"Bu gün Azérbaycanın azadlıq mübarizésidir"

Azérbaycan Respublikası Milli Méclisinin sédri, Müsavat partiyasının başqanı İsa Qémbér Amerika séférindén qayıtdıqdan sonra émékdaşlarımız onunla görüşüb söhbét etmişlér

- Hazırda Azérbaycandakı ictimai-siyasi proseslér öz inkişafında hansı hüduda gélib çatıb vé bu gün yaşadığımız mérhéléni necé adlandırmaq olar? Bu mérhélénin başlıca çétinliyi nédén ibarétdir?

- Yaşadığımız an baxımından qiymétléndirsék, bu gün çox ağır bir véziyyéti yaşayırıq: mürékkéb keçid dövrüdür; hém siyasi, hém iqtisadi sahédé bir sıra ciddi islahatlara ehtiyac var; xalqın héyat séviyyési aşağıdır, Azérbaycanın müstéqilliyi hélé tam reallaşdırılmayıb, bu proses davam edir; ölkéyé çox ağır zérbélér vuran müharibé gedir. Lakin mén bir tarixçi kimi bu güné bir qédér kénardan baxmağa céhd edéndé görürém ki, bu günümüz adi, normal bir gündür. İnqilabdan keçmiş heç bir ölkédé xalqın véziyyéti bandan yaxşı olmayıb vé belé véziyyét bir neçé il davam edib. İstér iki ésr qabaqkı Fransa inqilabının, istérsé bu yaxınlarda baş vermiş İran inqilabının, istérsé dé inqilab etmiş digér xalqların tarixiné nézér salsaq görérik ki, bu ölkélérdé dé inqilabdan sonra siyasi mübarizé késkin formalarda aparılıb, iqtisadi véziyyét ağırlaşıb, xarici tézyiqlér güclénib. Bütün bunlar bizim bü günümüzün dé reallığıdır. Müstéqilliyé keçid qurbanlar téléb edir. Vé égér xalqımız müstéqillik istéyirsé, bu qurbanlara hazır olmalıdır. Bu başqa mésélédir ki, qurbanların sayının mümkün qédér az olmasına, bu mérhélédén mümkün qédér az itkiylé keçilmésiné çalışmalıyıq.

Bugünkü mérhéléni dövlét quruculuğu mérhélési adlandırmaq olar vé bu mérhélénin başlıca çétinliyi müharibé ilé bağlıdır. Müharibéni Azérbaycan üçün şéréfli şértlérlé başa vurmaq lazımdır. Buna müvéfféq olsaq, digér problemlér qısa müddété öz héllini tapacaq.

- Sizcé, vaxtından évvél hakimiyyété gélméklé, védléri ilé imkanları uyğunlaşmayan AXC artıq özünü xalqın inamından, xalqın müdafiésindén méhrum etmék kimi real téhlüké ilé üzléşméyib ki?

- Mén évvéllér dé demişém ki, AXC hakimiyyété vaxtından évvél gélméyé mécbur oldu. Biz bu yolu tékamüllé keçméyé çalışırdıq. Hesab edirdik ki, hélé bir neçé müddét dé tédrici addımlar atmaq zéruréti var. Ancaq o zamankı iqtidar bunu qiymétléndiré bilmédi. Hélé 1992-ci ilin mart sessiyasında bizim hakim dairéléré, parlamenté verdiyimiz tékliflér (prezident seçkilérini keçirmémék, hakimiyyéti témérküzléşdirib müharibé qurtarana qédér dövléti qüvvélérin birgé köméyi ilé idaré etmék) onları bu yola çağırırdı. 

Digér téréfdén, AXC-nin védléri vé imkanları arasında deyil, xalqın AXC-dén gözlédiyi ilé reallıq arasında férqlér oldu. Xalq AXC-dén çox şey gözléyirdi. Éslindé, bu gözlémé o vaxt da real deyildi. Biz onda da ehtiyatlı formada adamlara başa salmağa çalışırdıq ki, müstéqillik o demék deyil ki, qısa bir müddét érzindé hér şey yaxşı olacaq. Ancaq, tééssüf ki, bu istiqamétdé izahat işi aparmaq çox çétin idi vé vaxt da buna imkan vermédi.

