İsa Qémbér "Xalq Cébhési" qézetinin suallarına cavab verib:

"Hakimiyyétdéki sağlam qüvvélérlé dialoqa getmék olar"

Son dövrkü siyasi proseslér Müsavat başqanı İsa Qémbérin dé maraqlı gedişlér etmési ilé séciyyélénir. Siyasi féaliyyétindé daim hakimiyyété qarşı én sért mövqedén çıxış edén siyasétçi indi oradakı hansısa qüvvélérlé işbirliyinin mümkünlyünédén danışır. İsa Qémbérlé bu déféki müsahibémiz indiki mérhélédé atılan addımların mahiyyéti barédédir.

- Aprelin 27-déki mitinqé hazırlıq necé gedir?

- Normal gedir. Hém mitinq komitési hazırlıq işlérini féal aparır, hém Birléşmiş Müxalifét Hérékatının Sédrlér Şurası vaxtaşırı görüşlér, toplantılar keçirir. Métbuatla, éhaliylé iş gedir.

- İndiki hazırlıq 23 mart mitinqiné hazırlıqdan férqlénirmi?

- Férqli olan meydanın ünvanıdır. 23 martda Füzuli meydanıydı, indi isé Azadlıq meydanı nézérdé tutulur. Férqli olan Birléşmiş Müxalifét Hérékatına cémiyyétdé inamın artmasıdır. Çünki müéyyén dairélérdé, éhalinin müéyyén tébéqélérindé güman var idi ki, Birléşmiş Müxalifét Hérékatı 23 mart mitinqini keçirméyécék, téxiré salacaq. Ancaq 23 mart mitinqi göstérdi ki, BMH heç kimlé zarafat etmék fikrindé deyil, né deyirsé, onu da edir vé tébii ki, bu da öz psixoloji tésirini göstérir. Şüarlar évvélki kimi "Heydér Éliyevin istefası", "Azad vé édalétli seçkilér" dir. Taktikada isé prinsipial férqlér yoxdur.

- Niyé mitinqlérin arasında xeyli vaxt mésafési oldu?

- Mésléhétléşdik, BMH Sédrlér Şurasının qérarı bu oldu ki, mitinq 27 apreldé keçirilsin.

- Mélumatımıza göré, Demokrat Partiyası mitinqin tez olmasını istéyib.

- Xeyr, aramızda fikir ayrılığı olmayıb. Müxtélif tékliflér séslénsé dé, hamı razılaşdı ki, mitinq méhz 27 apreldé keçirilsin.

- Mitinqlérin arasında bu qédér ara olmasının mitinqçilérin özüné gélmésiné şérait yaratmanız kimi yozurlar...

- Éks fikir dé var ki, 23 mart mitinqindén az sonra  yenidén mitinq keçirilséydi, adamların éhval-ruhiyyési daha mübariz olacaqdı.

- Doğrudan da, emosiyalar soyumamış daha bir mitinq keçirmék daha yaxşı olmazdımı?

- Biz sırf emosional bir proses aparmırıq. Biz düşünülmüş siyasi mübarizé prosesini yaşayırıq, qérarlarımız da ciddi vé mésuliyyétlidir. İcazéli - icazésiz anlayışlarını da qébul etmirik. Çünki mitinq keçirmék véténdaşların konstitusion hüququdur. Sadécé, hakimiyyétin qanunu pozaraq, qarşısını almağa çalışdığı mitinqlér var. Hakimiyyét bu qanun pozuntularına son qoyub, véténdaşların konstitusion hüquqlarına hörmét etsé vé 27 apreldé Azadlıq meydanında mitinq keçirilmésiné şérait yaratsa, biz dé normal şékildé mitinqimizi keçirérik. 

Martın 23-dé dé Birléşmiş Müxalifét Hérékatına daxil olan partiyanın üzvléri vé digér véténdaşlar Füzuli meydanında mitinq keçirmék qérarındaydılar. Polis zorakılığıyla mitinqin meydanda baş tutmasına imkan vermédilér, évéziné mitinq bütün şéhérin mérkézi meydanlarında vé küçélérindé baş tutdu.

