Hakimiyyétin zorunun qarşısını almaq mümkün olmadı

İsa Qémbér: "Hébslér, işgéncélér şéraitindé dialoq téklifi gülünc séslénir"
İsa Qémbér: “Méni hébs etmék asan deyil”
İsa Qémbér: "Bu téxribatlarda da KQB stili açıq-aydın sezilirdi"
İsa Qémbér: "Hesab edirém ki, seçki qurtarmayıb"

İsa béy "Hürriyyét" qézetinin suallarını cavablandırır 

Hémişé Müsavat başqanından müsahibé almağa Azérbaycan prospektindé yerléşén qérargaha gedérdik. Bu défé isé İsa Qémbérlé evindé görüşdük. İsa béy ézmini itirmémişdi. Yené qélyanı élindé, évvélki témkinlé suallarımıza cavab verirdi. Amma baxışlarında bir nigarançılıq hiss olunurdu. Onda qalib görkémi olsa da, bu qalibiyyéti résmiléşdiré bilméméyi nigarançılığın çékisinin ağırlığını göstérirdi.

Hiss olunurdu ki, 10 illik mübarizénin sonunun acılarla néticélénécéyini gözlémirdi. Hétta başqan néticédé uduzduğunu belé etiraf etmék istémir. “Müsavat var, olub, olacaq”-deyir, İsa Qémbér. Amma 14 oktyabra qédér “Müsavat gélir!” - deyirdi. Müsavatın haradan hara géldiyini isé zaman göstérdi. Müsavat hakimiyyété gélmédi. Onu hakimiyyété buraxmadılar. Kimdir günahkar? Ortada üç téréf var: xalq, müxalifét vé hakimiyyét. Xalqı günahkar çıxarmaq méntiqsizdir. Hakimiyyét isé onsuz da günah içindédir. Qaldı müxalifét. Onun né qédér günahkar olduğunu isé Müsavat başqanı, prezidentliyé namizéd olan, “Bizim Azérbaycan” Blokunun lideri, qélébésinin lézzétini dada bilméyén İsa Qémbérdén soruşduq.

- Niyé uduzdunuz, İsa béy?

- Biz uduzmamışıq. Müsavat Partiyası, “Bizim Azérbaycan” Bloku vé digér siyasi qüvvélér böyük fédakarlıq néticésindé xalqı inandıra bildi ki, seçki yolu ilé hakimiyyéti déyişdirmék mümkündür vé seçkiyé gélmék lazımdır. Biz uğurlu seçki kampaniyası apardıq vé bu kampaniyada bütün réqibléri üstélédik. Bununla da Azérbaycanda indiyé qédér olmayan seçici féallığı yaşandı. Xalq bizé sés verdi vé biz dé seçkini udduq. Sadécé, seçkinin doğru néticélérini reallaşdıra bilmédik. Bunun da sébébi göz qabağındadır. Hakimiyyétin téxribat vé zor ssenarisi gerçékléşdi. Xalqın iradési boğuldu, sési oğurlandı. Mén bunu uduzmaq hesab etmirém. Xalq seçkidé qalib géldi, lakin hakimiyyétin zorunun qarşısını almaq mümkün olmadı.

- Xalqı hakimiyyéti seçki vasitésilé qazanmağın mümkünlüyüné inandırdınız. Amma hakimiyyéti seçki vasitésilé déyişméyin mümkünlüyüné inandıra bildinizmi? Axı xalqın inamı qırıldı...

- Bu cür avtoritar rejimlérdé seçki taktika vé strategiyası ilé bağlı ciddi téhlillér aparmaq lazım gélécék. Qélébé strategiyasında yeni ideyalara, fikirléré ehtiyac olacaq.

- Bütün bu proseslér niyé proqnozlaşdırılmamışdı? Axı siz siyasétçisiniz. Hém dé seçkidé qélébé qazanmısınızsa, deméli, nüfuzlu siyasétçisiniz...

