizdən asılıdır. Parlament seçkiləri bizim üçün bu dəyişiklikləri həyata keçirməyə çox ciddi imkan kimi dəyərləndirilməlidir”.

Müsavat başqanından mitinq anonsu

Müsavatın artıq parlament seçkilərinə hazırlığı başladığını deyən İ.Qəmbər seçki strukturlarının təkliflərini rəhbərliyə verdiyini vurğuladı: “İnanıram ki, partiya bu il parlament seçkilərində həmişəkindən da daha yüksək əzmkarlıqla, mütəşəkkilliklə, fədakarlıqla iştirak edə biləcək. Müsavat üçün ən aktual məsələ seçki qanunvericiliyinin dəyişdirilməsi, seçki komissiyalarının paritet əsaslarla təşkilidir. Biz referendum səviyyəsində olan məsələləri də aktual hesab edirik, proporsional seçkinin bərpası kimi. Ən önəmli məsələlərdən biri demokratik seçki mühitinin yaradılmasıdır. Kütləvi tədbirlər başlamadan sərbəst toplaşma azadlığının bərqərar olunmasına nail olmaq mümkün görünmür. Bu mənada kütləvi tədbirlər barədə ciddi düşünmək lazımdır. Bir daha ölçüb-biçib, zamanı düzgün seçib kütləvi tədbirlərə başlamaq haqda qərar verməliyik”.

Başqandan bəzi müxalifətçilərə ələşdiri...

Seçkidə iştirakı zəruri sayan Müsavat başqanı bunun formaları barədə səslənən fikirlərə münasibət bildirərkən sərt mesajlar verdi: “Siyasətçi həmkarlarımızdan biri deyir ki, bütün müxalifət, demokratik qüvvələr bir araya gəlməlidir. Hamının sevdiyi gözəl şüardır. Ancaq o da bəllidir ki, "bütün müxalifət" çox yayğın ifadədir. Bütün müxalifət dedikdə bunların bir araya gəlməsi mümkündürmü? Əgər bu qüvvələrin bir hissəsi Moskva tərəfindən, digər hissəsi Tehran, başqa hissəsi də Ramiz Mehdiyev, İlham Əliyev tərəfindən idarə olunursa, bu qüvvələr nə cür bir araya gələ bilər? Bu şüarı ortalığa atırlar, özləri də bilirlər ki, bu, mümkün deyil. Hətta bu istiqamətdə müəyyən addımlar olanda da müəyyən mərhələdə elə gedişlər edirlər ki, bu, mümkün olmasın. Sonra da deyirlər gördünüz, müxalifət yenə birləşmədi, əsas problem bu imiş. Deyirlər ki, partiyaların böyük-kiçik olmağının fərqi yoxdur, bu söhbətləri kənara qoymaq lazımdır. Heç bir prinsipial mövqe tutmağa qadir olmayan, müxtəlif qüvvələr tərəfindən idarə olunan kiçik partiyalar həlledici məqamlarda 2005-in noyabrında, bəzi başqa situasiyalarda olduğu kimi əndrəbadi qərarlar verməklə bu qədər çətin bir şəraitdə, bu qədər az resursla mübarizə aparan demokratik qüvvələr üçün yeni problemlər yaratmağı bacarır. Başqa həmkarımız deyir ki, məhz bu partiyalar müxalifət hesab olunmalıdır. Ancaq məsələn, parlamentdəki bəzi partiyalar var, -tutaq ki, onları mən müxalifət saymıram, - onlar olmamalıdır. Nə cür müəyyənləşdirirsiniz bunu?"

İ.Qəmbər dedi ki, Müsavatın real müxalifət partiyalarının birliyi tərəfdarı olduğunu və həmişə buna çalışdığını heç kim unutmamalıdır: “...Müsavat Partiyası 2010-cu il parlament seçkilərində real müxalifətin birliyini təklif edir. Real müxalifətin də kim olduğunu hamı bilir, heç kim özünü aldatmasın. Bəziləri özlərini xalqa müxalifət kimi sırımaq istəyir. Çox təəccüb edirəm. Tutaq ki, onlar güman edir ki, kimisə aldada bilərlər. Ancaq bunlar özləri bilirlər axı sən MTN-in bir dənə gədəsinin ixtiyarında olan adamsan. Sən nə cür özünü bu xalqa müxalifət kimi təqdim edə, müxalifət kimi sırıya bilərsən?! Moskva ”FSB"-sinin, İran ETTELAAT-nın agenturası gəlib özünü Azərbaycan xalqının demokratik qüvvəsi, müxalifət kimi xalqa sırımaq istəyir. Axı kim də bilməsə, özün yaxşı bilirsən ki, sən kimsən!

Müsavat heç nədən çəkinmədən 2010-cu ilin parlament seçkilərində həqiqi müxalifətin birliyinə nail olmalıdır. Əgər doğrudan da real müxalifət olan qüvvələr səmimi şəkildə bu prosesdə iştirak etməyə hazırdırsa, biz ən təvazökar, güzəştə gedən şəkildə onlarla əməkdaşlığa, birliyə hazırıq. Əgər səmimiyyət olmayacaqsa, biz yolumuza davam etməliyik. Parlament seçkilərində əsas şüar böyük koalisiya, böyük blok olmamalıdır. Əsas şüar hər bir dairədə güclü namizəd şüarı olmalıdır".
İ.Qəmbər bu şüarla bağlı başqa partiyadakı dostları, heç bir partiyada olmayan, ancaq cəmiyyətdə nüfuzu, hörməti olan insanları da parlament seçkilərində əməkdaşlığa çağırdı.

Sonra ölkənin iqtisadi vəziyyəti ilə bağlı iqtisadçı-ekspert, Divan üzvü Qubad İbadoğlu çıxış etdi.

Elşad PAŞASOY, Yeni Müsavat,
http://www.musavat.com/new/G%C3%BCnd%C9%99m/68565-%C4%B0SA_Q%C6%8FMB%C6%8FRD%C6%8FN_%C4%B0QT%C4%B0DARA_A%C4%9EIR_V%C6%8F_S%C6%8FRT_MESAJLAR

isagambar.az, 16 yanvar 2010-cu il, Bakı