- Hökumét "Qélébé" kinoteatrının qarşısında mitinqé icazé vermişdi. "Qélébé"ylé Füzuli meydanının férqi nédir?

- Sérbést toplaşmaq haqqında qanunda göstérilir ki, ölkénin hér bir şéhérindé vé hér bir rayonunda mitinq vé yürüşlér üçün meydanlar vé marşrutlar müéyyénléşdirilmélidir. Bu qanun Bakı şéhériné dé aiddir. Bakı şéhérinin hér bir rayonunda mitinq meydanı vé yürüş marşrutları müéyyénléşmélidir. "Qélébé" kinoteatrının qarşısı Yasamal rayonu üçün normal bir mitinq meydanı ola bilér. Bizim dé konstitusion hüqüqumuzdur ki, başqa rayonlarda da mitinq keçirék. Férqé qalanda isé aydın mésélédir ki, şéhérin mérkézi meydanlarında keçirilén mitinqlérdé véténdaşların iştirak imkanları daha genişdir.

- Milli Méclisdé Séyavuş Novruzov bildirdi ki, Xocalı soyqırımı ilé bağlı 1993-cü ildé qébul edilmiş sénéddé dé erménilérin adı olmayıb. Vé hémin qétnaménin altında Ali Sovetin sédri kimi Sizin imzanız olub.  

- Müéyyén adamlar var ki, onlar hémişé bilmédikléri mésélédén danışırlar. 1993-cü ilin fevralında biz Xocalı soyqırımıyla bağlı komissiyanın hesabatını dinléyib, parlamentin qérarını müéyyénléşdirirdik. Orda söhbét Xocalı  soyqırımın qarşısını alınmasında kimlérin mésuliyyét daşımasından gedirdi. Beynélxalq ictimaiyyété müraciétdé  isé daxili siyasi amillér qeyd olunmamışdı. Çox téésüf ki, bu mésélénin müzakirési sénédléré ésaslanmadan gedir. Maraqlananlar 1992-ci ilin martından tutmuş bu güné qédér parlamentdé müzakiré olunmuş Xocalı soyqırımıyla bağlı bütün sénédléri çıxarıb ortaya qoymalıdır. Sözügedén sénéddé soyqırımın qarşısını almağın mümkün olub-olmaması müzakiré olunurdu. Ancaq beynélxalq ictimaiyyété Xocalı soyqırımını tanımaq üçün müraciét edilirsé, orda erméni cinayétkarlarının adını göstérmirlérsé, bu hémin sénéddén daxili siyasi mübarizédé istifadéyé céhd göstérmékdén başqa bir şey deyil. 

- "Turan" informasiya agentliyinin  23 mart mitinqindén sonra apardığı monitorinqdé Ayaz Mütéllibovun partiyasının baş katibi Sabir Hacıyev féal "onluq"da yer tutub, mütéllibovçuların partiyası isé 5-ci yerdédir. Belé çıxır ki, mitinq mütéllibovçuların xeyriné oldu. Bu hardasa Ayaz Mütéllibovun reablitasiyası deyilmi?

 - Azérbaycan xalqı hakimiyyétini déyişmésini istéyir, Heydér Éliyev rejimindén narazıdır. Kim bu rejimé qarşı mübarizé aparırsa, onun déyişdirilmésini, normal seçki yoluyla hakimiyyétin tézélénmésini istéyirsé, xalq bunu görür vé qiymétléndirir. Ona göré dé 23 mart mitinqinin şüarları ictimaiyyétdé éks- séda verdi. Véténdaşların hansısa hisési polis zorakılığından çékinib, birbaşa mitinqdé iştirak etmésé dé, méséléyé qiymét verirlér. Bu mübarizédé sémimi surétdé iştirak eléyén qüvvéléré cémiyyétdé réğbét artır. Bunu da bütün siyasi birliklér nézéré almalıdır. Mütéllibovçular da "Heydér Éliyev rejiminin istefası" vé "Azad vé édalétli seçkilér" şüarları ilé keçirilén tédbirlérdé iştirak etmék qérarını veriblér. Tébii ki, onların bu qérarı cémiyyétdé bu partiyaya münasibétin müsbété doğru déyişmésiné kömék eléyir. Digér partiyalar da bunu edé bilérlér. Yéni sén hakimiyyétlé émékdaşlıq edécéksén, sonra da gözléyécéksén ki, cémiyyét séné qarşı müsbét yanaşacaq, bu xéyaldır.