- Hakimiyyétin seçkini saxtalaşdıracağını proqnozlaşdırmışdıq. Xalqın etirazını yatırtmağa céhd edilécéyi dé nézéré alınmışdı. Amma hakimiyyétin öz xalqına bu dérécédé qéddarlıq, zorakılıq edécéyi, atéş açacağını proqnozlaşdırmaq, doğrudan da çétin idi.

- İndi xalqa güllé atanın atası da xalqa güllé atdı. Heydér Éliyevin dövründé dé eynilé bu ssenarilér héyata keçirilirdi. Yéni, bu hadisélér dé keçénlérin tékrarı idi. Yeni xüsusi bir üsul tétbiq olunmadı ki, siz néyisé hesablaya bilmédiniz...

- Yox, yeni çox şeylér oldu. Évvélki seçkilérdé xalq bu déféki kimi féallıq göstérmirdi, öz sésini qorumağa bu qédér ézm vé inamlı deyildi. Ancaq hakimiyyétin zorunun xalqın dinc etirazından güclü olduğunu etiraf etmék lazımdır.

- Toqquşmanın qarşısını oktyabrın 15-dé axşam almaq mümkün idimi? Yéni, hansı addım atılmadı ki, bunun qarşısı alınsın?

- Mübarizédén, seçkidén imtina etmék hesabına, tébii ki, mümkün idi. Onda gérék biz dé, digér müxalifét qüvvéléri dé, xalq da razılaşsın ki, öz ölkémizdé öz taleyimizi biz müéyyénléşdirmirik. Bir qrup adamın 1993-cü il qiyamında hakimiyyéti qésb edib vé dünya durduqca hakimiyyétdé olacağı ilé razılaşırıqsa, qarşıdurma olmaya bilérdi. O zaman 16 oktyabr hadisési yox, xalqın tédricén sıradan çıxması prosesi baş verécékdi. Necé ki, indi bu proses gedir.

- Bir çoxları tésdiq edir ki, 15-i axşam Müsavat Partiyası qarşısına yığışanların éksériyyéti müsavatçı deyildi. Yéni, Müsavat qérargahının péncérésindén bu faktı görmék çétin idimi?

- 15-i axşam partiyanın qérargahı qarşısına minlérlé insan toplaşmışdı. Égér polis hér iki téréfdén yolu késméséydi, kordonlar qurmasaydı ora on minlérlé insan da toplaşa bilérdi. Polis bunun qarşısını aldı, insanların bir araya gélmésiné imkan vermédi. Vé daha sonra onları mühasiréyé alıb, çox déhşétli zorakılıqlar törétdi ki, bununla da véziyyéti gérginléşdirdi.

- Söhbét orada téxribatçıların olmasından gedir. Ola bilméz ki, sizé bununla bağlı mélumat verilmémişdi...

- Évvéla, hémin gün bizé normal işlémék imkanı yaradılmadı. Bizé hér an mélumatlar gélirdi ki, polis vé qeyri-qanuni déstélér Müsavatın qérargahına basqın etméyé hazırlaşır. Biz hémin günün axşamı ekstremal bir şéraitdé féaliyyét göstérirdik. Ona göré dé normal müzakiré keçirib, ümumi qérarlar qébul etméyé şérait yox idi. Qalanları isé hesab edirém ki, hakimiyyétin téxribat oyunları ssenarilérinin elementléri, tézahürléri idi. Onu da 16 oktyabrda daha miqyaslı şékildé göstérdilér.

- Bütün bunları bilé-bilé né üçün qérargahın qarşısına toplaşanların dağılmasını téléb etmédiniz? Siz saxtakarlığı ifşa etmék vé qélébénizin mövcudluğunu göstérmék üçün razılaşdırılmış mitinq keçiré bilérdiniz. Bir halda ki, hélé seçkidén qabaq “Qélébé” meydanına 150 miné yaxın adam yığmışdınız.

- Mén elé hémin axşam çıxış edib, téréfdarımızı sakitliyé çağırdım. Amma dağılışmağa çağırmaq düzgün olmazdı. Çünki, polis insanları mühasiréyé almışdı vé mélumat alırdıq ki, çıxıb gedénléri polis hébs edir. Hétta polisé müraciét dé etdik ki, kordonu götürsünlér vé getmék istéyénlér rahat gedé bilsin. Amma bunu etmédilér. Ona göré dé onlara çıxın gedin deméyimdén belé çıxardı ki, onların hébs olunmasını istéyirém.