Bilirsinizmi, dünyada hér şey nisbidir. Bu gün dé Yer kürésindé Somali kimi dé ölké var, Amerika Birléşmiş Ştatları kimi dé. Azérbaycan öz véziyyétiné göré aralıq mövqe tutur. Biz öz bélalarımızı yaşayırıq vé tébii ki, hér késé öz dérdi daha ağır gélir. Ancaq Gürcüstanın véziyyéti bizdén yaxşıdırmı? On minlérlé itki verib, Tacigistandakı son hadisélér zamanı 100 min yaxın adam hélak olub. Bosniya-Herseqovinada ölüm vé técavüz qat-qat geniş miqyas alıb. Bu ménada tékrar edirém, hér şey nisbidir. Hér kés öz problemini özü daşımalı, özü dé héll etméyé çalışmalıdır. Çétin véziyyétdé tébii ki, müéyyén bédbinlik dé, narazılıq da yarana bilér. Burada çox şey hakimiyyétdé olan qüvvélérdén asılıdır. Lakin bir céhét dé var ki, xalqın özündé dé bir inam olmalıdır. İndiki hakimiyyété olmasa da, gélécéyé inam olmalıdır. İnam olmayan yerdé irélilémék çétindir.

Hér halda, mén belé hesab edirém ki, Azérbaycan dövléti normal bir cémiyyét kimi formalaşır. Adamlar arasında hansısa bir möcüzéyé, göydén gélécék qéhrémanın bizi bu problemlérdén azad edécéyiné inam azalır. Tédricén daha çox adam başa düşür ki, beş-on néférin iqtisadiyyatı düzéldécéyiné, beş-on néférin dé müharibéni udacağına bel bağlamaq olmaz. Hér bir véténdaş né isé bir işin qulpundan yapışmalıdır. Bu isé öz-özlüyündé çox müsbét haldır.

- Başqa sahédéki çétinliklérlé birgé hérbdéki uğursuzluqlarımız, son Kélbécér faciési xalqda hakimiyyété gélérkén bu méséléni tezliklé héll edécéyiné söz verén iqtidara qarşı inamı müéyyén qédér sarsıtdı. Bélké dé elé bu sébébdéndir ki, hakimiyyét déyişikliklérinin labüdlüyü konkret olaraq Heydér Éliyevin hakimiyyété gélmési zéruriliyi haqda söz-söhbét genişlénmékdédir. Necé bilirsiniz, ümumiyyétlé, hakimiyyét déyişikliyiné zérurét varmı vé bu Qarabağ münaqişésinin tezliklé, hém dé müsbét hélliné yeni perspektiv aça bilérmi?

- Hakimiyyét déyişikliyi o vaxt labüd olur ki, hakimiyyét böhranı hiss olunsun. Bizdé isé heç bir hakimiyyét böhranı yoxdur. Bizdén évvélki heç bir hakimiyyét Azérbaycanı bu ağır véziyyétdé idaré edé öilmézdi. Sadécé olaraq biz - hakimiyyétdé olan indiki qüvvélér sözdé vé şüarda yox, doğrudan da işdé demokratiya téréfdarıyıq. Buna göré dé mümkün qédér az inzibati metodlara él atırıq. Ancaq zaman vé müxalif qüvvélér bizi sért addımlar atmağa mécbur edirlér. 