- Belé çıxır ki, Ayaz Mütéllibov égér H.Éliyevin éleyhiné çıxırsa, cémiyyét onu qébul edir...

- Bu rejimdén narazılıq hédindén artıq böyükdür. Faktdır ki,  rejimé yaltaqlananlar, onunla oynayanlar nüfuzdan düşürlér. Bu rejimé qarşı çıxanlar isé cémiyyétin hörmétini qazanırlar.

- Mésélé burasındadır ki, Xocalı soyqırımı ilé bağlı müzakirélérdé dé iqtidaryönlülér tez-tez qeyd edirdilér ki, Ayaz Mütéllibovu méhz Xocalı faciésiné göré hakimiyyétdén uzaqlaşdıran sizlér indi onunla émékdaşlıq edirsiniz.

- Ayaz Mütéllibovu Xocalı faciésiné göré hakimiyyétdén uzaqlaşdırmayıblar. Onu xalq Xocalı soyqırımının qarşısını almamaqda günahlandırıb. Ağır dövrdé Azérbaycanın potensialından lazımınca istifadé etmémési, Erménistan işğalçılarına qarşı qétiyyétli mübarizénin téşkil etmémésiné göré, bir dövlét başçısı olaraq, xalq qınayıb vé hakimiyyétdén getmésiné téréfdar olub.

Qaldı onunla émékdaşlığa, Müsavat Partiyası ötén ilin 22 oktyabrında  bütün siyasi qüvvéléré müraciét etdi vé bu rejimé qarşı birgé féaliyyété üçün émékdaşlığa çağırdıq. Ésas sébéb dé ölkédé azad vé édalétli seçkilérin keçirilmésidir. Bu çağırışı qébul eléyén dé oldu, eléméyén dé. Biz bu téklifi qébul edénléré deyé bilmérik ki, niyé bu téklifi qébul elémisiniz vé ya siz Heydér Éliyev rejimiylé mübarizé aparmayın.

- Belé çıxır ki, Xocalı faciésiné göré hakimiyyétdén uzaqlaşdırılmaqla Ayaz Mütéllibov öz cézasını alıb?

- Siz deyén kimi dé demék olar, ancaq méné elé gélir ki, hér halda 10 illik bir siyasi mühacir héyatı özü dé hér hansı bir siyasétçi üçün kifayét qédér tésirli bir hadisédir.

- İran Xarici İşlér Naziri Kamal Xérrazi Bakıya gélén gün Azérbaycançı Qüvvélér Birliyi İsrail vé Amerika séfirliyi qarşısında mitinq keçirib. Bunu tésadüf saymaq olarmı?

- Bunun tésadüfi üst-üsté düşmé, yaxud méqsédyönlü tédbirlér olduğunu demék o qédér dé asan deyil, bununçün éldé konkret sübut olmalıdır. Belé sübutumuz yoxdur. Tébii ki, o qédér dé xoşagélén hadisé deyil ki, méhz İran résmiléri gélén günlér dé bu tipli tédbirlér keçirilir. Biz Azérbaycanda féaliyyét göstérén siyasi qüvvélérin müxtélif ideoloji mövqelérdé olmasını, hétta müxtélif geopolitik seçimlér etmésini qébul edé bilérik. Bu hér cür véténdaşın hér bir siyasi qüvvénin öz seçimidir. Ancaq hér hansı bir siyasi qüvvénin xaricin sifarişiylé işlémésini biz heç bir şékildé qébul edé bilmérik.

- Partiyanızın funksionerléri  "Müsavatsız hakimiyyét koalisiyası mümkün deyil" ideyasını cémiyyété téqdim ediblér. Hémin éréfédé Siz dé, Sülhéddin Ékbérin dé Murtuz Élésgérovla müzakiréléri méqbul saydınız.