- Hér halda etiraf etmék lazımdır ki, İlham Éliyevin komandası hém İsa Qémbérin, hém dé digér prezident olmaq istéyénlérin komandasından daha “düzgün” siyasét apardı. Hér halda qélébéyé yönélén bir siyasét idi. Siyasétçiyé isé néticé lazımdır.

- Yalan vé zor sahésindé bu hakimiyyét bizdén güclüdür. Bunu etiraf etmék olar. Égér siz bunu etiraf etméyé çağırırsınızsa, mén razıyam.

- Xalqa qarşı yalan, güc, zor tétbiq olundu. Bés niyé sizin arxalandığınız beynélxalq téşkilatlar, xarici dövlétlér heç né edé bilmédi? Zor gücüné hakimiyyéti qésb edénléri tébrik etdilér.

- Heç bir beynélxalq téşkilat bunları tébrik etméyib. Én yumşaq béyanat veréndé seçkilérin beynélxalq standartlara uyğun gélmédiyini deyirlér. Daha sért qiymétlér dé verilib. Bir çoxları isé bu seçkinin seçki olmadığını vé tékrar seçkiyé ehtiyac olduğunu bildiriblér.

- Hér halda Rusiya vé Türkiyé kimi dövlétlérdén tébriklér géldi...

- Bu da hémin dövlétlérin marağına cavab verdiyi üçün o addımları atıblar. Onların maraqlarına doğrudanmı cavab verir, yoxsa bu gün hakimiyyétdé olan adamlara elé gélir? Bu da téhlil mövzusudur. Amma hér halda bu sual artıq méné deyil, hémin dövlétléré, onların hakimiyyétlériné aiddir.

- Deyirsiniz ki, xarici dövlétlérin maraqları var. Niyé bés 10 il müddétindé hémin maraqları özünüzé célb edé bilméyib, İlham Éliyevé yönélmésiné imkan verdiniz?

- Bu sualı artıq izah etdim. Biz Azérbaycanın maraqlarından çıxış edén siyasi qüvvéyik. Dünyanın aparıcı ölkélériné dé izah etméyé çalışmışıq ki, Azérbaycanın maraqlarına uyğun siyasét onların maraqlarına zidd siyasét deyil. Biz ikitéréfli émékdaşlıqda maraqların uzlaşdırılması siyasétini yürüdürük. Bunu da gücümüz çatan qédér etmişik. Ancaq onlar hansı qérarları qébul edirlérsé, mésuliyyétini dé birbaşa özléri daşıyır.

- Rusiyanın, Amerikanın İlham Éliyevin hakimiyyétdé qalmasında konkret hansı marağı ola bilér?

- Amerika vé Rusiya Azérbaycanda zéif hakimiyyétin olmasını istéyir. Bu gün bir téréfdén öz xalqından sés almayan, qan üzérindé hakimiyyété gélén bir qüvvé onlara daha çox sérf edir. Ancaq tamamilé mümkündür ki, bu gün hakimiyyétdé olan şéxslérin bir çox xarici dövlétlér qarşısında problemléri ola bilér. Bu baxımdan zéif fiqurların hakimiyyétdé olması bir çox mérkézléré, yéqin ki, sérf edir. Amma hesab etmirém ki, bu uzaqgörén bir siyasétdir. Bu yalnız indiki taktiki maraqlara hesablanmış bir siyasétdir vé uzun mésaféli stratejidé yanlışdır. Méhz bu, hémin dövlétlérin maraqlarına da uyğun deyil.

- Amma hér halda Heydér Éliyev hémin siyasétin néticésindé 10 il hakimiyyétdé qaldı. 10 il dé hakimiyyét üçün kifayét qédér böyük müddétdir. Bunları da nézéré almaq lazımdır.

- Né mésléhét görürsünüz? Biz mübarizédén imtina edék?

