İSA QÉMBÉR: SON SÖZ ÉVÉZİNÉ

"Mén hélé dünéné qédér son sözdén imtina etmék fikrindé deyildim. Tarix çox méhkémélérin vé son sözlérin şahidi olub. Son sözündé belé öz éqidésindén dönméyén vé buna göré tonqalda yandırılan Cordano Bruno da, évvélcé elmi éqidésindén döndüyünü bildirén, son sözdé isé "hér halda yer kürési fırlanır" deyé öz célladlarına meydan oxuyan Qaliley dé, Beş gün érzindé son sözlé çıxış edén Xosrov Ruzbeh dé tarixé yaxşı mélumdur. Ancaq mén bir neçé sébébé göré addımbaşı pozulduğu, hétta "müttéhimlérin" ifadé vermék hüququndan méhrum edildiyi bir méhkémédé ménim son söz deméyim méhkémé üçün böyük şéréf olardı. Bu méhkémé O.Maqsudov başda olmaqla bu şéréfé layiq deyil. İkincisi isé, son söz demék üçün ménim hélé imkanım olacaq. Üçüncüsü isé, dünén méné bir sénéd téqdim ediblér. hémin sénéddén bézi hisséléri méhkéménin nézériné çatdırmaq istéyirém. Onda ménim son söz deméyimé heç bir ehtiyac qalmadığı bir daha tésdiq olunar. Bu sénéd bizé qarşı iréli sürülén ittihamnaméni imzalayıb méhkéméyé göndérén Elman Éliyevin 4 dekabr 1993-cü il tarixdé o zamankı écaib baş prokuror Éli Ömérova ünvanladığı müraciétdén ibarétdir. Müraciétdé deyilir: "... O (N.Téhmézov-red.) méné izah etdi ki, ménim bu véziféyé (hérbi prokurorun müavini vézifésiné-red.) téyin olunmağım ancaq bu işi (Géncé hadisélérinin istintaqını-red.) méné hévalé etmékdén ötrüdür. (N.Tézmézov bu sözléri tez-tez tékrar edir).

...Daha sonra Téhmézov qeyd etdi ki, istintaqa nézarét işini Siz (yéni É.Ömérov-red) bilavasité ona hévalé etmisiniz, ancaq o, axmaq véziyyétdé qalmaq istémir vé buna göré dé istintaqı mén aparmalıyam. Çünki ménim prokuror sélahiyyétlériné malik olmağım onu ittihamnaméni imzalamaq mécburiyétindén xilas edir. Mén başa düşdüm ki, o, sadécé qorxur. İstintaq zamanı yol verilmiş bir çox qanun pozuntuları barédé mélumat verén E.Éliyev daha sonra yazır: "Müxtélif mérhélélérdé istintaq qrupuna onlarla müsténtiq daxil edilmiş vé çıxarılmış, qrupun réhbéri défélérlé déyişdirilib vé bu gün üçün M.Xélilovdan başqa heç bir müsténtiq, o cümlédén dé mén işi hétta sona qédér oxumamışıq da.

...Bundan başqa aydın olub ki, bu ilin avqust, sentyabr vé oktyabr ayları üçün planlaşdırılan vé bilavasité N.Téhmézovun réhbérliyi altında aparılan istintaq işinin xeyli hissési yeriné yetirilméyib.

...İş üzré vacib istintaq hérékétlérindén olan ekspertizalar aparılmayıb, yüzlérlé adam dindirilméyib. Géncé hadisélérinin iştirakçıları, ésasén, hérbi qulluqçulardır. Onlar isé qulluq yerlérini tex-tez déyişirlér vé buna göré onların ancaq axtarıb-tapılması aylarla vaxt téléb edir. Bu iş dé vaxtında görülméyib.

...Mén défélérlé ona téklif etmişém ki, istintaqa nézarét işini héyata keçirén prokuror kimi kömék üçün Baş prokurora müraciét etsin. O isé bundan imtina edib.

...Faktiki olaraq istintaq qrupuna mén yox, N.Téhmézov özü réhbérlik edir. N.Téhmézovun iş stilindén vé metodlarından iréli gélén sébéblér üzündén, tabeçiliyindéki işçilérlé kobud réftarın néticésindé mén hélé bu güné qédér dé işi oxuyub qurtara bilmémişém.

hér gün azı 10-15 défé méni yanına çağırtdırır vé planda nézérdé tutulmamış işlér tapşırır. Né isé izah etmék üçün göstérdiyim én kiçik bir céhd belé onu ésébléşdirir vé o, "mén téléb edirém!" deyé qışqıraraq, sozümü késir.

...Noyabrın 19-da o, méni vé M.Xélilovu İ.Şirinovun yanına göndérdi. Vékil A.İsmaylov da bizimlé idi. Ménim istintaq qrupuna réhbér téyin olunmağım barédé respublika prokurorluğunun istintaq idarésinin réhbéri vézifésindén azad edilmédiyimi vé bu sébébdén dé obyektiv mövqedé durmayacağımı ésas götürén İ.Şirinov vé onun vékili bu téyinata etirazlarını bildirdilér. İ.Şirinov öz etirazını yazılı şékildé dé téqdim etdi. Prokurorluğa qayıdan kimi mén qanunun téléb etdiyi qaydada bu faktı tésdiq edén raport yazdım vé qeyd etdim ki, istintaqı obyektiv aparmışam. Sonra isé biz bütün materialları N.Téhmézova téhvil verdik.

...Bir neçé gündén sonra o, bildirdi ki, baş prokuror bizi çağırır. Biz Sizin yanınıza géldik.

...Onun qarşısında içindé ménim raportum olan qovluq var idi.

...Orada qeyd olunmuşdu ki, mén işi bundan sonra da davam etdirmék fikrindéyém, ancaq onun qorxaqlığını daha ört-basdır etméyécéyém.

...hémin görüşdén sonra mén İ.Şirinovun vésatétinin rédd edilmési barédé qérar imzaladım.

...Bu iş olduqca qeyri-adi bir işdir, klassik cinayétlér üçün nézérdé tutulmuş énénévi prosessual formalara çétin yerléşir. Mésélén, iş üzré 150-é yaxın ekspertiza keçirilméli vé bir qédér dé ekspert réyi olmalıdır. Bununla da hér bir müttéhimlé tékcé bu méséléyé göré 300 défé görüşmék lazımdır. hamısı birlikdé (onlar hélélik 8 néférdirlér) 2400 défé (300 x 8). Vékillérin bütün işlé tanış olması üçün hér görüşé yarım gün hesabı ilé 3 ildén çox vaxt lazım gélir.

... 10 néférdén çox hélak olan ekpertizadan keçirilméyib."

İsa Qémbér daha sonra qeyd etdi: "Tékcé elé bu sénéd méhkéménin hansı séviyyédé vé hansı sifarişlérlé héyata keçirildiyindén xébér verir. Bu sénédi méhkéméyé téqdim etméyé ehtiyac görmürém. Onu şurnalistléré téqdim etmék daha méqsédéuyğundur. Son sözümü isé mén hélé deyécéyém."

"Azadlıq" qézeti, 7 yanvar 1995-ci il