- Ayrı-ayrı müsahibélérdéki fikirlérdén uzağa gedén néticélér çıxarmağa ehtiyac yoxdur. Tébii, Müsavat Partiyası ölkénin hélledici siyasi qüvvésidir vé obyektiv müşahidéçilérin hér biri başa düşür ki, Müsavat Partiyasının kénarda saxlanılması mümkün deyil. Qaldı ki, Murtuz Élésgérova, Sülhéddin béyin hémin açıqlamasında söhbét ondan gedirdi ki, hakimiyyétdé mésuliyyétli qüvvélér, Azérbaycanın gélécéyini düşünén qüvvélér varsa, Azérbaycanda azad vé édalétli seçkilér keçirilmési ideyalarıyla razılaşmalıdırlar vé bu ideyanın gerçékléşmésiné kömék elémélidirlér. Bu mésélédé kim sağlam mövqe tutacaqsa, o qüvvélérlé müxalifét arasında dialoqun olması istisna deyil. Mövqe bundan ibarétdir vé burada gizli bir şey yoxdur. Ölkédé héqiqi bir seçki keçirilmésiné razı olan hér hansı bir siyasi qüvvéni niyé prosesdén kénarda saxlamalıyıq? Bu, Murtuz Élésgérova da, hakimiyyétdékilérin hamısına da, Heydér Éliyevé dé aiddir.

- Murtuz Élésgérov özü sizin partiyada ona yönélén bu cür mesajları qérézli hesab edib.

- Bir défé Heydér Éliyev özü belé bir cümlé işlétdi ki, müxalifét kimi ténqid etsé, onun kreslosu daha da möhkémlénécék. Görünür, térsiné işléyén hémin psixologiya bu mésélédé dé özünü göstérir. Biz hakimiyyétdé olan bir şéxs barédé müsbét fikir işlédén kimi onun mövqeyi Heydér Éliyevin yanında zéifléyir. Heydér Éliyevin şéxsi münasibétlérini nézéré alıb, obyektiv mövqeyimizdén çékilé bilmérik ki? Hakimiyyétdé kim özünü pis aparırsa, onun pis aparmağını, kim yaxşı aparırsa, yaxşı aparmağını deyécéyik. Bézén hétta belé tékliflér dé séslénir ki, bélké Heydér Éliyevin bu xüsusiyyétindén istifadé edék? Kimi vurmaq istéyiriksé, onu térifléyék, kimé kömék etmék istéyirik, onu ténqid edék. Ancaq bu müsavatçı ménéviyyatına ziddir.

- Murtuz Élésgérov hakimiyyétdé özünü necé aparır ki?

- Murtuz Élésgérov parlament sédri seçilérkén müxalifétdéki liderlérdén réy soruşmuşdular. O zaman mén demişdim ki, Murtuz Élésgérov técrübéli hüquqşünas alimdir, professordur vé düşünürdüm ki, parlamentin başında técrübéli bir hüquqşünasın olmasının ziyanı yoxdur. Sémimi olaraq belé düşünürdüm. Tééssüf ki, Murtuz müéllim parlamenté técrübéli bir hüquqşünas kimi yox, Heydér Éliyev komandasının sadiq üzvü kimi réhbérlik etdi. Yéni parlamentin Prezident Aparatının élavésiné çevrilmésindé bilavasité iştirak etdi.

- Amma onun Çin séfirliyindé Tamerlan Qarayevé  münasibéti vé bu barédé parlamentdéki açıqlaması gözlénilméz oldu. Bu béyanatları parlament sédrinin mono féaliyyéti kimi déyérléndirmék olarmı?