- Amma dünyada, lap elé Türkiyénin özündé dé belé bir üsul var ki, uzun müddét hakimiyyété gélé bilméyén bir qüvvénin müxalifétçiliyi dé heç néyi déyişmirsé, analoji addım atılır...

- Türkiyédé siyasétdén adétén elé adamlar gedirlér ki, seçkidé sés ala bilmirlér. Amma bizdé situasiya férqlidir. Burda seçkidé sés alan qüvvéléri hakimiyyété buraxmırlar. Buna göré xalq arasında gücü, nüfuzu, strukturlaşmış téşkilatı olan qüvvéléri kénarlaşdırıb, yeni, saxta müxalifét yaratmaq oyunları ménasızdır.

- Amma müxalifét saxta seçkinin néticélérini belé aradan qaldıra bilmirsé, deméli, zéifdir.

- Sualınızın méqsédi nédir? Égér hansısa bir qüvvé meydana girib, öz méharétini nümayiş etdirmék istéyirsé, heç kim ona mane ola bilméz.

- Deméli, siz yené dé partiya olaraq, Müsavat başqanı olaraq mübarizé aparacaqsınız?

- Müsavatın tarixi var, Azérbaycanın én qédim siyasi partiyasıdır. Bu partiyanın taleyi xalqın taleyi ilé bağlıdır. Müsavat, tébii ki, var, olub vé olacaq.

- Artıq Müsavatın réhbérliyindén, konkret olaraq, Musa Qasımlıdan sért béyanatlar séslénib. Dostlardan bu cür addım gözléyirdinizmi?

- Bu cür tézyiqlér olduğu bir mérhélédé tébii ki, qopmalar da ola bilér. Ancaq Rasim Musabéyov onun cavabını qısa vé késkin şékildé verdi ki, sénin gélméyinlé Müsavat zirvéyé qalxmayıb, getméyinlé dé batmayacaq. Vé bu gün Müsavatdan imtina edénlér cémiyyétdé hörmétlé qarşılanmırlar. Bu da bir göstéricidir. Eyni zamanda bu gün Müsavata yeni bir axın başlayıb. Artıq rayonlarda désté-désté adamlar Müsavata yazılırlar. Méné yüzlérlé méktublar gélir. İnsanlar ménimlé birgé olduqlarını, bundan sonra Müsavatda olmaq istédiklérini bildirirlér. Bu böyük bir dalğadır. Bu baxımdan partiyadan gedénlér yox, héqiqi müsavatçılar vé Müsavata gélénlér bu partiyanın taleyini héll edécéklér.

- Müsavata gélénlér géldi. Amma Müsavatın özü bu gün hardadır?

- Müsavat hémişé harda olubsa, indi dé ordadır. Partiya bir binaya bağlı qüvvé deyil. Bu Azérbaycanın taleyilé bağlı, bir ésr mübarizé aparmış bir qüvvédir.

- Qérargahdan çıxacaqsınız?

- Bakı şéhér réhbérliyi qérargahı almaqla partiyadan qisas almaq yönündé addım atır. Bu absurddur ki, guya tarixi bina olduğu üçün Müsavat qérargahdan çıxmalıdır. Bakının yarısı tarixi binalardır. Elé YAP da, bir çox başqa partiyalar, téşkilatlar da tarixi abidélérdé yerléşiblér. Bu céféngiyatdır. Biz öz qérargahımızda qalmağa çalışacağıq. Égér köçméyé mécbur olsaq da, normal bir mékan vé zaman içindé bu, baş veré bilér. Bakı şéhér réhbérliyi dé İqtisadi İnkişaf Nazirliyiné bizé yer verilmési ilé bağlı müraciét edib. Bütün bunlar araşdırılacaq vé véziyyété uyğun addım atılacaq.

- Ümumiyyétlé, bundan sonra néticéni déyişmék mümkündürmü, yoxsa, artıq qatar gedib?