İndi icra başçılarını ténqid elémék déb düşüb. Ancaq yaddan çıxıb ki, birinci katiblér rayonlara necé ağalıq, S.Rüstémxanlı demişkén, "kiçik padşahlıq" edirdilér. O da yaddan çıxıb ki, pambıq yığımından yayınmaq üstündé yaşlı qadınların başını qırxıb, küçéyé buraxırdılar. Camaatın héyétyanı torpaqlarını élindén alıb yeriné üzüm ékirdilér vé s. Mén başa düşürém ki, camaat indiki hökumétdén daha artıq qétiyyét, daha ciddi mübarizé téléb edir. Dağıntılara, iqtisadi pozuntulara qarşı féallıq gözléyir vé onlar haqlıdırlar. Mövcud hökumét onların bu téléblérini yeriné yetirméyé qabildir. Sadécé olaraq, dövlét mexanizminin işlémési lazımdır. Bu mexanizm isé artıq işléméyé başlayıb. İnkar etmék olmaz ki, hökumét daha qéti addımlar atır. FV-nin tétbiqi, birbaşa günahı olan şéxslér haqda istintaq işinin aparılması, onların hébs edilmési - bunlar hakimiyyétin daha qétiyyétli tédbirlér görmésindén vé lazım gélérsé, daha sért tédbirléré él atacağından xébér verir. O ki qaldı mübarizédéki uğursuzluqların sébébiné vé bunları hansısa bir yeni hökumétin héll edé bilécéyi variantına burada véziyyét göründüyü kimi dé sadé deyil. Biz hélé lap évvéldén münaqişéni Qarabağ konflikti yox, Erménistan-Azérbaycan müharibési, adlandırmağı téléb edirdik. Éslindé isé, bu, Erménistan-Azérbaycan arasındakı müharibé deyil, Azérbaycanın azadlıq mübarizésidir. Azérbaycanı müstémléké altında saxlamaq istéyén qüvvélér bu müharibédén istifadé edirlér. Bunu hamımız dérk etméliyik. Bu şéraitdé hakimiyyété hansı qüvvé gélir-gélsin, öz hakimiyyétini qorumaq üçün "üçüncü bir qüvvéyé tabe olum, ya yox?" sualına cavab vermélidir. Hakimiyyétdé olan hér hansı bir qüvvé belé bir addımı ata bilér. Biz is bu addımı atmayacağıq vé atmaq fikrindé dé deyilik. Bizdén sonra gélénlérsé, yéqin ki, bunu edé vé müvéqqéti olaraq müharibéyé son da qoya bilérlér. Ancaq sonra bunun acısını bütün xalq çékécék. Biz özümüz üçün bélké dé o qédér élverişli olmayan bir yol seçmişik. Ancaq Azérbaycan üçün bu élverişli yoldur. Çétin olsa da, tédricén regionda vé bütün dünyada balanslaşdırılmış siyasét yeritmék yolu ilé üçüncü qüvvélérin tésirindén qurtarıb Erménistanı ya sülh yolu ilé müharibéni qurtarmağa mécbur edécéyik, ya da ki, Erménistan hérb yolu ilé méğlub olacaq. Onun bizimlé müharibé aparmağa gücü yoxdur. Bunu Azérbaycan téréfi dé, Erménistanda üçüncü qüvvélér dé başa düşür.

- Keçén ilin may hadisélérinin késkinléşib kulminasiya nöqtésiné çatdığı anlarda baş verdi. Sizcé, bugünkü iqtidar-müxalifét münasibétlérinin bu héddé çatmaq qorxusu varmı?

- Mén bu qorxunu görmürém. Méné elé gélir ki, indiki müxalifétin buna né césaréti çatar, né dé qüvvési.

- İstér iqtidar, istér müxalifét nümayéndélérinin işlétdiyi "üçüncü él", "xarici qüvvélérin tésiri" vé s. kimi ifadélér ictimaiyyété belé bir fikir formalaşdırıb ki, Azérbaycandakı hadisélér kénardan idaré olunur. Yéni iqtidar da, müxalifét dé ancaq icraçıdır...

- Bu qétiyyén belé deyil. "Üçüncü qüvvé" deyéndé, bunu konkretléşdiré bilérik. Mésélén, son aylar Rusiyanın müéyyén dairéléri Azérbaycanın işiné müdaxilé edirdilér. Bu, Kélbécérin işğalında açıq-aydın meydana çıxdı. Méqséd dé o  idi ki, Kélbécér méğlubiyyétinin vasitési ilé Azérbaycanda güclü sosial partlayış yaratsınlar vé néticédé indiki qüvvélér hakimiyyétdén getsin,  başqa qüvvélér hakimiyyété gélsinlér. Biz bunu da bilirik ki, indiki iqtidar bir çox ölkélérin réhbérliyini témin etmir. Çünki indiki hakimiyyét heç bir başqa dövlétin réhbérliyini tabe olmaq fikrindé deyil. Ona göré dé Rusiyanın réhbér dairélérindé belé bir ssenarinin olması tébii idi.  Bu ssenarinin olmasına inanmaq üçün onu hazırlayanın hansı dövlét olduğunu yada slamaq kifayétdir. Biz hakimiyyété géléndén sonra MDB-yé daxil olmasaq da Rusiya ilé normal münasibétléré nail ola bildik. Onunla qarşılıqlı faydalı müqavilélér imzaladıq. Tézé-tézé elé tésévvür yaranırdı ki, bu sahédé işlér yoluna düşür. Lakin Rusiyada daxili véziyyétin gérginléşmési, mühafizékar qüvvélérlé hakimiyyétdé olan qüvvélérin mübarizésinin güclénmési ona gétirib çıxartdı ki, orda hém hakimiyyétdé, hém dé müxalifétdé olan qüvvélér elé bil ki, sérbéstléşdilér vé véziyyétdén istifadé edib, o cür addımlar atdılar. Rusiyada referenduma hazırlıq éréfésindéki hadiséléri yadınıza salın. Paralel olaraq hémin proseslér Azérbaycana da öz tésirini göstérirdi. Burada da keçmiş qüvvélérin - kommunistlérin féallaşması, müéyyén gérginlik yaratmaq céhdi müşahidé olunurdu. Azérbaycandakı bézi qüvvélér möhkém inanırdılar ki, Rusiyada Yeltsini yıxacaqlar vé biz dé rusların köméyi ilé buradakıları yıxacağıq. Referendum qurtardıqdan sonra isé bu inam sındı. Tédricén hadisélér éksiné inkişaf eléméyé başladı. Méné elé gélir ki, Rusiya hakim dairélérinin hazırladığı ssenari Azérbaycan hökumétinin qétiyyétli addımları néticésindé baş tutmadı. İndi isé ümid etmék olar ki,  tédricén Rusiya ilé Azérbaycan arasında münasibétlér normallaşacaq vé öz axarına düşécék.