- Bu barédé bir söz demék çétindir. Biz hakimiyyétdé olan hér bir şéxsin ya Azérbaycanın ménafelérini nézéré alıb, ya bütün qanunları émél edérék, ya da heç olmasa özünün hakimiyyétdén gedéndén sonra da bu xalqın, cémiyyétin içérisindé yaşayacağını nézéré alıb işlémésini istéyirik. Bu yaxınlarda Anar Mémmédxanlı hansısa qézetdé belé bir açıqlama vermişdi ki, hakimiyyétdé olan şéxsin bir müxalifétçiyé salam vermési hakimiyyét téréfindén Heydér Éliyevé xéyanét kimi, müxalifétdé olan bir şéxsin hakimiyyétdé olan bir şéxs haqqında müsbét fikir söylémési milli déyérléré xéyanét kimi qiymétléndirilirsé, bu  sağlam mövqe deyil. Aydın mésélédir ki, 20-30 il bir kollektivdé işlémiş, çörék késmiş insanların salam - kélamı olmalıdır, bu normal bir şeydir. Hétta insanlar bir-biriylé çörék késmésélér dé, insan kimi vé qanunauyğun réftar elémélidirlér.

- Ümumiyyétlé, hakimiyyétdékilérdén kiminlé salamlaşarsınız?

- Bu, çox maraqlı sualdır. İcazé verin bir az uzaqdan başlayım. 1991-ci ildé bir tanınmış şéxs élini uzadıb méné salam veréndé onun salamını almadım. Dedim ki, sén salama layiq adam deyilsén. Lakin üstündén illér keçéndén sonra ondan da léyaqétsiz adamlarla salamlaşmalı olduq.

2-ci hissé

- Hér cür adamlar gélir. Xarici qonaqlar gélir, heç bir etimadın olmayan siyasi qüvvénin nümayéndésiylé mécbursan salamlaşasan. Cémiyyété bu ab-hava hiss olunur vé burda çox ciddi bir ménévi dilema var: xalqın ménafelériné zidd féaliyyét göstérén öz cibini doldurmaq naminé milyonlarla insanın aclığına, séfalétiné faktiki olaraq razılaşan adamlara salam vermék düzgündür ya yox. Bir téréfdén cémiyyétdé müéyyén birlik éhval-ruhiyyésindé olması, adamların bir-biriné mehribanlıq göstérmési baxımından normal bir şeydir. Ancaq başqa méqamlar da var. Hakimiyyétdé yaxşı mütéxéssislérin olduğunu bilirém, bu mütéxéssislérin bir hissésiylé tanışam da. Béziléri  bizim hakimiyyétdé dé çalışıblar. İndiki hakimiyyétdé olan bézi adamların korrupsiyaya, soyğunçuluğa o qédér dé qurşanmamasından, öz léyaqétini qorumağa çalışan insanların olmasından xébérim var. Tébii ki, onlara müéyyén dérécédé férq qoyuram. Hétta onlardan bézilérinin bizim gélécék hakimiyyétdé dé témsil olunmasını mümkün hesab edirém. Söhbétimizin évvélindé danışdığımız méséléyé göré arxayın şékildé salam verdiyimiz adamların adını çékméyék.

- Hakimiyyétdé salam verdiyiniz şéxsléri müéyyénléşdirmisiniz?

- Tébii, hakimiyyété olan adamların böyük éksériyyéti haqqında ménim öz şéxsi qénaétim var. Ancaq hamını éla tanıdığımı desém, déqiq olmaz. Méndé dé yanlış, tam informasiya olmaya da bilér. Ona göré dé  xüsusén dé müsbét insanlar haqqında bilgi almağa biz hémişé hazırıq.

- Éli Kérimli ilé münasibétlériniz né yerdédir?

- Elé bir münasibét yoxdur.

- Yéni salam-kélam da yoxdur?

- Görüşéndé dé salamlaşırıq, niyé salamlaşmayaq ki.

- Tésadüfén görüşéndé yéqin ki.

- Tésadüfén deyéndé ki, ziyafétdé xarici séfirliklérinin dévéti olur, tédbirlér olur, birgé tédbirlérdé iştirak edirik. Tébii ki, salamlaşırıq.

- Hakimiyyétdékiléré salam vermék baxımından dilemma qarşısında qaldığınız halda müxalifétin éks cébhésindékilérlé artıq salam-kélamı késmiş görünürsünüz? Onların suçu hakimiyyétdékilérdén o qédérmi böyükdür?