- Konkret saxta elan olunan néticéni déyişmék çox çétindir. Amma égér dünén vé bu gün dé bu hakimiyyét müxalifétdén olan komissiya üzvlérini hébs edib, onlardan saxta protokola imza atmağı téléb edirsé, deméli, onların düzüb-qoşduğu yalanlar da bir müddét toparlana bilméyécék.

- Seçkidén évvél İlham Éliyevin sésléndirdiyi dialoq téklifiné dırnaqarası baxıldı. Bés, dialoqa indi münasibétiniz necédir?

- Seçkidén évvél İlham Éliyev téréfindén séslénén dialoq abstrakt bir ideya idi vé heç bir konkret yük daşımırdı. İndiki mérhélédé isé kimsé dialoq téklif edirsé, öz mövqeyini açıq şékildé ortaya qoymalıdır. Hansı dialoqdan, kimin kimlé dialoqundan söhbét gedir? Bu gün bizim üçün bu mövzu aktual deyil. Çünki yüzlérlé müsavatçının, digér demokratik téşkilatların üzvlérinin hébsdé olması, onlara işgéncélér verildiyi bir şéraitdé bu tékliflé çıxış etméyimiz gülünc séslénir.

- Seçkidén sonra müéyyén siyasi qüvvélér mövqe déyişkénliyi nümayiş etdirirlér. Bu haqda Müsavat Partiyası né düşünür?

- Hér bir partiya öz siyasétini, öz kursunu müéyyénléşdirmékdé sérbéstdir. Müsavat Partiyası hér zaman héqiqété xidmét edib. Bu halda şér qüvvélérin tutduğu mövqedén asılı olaraq, sénin héqiqété xidmétin bézén radikal, bézén liberal görüné bilér. Ancaq bizim héqiqété xidmétdén çékilmék fikrimiz yoxdur.

- Féaliyyétiniz évvélki qaydasına né vaxt düşécék?

- Mén indi dé féaliyyétdéyém. Oktyabrın 16-da axşamdan sonra öz evimdé olsam da, féaliyyétimi davam etdirirém. Çünki, siyasétçi üçün féaliyyét onun mövqeyinin ortada olması, béyénilmésidir. Mé dé öz mövqeyimdé, fikrimdéyém. Partiya féaliyyétinin nizamlanması isé, tébii ki, qérargahda normal iş şéraitinin yaradılması ilé bağlıdır.

- Belé söhbétlér var ki, sizi qeyri-résmi ev dustağı ediblér. Bu né qédér héqiqété uyğundur?

- Bu ifadéni mén işlétmémişém. Çünki méné heç kim deméyib ki, sén hébsdésén. Mén demişém ki, égér hakimiyyét hesab edirsé ki, baş verén hadiséléré göré mén mésuliyyét daşıyıram, hébs olunanların hamısını azad etsélér, mén hébs olunmağa hazıram. Sadécé, ménim gedécéyim yer partiyanın qérargahıdır. Orada da normal féaliyyét üçün imkan olmadığından, féaliyyétimi evdé davam etdirirém.

- Artıq seçki qurtardı. “Bizim Azérbaycan” Blokunun taleyi necé olacaq?

- Hesab edirém ki, seçki qurtarmayıb. Égér Azérbaycanda xalqın iradésinin gerçékléşmésiné imkan verilméyibsé, deméli, seçki dé qurtarmayıb. “Bizim Azérbaycan” Blokunda 30 partiya, yüzlérlé QHT, ziyalı birléşib. Tébii ki, biz toplantılarımız, mésléhétléşmélérimizi davam etdirécéyik vé sonrakı addımlarımızı müéyyénléşdirécéyik.

- Hébs olunma ehtimalınız né qédérdir?

- Mén son hadisélérdé dé ya evimdé, ya da qérargahda olmuşam. Hébs etmék istéyirlérsé, etsinlér. Sual da onlara aiddir. Ancaq hér halda görünür prezidentliyé namizédi hébs etmék o qédér dé asan deyil. Saxta da olsa, özléri dé etiraf ediblér ki, seçkidé ikinci yeri mén tutmuşamsa, méni hébs etmék asan deyil. Digér téréfdén, eyforiyadan baş açılandan sonra bu adamlar başa düşürlér ki, hébs etmék asandır, amma günah olmayan yerdé günahı sübut etmék çox çétin mésélédir. Ancaq isténilén halda bu, onların problemidir.

