İ.QÉMBÉR: "MÉSÉLÉNİN TÉDRİCİ HÉLLİ YOLUNU TAPMALIYIQ"

Son günlér cémiyyétimizdé konkret héyat hadisélérindén, siyasi - hüquqi aksiyalardan, ictimai münasibétlérdén qézet séhifélériné, partiyaların müraciét vé béyanatlarına sirayét eléyén gérginlik hökm sürür. Azérbaycanın NATO-nun "Sülh Naminé Émékdaşlıq" proqramına qoşulması, siyasi partiyaların bir neçé blokda qütbléşmési, 4 iyun hadiséléri ilé bağlı méhkémé, Bişkék yekun protokolunun imzalanması vé s. hadisélér - cémiyyét héyatında baş verén déyişikliklérin konkret siyasi - hüquqi tézahürléri, ictimai şüurumuzu istiqamétléndirén, cémiyyétin hansı xétt üzré inkişafının yönümü vé mérhélélérini müéyyénléşdirén faktlara çevrilir. Mxtélif siyasi qüvvélérin méhz konkret hadiséléré münasibétindé onların xarakteri, mövqeyi vé zoru bilinir. Élbétté, bu münasibétlér reallığa vé tarixi gerçéklik téléblériné müvafiqliyi dérécésindé özünün ictimai - tarixi roluna malik ola bilér...
férqli bir tarixi situasiyanın (4 iyun hadiséléri) müttéhim rolunu oynamağa mécbur etdiyi Müsavat partiyasının başqanı İsa Qémbéré, onu bugünkü tarixi şéraitdé ittihamçıya çevirén bir neçé sualla elé méhkémé salonunda ayaqüstü müraciét etdik. 

"Millét": İsa béy, Ordubad hadisélériné necé qiymét verirsiniz?

İ.Qémbér: Xoşagélméz hadisédir. Tébii ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasında qanunlar Azérbaycan Respublikasının qanunlarına müvafiq şékildé qurulmalıdır. Bu ziddiyyét uzun müddét siyasi sébéblérdén qalmışdı. h.Éliyev Naxçıvanda réhbérlik elédiyi zamanda da qalmışdı. İndi bu ziddiyyéti başqa siyasi mékanda, ğaşqa siyasi zamanda h.Éliyev aradan qaldırmaq istéyir. Ancaq mésélénin icrası tamam başqa cür qurulmalıdır. Égér évvélcédén bilinirsé ki, Ordubad rayonunun éhalisinin éksériyyéti xüsusi mövqedédir, müéyyén bir hazırlıq işi aparılmalıdır. Elé bir adam icra başçısı téyin edilmélidir ki, camaat onu qébul elésin vé onun orada işléméyi mümkün olsun. Çünki égér bu adam rayonun éhalisi téréfindén qébul olunmursa, onun sabah uğurla işléyé bilécéyiné inanmaq çox çétindir. Çox xoşégélmézdir ki, polis qüvvéléri mitinq iştirakçılarına qarşı déyénéklérdén istifadé ediblér, göyé atéş açıblar. Xoşbéxtlikdén güllé yarası alan yoxdur, ancaq déyénék zérbélérindén çox ağır zédé alan şéxslér var. Onlardan biri, hétta, ménim eşitdiyimé göré, çox ağır véziyyétdédir. Bu çox xoşagélméz hadisédir. Mümükün qédér gérginliyi aradan qaldırıb mésélénin tédricén hélli yolunu tapmalıyıq.

"Millét": R.Quliyevin Bişkék protokolunu imzalamasına sizin partiyanın münasibéti.

İ,Qémbér: Tébii ki, ménfi qiymétléndirirém. Bu barédé artıq Müsavat partiyası hém öz béyanatını verib, hém dé digér partiyalarla birgé béyanatlara, müraciétléré imza atıbdır. Protokol özü özlüyündé hélledici sénéd olmasa da, (yéni ki, bu yeriné yetirilési hüquqi bir sénéd deyil), ancaq Milli Méclis bunu qébul edérsé vé yaxud dövlét başçısı bu sénédi imzalayarsa o hüquqi sénédé vé icra olunmalı bir sénédé çevrilir. Ancaq bu çox téhlükéli addımdır. Bu istiqamétdé, tibii ki, xéyanét kimi qiymétléndirilé bilér. Çünki, burada, évvéla, Dağlıq Qarabağın tanınmasından söhbét gedir, ikincisi, protokolun mahiyyéti Azérbaycanın érazi butövlüyünün itirilmési ilé razılaşmaq demékdir. Çünki işğal olunmuş torpaqların artıq hüquqi céhétdén Azérbaycandan ayrılmasının bir növ tésdiqi demékdir. Üçüncüsü dé, üstélik, Azérbaycanın müstéqilliyinin itirilmési demékdir, çünki artıq Rusiya qoşunlarını buraya dévét etmék üçün birinci addım atılır. Vé bunların hér biri ayrı-ayrılıqda yolverilméz addımlardır. İndi isé üçü bir protokolda, bir sénéddé cémléşib. Ona göré dé biz buna çox késkin, ménfi qiymét veririk vé sabah Milli Méclisdé Müsavat partiyasına ménsub olan deputatlar da bu barédé öz fikirlérini deyécéklér. Én qéti etiraz bildirilmélidir. Bu méséléyé, bu sénédin tésdiqiné heç cür yol vermék olmaz.

"Millét": Müharibé mésélésindé Rusiyanın tézyiqiné qarşı sizin partiyanın hazırkı féaliyyéti nédén ibarétdir?

İ.Qémbér: Bu, évvéla méséléyé münasibét bildirmékdén, partiyanın mövqeyini bildirmékdén ibarétdir. İkincisi, hémin sénédin Milli Méclisdé tésdiq olunmasına yol vermémék. Bu istiqamétdé dé bizim deputatlar féaliyyét göstérirlér. Üçüncüsü, bu tipli addımların atılmasının qarşısını almaq méqsédilé ictimai réyé tésir göstérmék, eyni zamanda, hakimiyyétdé olanların bu addımlardan çékindirmék céhdidir. Dördüncüsü isé, égér bu addımlar reallaşmağa başlayarsa Azérbaycanın müstéqilliyini, érazi bütövlüyünün itirilmési téhlükési yaranarsa - hüquqi céhétdén itirilmési téhlükési yaranarsa, yéni biz hüquqi céhétdén torpaqlarımızı itirmémişik, ancaq faktiki işğal altındadır - elé bir téhlüké yaranarsa, partiya méclisinin qérarı ilé müéyyén etiraz aksiyaları keçirmék planlaşdırılmışdır.

"MİLLÉT" qézeti, AFAQ ÉSÉDOVA, 14 MAY 1994-cü il