- Hakimiyyétdékilér çox vaxt méni dilemma qarşısında qoymurlar, tédbirlérdé méni görén kimi qaçıb dağılışırlar.  Xüsusén dé Heydér Éliyev iştirak edén tédbirdé ménimlé üz-üzé gélméméyé çalışırlar, hémin vaxt  onların sifétindéki ifadé çox maraqlı olur. Mésélén, bir neçé gün évvél ABŞ séfirliyindé iki ölké arasında diplomatik münasibétlérin yaranmasının 10 illiyi ilé bağlı tédbirdé Rauf Arifoğlu Mahal İsmayılovla görüşdü, bérabér olduğumuz üçün mén dé onunla görüşdüm. İndi bilmirém, ménim onunla görüşméyimin son prosesléré tésiri né qédérdir? Görürsünüz, né qédér problem var? Ancaq arxayın edirém hamını ki, orda salamlaşmaqdan başqa heç bir söhbét olmayıb. Éli Kérimliylé isé bizim siyasi yollarımız 2000-ci ilin yay-payız aylarından késildi. Tébii ki, biz ona hakimiyyétdé olan şéxslér kimi yanaşmırıq. Ancaq hazırda siyasi münasibétlér bu séviyyédédir.

- Onların sizdén ayrılandan sonrakı féaliyyétiné necé  qiymét verirsiniz?

- Mén indi durub onların féaliyyétiné qiymét vermék istémirém. Fikrimi deyécéyém, sabah gedib onlardan müsahibé alacaqsız ki, İsa Qémbér belé deyib, o da buna cavab verméyé başlayacaq. Buna ménim marağım yoxdur. Çünki biz onlarla çékişmé, réqabét şéraitindé deyilik. Bizim hédéfimiz hakimiyyétdir. Sırf nézéri olaraq bir héqiqéti xatırladıram ki, düz yoldan on santimetr sola vé ya sağa addım atırsansa,  yolun uzunluğundan asılı olaraq, müéyyén zaman késiyindé o düz yoldan mésafé getdikcé artmağa başlayır. Bunu bütün siyasétçilér nézéré almalıdırlar.

- Féréc Quliyev deyib ki, necé olur müxalifétçilér Murtuz Élésgérovla, Ramiz Mehdiyevlé görüşméyé razıdırlar, Heydér Éliyevlé yox?

- Éksiné biz demişik ki, dialoq ancaq Heydér Éliyev séviyyésindé ola bilér. Yéni böyük siyasi partiyaların sédrlérindén söhbét gedirsé, tanınmış, qébul olunan, sosial bazası olan partiyaların liderlérindén söhbét gedirsé,  onların söhbétdé téréf müqabili ancaq Heydér Éliyev ola bilér. Sadécé, belé bir dialoq bu gün séméréli ola bilérmi vé dialoqun mövzusu né olmalıdır? Bu böyük bir sualdır.

- Deméli, Heydér Éliyevlé dialoq mümkündür?

- Sırf nézéri bir sual verirsiniz. Siyasétdé dé "heç vaxt demé heç vaxt" prinsipi var.

- Prezidentliyé namizéd olaraq komandanızı açıqlaya bilérsinizmi? Ümumiyyétlé, bu komanda tam müéyyénléşibmi?

- Seçki müddéti başlayanda tébii ki, namizédlér öz proqramıyla yanaşı, öz komandaları barédé dé mélumat vermélidirlér. Vé mén dé mélumat verécéyém. Téléskénliyé ehtiyac yoxdur.

- "Klassiklér" öz namizédlérini müéyyénléşdiriblér. Eyni zamanda Pénah Hüseynov da açıqlama verib ki, Demkonqresin vahid namizédi müéyyénléşib. Bu mésélédé anlaşılmazlıq yaranmayacaq ki?