- İndiki dövrdé bézi métbuat orqanları son hadiséléri 37-ci illé, béziléri daha da ağır dövrlérlé müqayisé edirlér. Siz yaşamağa mécbur edildiyimiz bu dövrü necé déyérléndirirsiniz?

- 37-ci il analogiyası kifayét qédér uğurlu seçimdir. Çünki hémin ildé olduğu kimi total repressiya gedir, yüzlérlé insan hébs edilir, onlara fiziki vé psixoloji tézyiqlér olunur, insanları bir-biriné qarşı qoymağa, bir-biriné qarşı donos verméyé mécbur edirlér. Amma hér halda 1937-ci il deyil, 2003-cü ildir vé total repressiyaları uzun müddét davam etdiré bilméyib, geri durmağa mécbur olacaqlar.

- Müxalifét susur, beynélxalq téşkilatların loyal mövqeyi isé göz qabağındadır. Onları geri durmağa kim mécbur edécék?

- Müxalifét susqun deyil, öz mövqeyini, etirazını bildirir vé bu mövqe xalqa, beynélxalq ictimaiyyété dé çatdırılır. Davam edén repressiyalarla bağlı ATÉT-in, Avropa Şurasının birbaşa etiraz béyanatları, müraciétléri olub. Dünya métbuatı bu méséléléri kifayét qédér açıq yazıb vé çox sért ténqid edib. Tékcé Azérbaycan hökumétinin yox, öz ölkélérinin siyasétini dé pisléyiblér. Bunu Amerika, Avropa, Türkiyé métbuatı edir. Yéni, bütün bu amillér bir yerdé bu repressiyaları dayandırmağa mécbur edécék.

- Etirazların yenidén küçé formasına keçidi mümkündürmü?

- Biz oktyabrın 22-dé mitinq keçirmék fikrindé idik. Ancaq şéhér réhbérliyi buna razılıq vermédi. Bu da xalqın féallığından qorxmağın tézahürüdür. Ola bilér ki, müéyyén müddét bu proses indiki qaydada davam etsin. Ancaq hesab edirém ki, kütlévi toplantılar, kütlévi etiraz aksiyaları xalqın konstitusion hüququdur vé bu hüququ heç kim élimizdén ala bilméz. Hakimiyyét öz mövqeyini müéyyénléşdirmélidir. Ya total diktatura, ya da demokratiya. İki stulun ortasında uzun müddét otura bilméyécéklér.

- Demokratik Stabillik İttifaqının sonrakı taleyi necé olacaq?

- İndiki mérhélédé yalnız telefon séviyyésindé mésléhétléşmélér olur. Yéqin ki, yaxın vaxtlarda görüşlér, mésléhétléşmélér olacaq vé orada da aydınlaşacaq ki, bu qurumun féaliyyétinin davam etdirilmésiné ehtiyac duyulur, yoxsa yox.

- Séhv etmiriksé, bu ittifaq yarananda seçkiyé qédér hesablanmışdı.

- Ésasén seçkiylé bağlı yaradılmış bir struktur idi. Ona göré dé ola bilér ki, bu strukturun üzvléri sonrakı mérhélédé buna ehtiyac duymasınlar.

- Amma siz qeyd etdiniz ki, seçki hélé qurtarmayıb...

- Ménim fikrimcé, seçki hélé qurtarmayıb. Ancaq bu qérar tékcé méndén deyil, başqa partiyalardan da asılıdır.

- Bu proseslérdé Rusiyanın élinin olması né dérécédé real görünür?

- Bu téxribatlarda da KQB stili açıq-aydın sezilirdi. Bu téxribatları biz 90-cı ilin yanvar hadisélérindé, sonrakı bézi hadisélérdé dé görmüşük. Yené dé hémin stil özünü büruzé verir.