- Müsavat Partiyası résmi olaraq hélé ki, namizéd iréli sürméyib. Biz 1997-nin oktyabrında keçirilén qurultayımızda 1998-ci il seçkilériné namizédimizi müéyyénléşdirmişik. Qarşıdan gélén prezident seçkilérindé bizim namizédlérimizlé bağlı isé hélé résmi qérar yoxdur. Ancaq Demkonqres Méclisinin son toplantısında vahid namizéd mésélési müzakiré olunanda çıxış edénlérin éksériyyéti vé müxalif partiyaları témsil edén natiqlér eyni bir namizédin adını çékdilér. Görünür Pénah béy bunu nézérdé tutaraq, o fikri söyléyib.

Hér halda fakt budur ki, Demkonqresdé téxminén 2001-ci ilin évvélindén qérar qébul olunmuşdu ki, prezident seçkilérindé vahid namizédlé iştirak edilsin. Bu défé Méclisdé qérar qébul olundu ki, Demkonqres seçkilérdé vahid namizédlé iştirak edécék. Yéni bu mésélé niyyét séviyyésiné keçibdir. Yalnız namizédin adının söynilmésiné qalıb. Bu qérar layihésinin dé ésas müéllifi Mirmahmud Mirélioğlu olduğunu nézéré alaraq, müéyyén ekspertlér bu prosesé kifayét qédér nikbinliklé baxırlar. Hesab edirém ki, Demkonqres zamanında birgé qérarını verécék.

- Yéni Mirmahmud Mirélioblu yené güzéşté gedé bilér?

- Mén méséléléri télésdirméyin téréfdarı deyilém. Bu hém sédrlérin, namizédlérin mövqeyindén asılıdır, hém dé onların témsil etdiyi siyasi téşkilatların qérarlarına bağlı bir mésélédir. Zamanı çatanda birgé müzakiré edilib, qérar verilécék.

- Müxalifétin, o cümlédén Müsavat Partiyasının prezident seçkilériné hazırlığa başladığını demék olar?

- Kampaniyanı résmén hakimiyyét başladı. Keçén ilin sonlarında Yeni Azérbaycan Partiyasının qurultayında prezident seçkilériné résmi start verildi. Müéyyén ménada demék olar ki, prezident seçkisi kampaniyasında siyasi qüvvélér iştirak edirlér vé hazırlaşırlar.

- Amma nédénsé ötén seçkilér éréfésindéki féallıq hiss olunmur?

- Konkret müddét müéyyénléşméyib. Konstitusiyaya göré, 2003-cü ilin oktyabrında keçirilécék. Ancaq tamamilé realdır ki, hémin vaxtdan xeyli évvél prezident seçkisi keçirilsin. Bu hém dé Birléşmiş Müxalifét Hérékatının télébidir. Konkret vaxt müéyyén olunandan sonra seçkiqabağı kampaniya daha real, qabarıq şékildé özünü göstérécék.

- Bu yaxında Ceyhun Mollazadé İlham Éliyevin Amerikada siyasétçi olaraq qébul edildiyini demişdi. Asim Mollazadé dé eyni fikri söyléyib. Bu fikré necé baxırsınız?

- Ceyhun Mollazadé hér hansı müxalifét téşkilatının üzvü deyil, müstéqil şéxsdir. Asim Mollazadé dé görünür, qardaşının dediyini müdafié etméyé çalışıb. Bu, onun öz şéxsi mövqeyi dé ola bilér. Mén bilén Asim Mollazadénin témsil olunduğu siyasi téşkilatın İlham Éliyev haqda belé qérarı, résmi mövqeyi yoxdur. Mén bu mésélédé tam şéffaflığın téréfdarıyam. hér hansı qüvvé İlham Éliyevé meyl edirsé, bunu açıq şékildé etiraf etmélidir. Razılaşın ki, müxalifét adlanmaq, eyni zamanda Heydér Éliyevin oğlunun tébliğat kampaniyasında iştirak etmék bir-biriné uyğun gélén mésélé deyil. Bir dé ABŞ-ın İlham Éliyevi qébul etmési né demékdir? Bu ölkéyé gedén hér hansı statuslu qonaq qébul edilir, görüşlér keçirilir. Azérbaycanın hér bir siyasétçisi belé münasibét görüb. Söhbét Amerika Birléşmiş Ştatlarının İlham Éliyevi déstéklémésindén gedirsé, bu xam xéyaldır.

- Avropa Şurasının Azérbaycana qérézli mövqeyindén danışırlar. Sizcé, bu belédir?

- Avropa Şurasında Azérbaycanı sevméyén insanlar ola bilér. Azérbaycan téréfindén savadlı, ardıcıl iş aparılarsa Avropa Şurası öz prinsiplériné zidd gedé bilméz. Ola bilér ki, Erménistan orda öz mövqeyini bir neçé céhdlé tésbit edé bilér. Ancaq Azérbaycan bunun üçün daha çox éziyyét lazımdır.

- Téhlilçilér hesab edirlér ki, qérargahının alınması Milli İstiqlal Partiyasını zéiflétdi. Müsavat Partiyasının qérargahının alınması téşkilatınıza tésir göstéré bilérmi?

- Mén hesab etmirém, qérargahının alınması Milli İstiqlal Partiyasının zéiflémésiné sébéb oldu. Éksiné, qérargahının alınması cémiyyétdé bu partiyanın müxalifétçi partiya olması barédé fikir yaratdı. Xüsusén, o, tékrar parlament seçkilérindén imtina edéndén, saxta üsulla seçilmiş namizédlérini partiyadan xaric edéndén sonra cémiyyétdé onun müxalifétçilik imici gücléndi. Bu partiyada son zamanlar baş verén hadisélérin sébébini isé qérargahda axtarmaq lazım deyil. Müsavata géldikdé, qérargahımızdan çıxmaq fikrimiz yoxdur. Hesab edirik ki, qérargahda qanuni şékildé féaliyyét göstéririk. Éksiné, hakimiyyétin Müsavata etdiyi hér bir tézyiq téşkilatımızın nüfuzunu daha da artırır.

- ABŞ Dövlét Departamentinin, BMT-nin béyanatlarına ésaslansaq, Cénubi Azérbaycan mésélésinin dünya gündémindé olduğunu demék mümkündürmü?

- Şéksiz, bu mésélénin beynélxalq gündémdé olduğunu demék mümkündür. Néhayét, Cénubdakı soydaşlarımızın véziyyéti barédé hesabatın beynélxalq séviyyédé séslénmési sevindirici hadisédir. ABŞ Dövlét Departamentinin hesabatında İranda yaşayan azérbaycanlıların hüquqlarının pozulmasının éks olunması, Avropa Şurası baş katibinin Mahmudéli Çöhréqanlını qébul etmési, doktorun Avropada, Azérbaycanda séméréli görüşlér keçirmési Cüney azérbaycanlıların problemlérinin beynélxalq arenaya çıxarılması baxımından prosesin önémli bir térkib hissésidir. BMT-nin İnsan haqları Komissiyasının sénédi isé cénublu soydaşlarımızın hüquqlarını daha ardıcıl şékildé müdafié edécéklériné inam verir.

- Cénubda milli hérékatın başında Mahmudéli Çöhréqanlı durur. Ébülféz Elçibéydén sonra isé Şimalda bu hérékata réhbérlik edén bir kés yoxdur. Zéruri anda Bütöv Azérbaycan Hérékatına Şimalda kim réhbérlik edé bilér?

- Tébriz yené dé öz liderini yetişdirdi. Quzeydé isé istiqlal mübarizési başa çatıb. İndi isé ésas mésélé, Azérbaycan Respublikasının demokratikléşmési, érazi bütövlüyünün bérpası, éhalinin sosial iqtisadi rifahının yaxşılaşdırılması gündémdédir. Milli lider lazım olanda millét téréfindén müéyyénléşdirilir. Bütöv Azérbaycan baxımından bu mésélénin zamanı yetişéndé tébii ki, yükü öz- çiyniné alan şéxslér olacaq. Hér birimiz millété xidmét işini davam etdirméliyik. Millété xidmét işinin hansı mérhélésindé, méhz hansı missiyanın héyata keçirilmésini zaman vé xalq özü müéyyénléşdirir.

QIZILGÜL, BÉHMÉN "Xalq Cébhési", Aprel 2002-ci il