- Mirmahmud béyin bizim qézetimizé verdiyi müsahibésindé belé bir ifadési var ki, “Azérbaycan uduzdu”. Doğrudanmı Azérbaycan uduzdu? Yoxsa bu emosiyadan doğan bir ifadédir? Ümumiyyétlé, Heydér Éliyevin hakimiyyéti dövründé belé bir fikir vardı ki, Azérbaycan 30 il geriyé düşdü. İlham Éliyevin hakimiyéti dövründé Azérbaycan haqqında né deyilécék?

- Azérbaycanın uduzması ifadési uğurlu ifadédir. Çünki söhbét ondan getmirdi ki, prezident kim olacaq. Söhbét ondan gedirdi ki, yeni hakimiyyét Azérbaycanı hansı istiqamétdé aparacaq. Tébii ki, biz demokratik yolla inkişaf şansını itirdik. Ancaq bu né qédér davam edécék sualı çétin sualdır. Çünki tékcé ménim cavabımdan asılı olan mésélé deyil. Bu, cémiyyétin zora, yalana müqavimét potensialından, beynélxalq birliyin bu zor vé yalan üzérindé qurulan hakimiyyété münasibétindén asılıdır. Yéqin ki, yaxın aylarda situasiya aydınlaşmağa başlayacaq.

- Seçkidén évvél müxalifét vahid namizéd mésélésindé razılığa gélé bilmédi. İndi açıqlamaq mümkündürmü ki, bunun günahkarı kim idi?

- Méné elé gélir ki, bu kifayét qédér aydınlaşmış bir mésélédir. London görüşündé belé bir mövqe ortalığa qoyuldu ki, sentyabrın sonu, oktyabrın évvéliné doğru véziyyéti déyérléndirék vé hansı namizédin qalib gélmék şansı daha çoxdursa, onu vahid namizéd kimi qébul edék. Vé bunu da ADP-nin réhbérliyi etdi.

- Axı dörd partiya iki yeré parçalandı...

- Égér vahid namizéd olsaydı tébii ki, daha yaxşı olardı. Ancaq gélin özümüz-özümüzü vé camaatı aldatmayaq. Belé tésévvür yaranmasın ki, guya vahid namizéd olsaydı, İlham Éliyev vé hakimiyyétdé olan qüvvélér hakimiyyéti nimçédé gétirib müxalifété téqdim edécékdi. Digér téréfdén, méné elé gélir ki, seçki prosesindé vahid namizéd olmasa da, vahid elektoratın olduğu göz qabağında idi.

- Yeni seçkilérdé iştirak etmék planınız varmı?

- Bu gün aktual olan mésélé hakimiyyétin bu repressiyalarını dayandırmağa, insanların hébsdén azad edilmésiné, Azérbaycanda qézetlérin vé siyasi qüvvélérin normal féaliyyét göstérmésiné nail olmaqdır. Bunu edéndén sonra digér mésélélérin müzakirési olacaq vé sonrakı qérarlar qébul edilécék.

- Ola bilérmi ki, bu proses daha tez baş versin?

- Mén hesab edirém ki, seçki hélé bitméyib.

- İlham Éliyevi hémişé zéif fiqur hesab edirdiniz, “o, atası ilé bir yerdé gedécék” deyirdiniz. Zéif siyasétçinin müxaliféti bu véziyyété salması fikirlérinizin méntiqsizliyiné délalét etmir ki?

- Müxalifété qarşı hücumları hém hakimiyyétdé olan, hém dé bu hakimiyyétin qalmasında maraqlı olan xarici qüvvélér birgé témin ediblér. Ona göré dé bunu bir şéxsin nümunésindé ümumiléşdirméyé ehtiyac yoxdur.

- Belé çıxır ki, müxalifétin öz günahı olmayıb?

- Olmayıb demék çétindir, olub deméyé dé heç bir ésas yoxdur. Ortalığa konkret téhlil qoyulsun. Onda müzakiré oluna bilér ki, hakimiyyétin bu yalan vé zoru qarşısında müxalifét daha né edé bilérdi.

Hazırladı: Réfail Mémmédli, Elçin Rüstémov, "Hürriyyét" qézeti, 25.10.-28.10.2003