- İndi camaatda, hétta bézi siyasét adamları arasında belé bir fikir yaranıb ki, çétinliklérdén qurtarmaq, müharibéni başa vurmaq üçün évvél-axır Azérbaycan Müstéqil Dövlétlér Birliyiné daxil olacaq. Sizcé, né vaxtsa bu meyl télébé çevrilé vé hakimiyyétdé olan qüvvéni MDB-yé daxil olmağa mécbur edé bilérmi?

- Égér, doğrudan da, ictimai fikir o dérécédé déqiqléşsé ki, Azérbaycan MDB-yé qoşulmalıdır, onda artıq biz hakimiyyétdé olmayacağıq, çékilib gedécéyik. Azérbaycanın MDB-yé daxil olmasının qéti éleyhinéyém. Bézén bizé deyirlér ki, guya biz siyasi sébatsızlıq göstéririk. MDB onsuz da real bir şey deyil vé ora daxil olmaqla bir şey itirméyécéyik. Çünki MDB öz-özüné dağılıb gedécék. Amma başa düşmürlér ki, müéyyén addımlar MDB-ni real birliyé çevrilméyé qoymur. Buna mane olan amillérdén biri dé Azérbaycanın ora daxil olmamasıdır. Égér Ukrayna bir qédér sért, Türkménistanın réhbérliyi bir qédér müstéqil mövqe tutmasa, Gürcüstan dövléti bu birliyé daxil olmaqdan imtina elémésé, bir dé gözümüzü açıb görécéyik ki, MDB real federasiyaya çevrilib. Ona göré dé Müstéqil Dövlétlér Birliyiné daxil olmaq Azérbaycanın méhvi demékdir. Bu o demékdir ki, XX ésrdé ikinci défé öz müstéqillik şansımızı éldén veririk. Biz isé belé bir işdé iştirak etméyécéyik.

- Hazırkı iqtidarın vé ya müxalifétin siyasét séhnésindén çékilmésini hansı şéraitdé labüd hesab edirsiniz?

- İndiki iqtidarın siyasét séhnésindén çékilmési iki halda mümkündür: évvéla, xalq bizdén üz döndérsé vé hesab etsé ki, Azérbaycanı hansısa başqa bir qüvvé idaré etmélidir. İkincisi, lap bir adam belé gélib bizi inandırsa ki, sizin hakimiyyétdé olmağınız Azérbaycanın ménafeyiné ziddir, biz istefa verméyé hazırıq. Qéribé olsa da, biz bu saat parlament seçkilérinin keçirilmési téréfdarıyıq, müxalifét isé özü seçkilérdén danışsa da, seçkilérin keçirilmésinin gecikdirilmésindé bizi téqsirléndirsé dé, müxtélif béhanélérlé, éslindé, bunu yubadır vé seçkiléré maraq göstérmir. Biz téréfdarıyıq ki, seçkilér olsun vé xalqın hansı qüvvéyé üstünlük verdiyi müéyyénléşsin.

Müxalifétin olmasının bütövlükdé cémiyyété xeyri var. Çünki o, çalışır ki, hér şeyi nézarétdé saxlasın vé hér şeydé ménfi céhétlér tapsın. Amma bézén bizim müxalifét oyun qaydalarını pozur vé şéxsi ménafeyi üçün Azérbaycanın ménafeyiné zidd addımlar atır.

- Müxalifétin iqtidara etiraz formalarını - mitinq, piket, küçé yürüşléri vé s.-ni méhdudlaşdırdığını nézéré alsaq, fövqéladé véziyyétin tétbiqinin iqtidar-müxalifét münasibétlériné tésiri varmı vé bu iki téréfin qarşılıqlı émékdaşlıq imkanları necédir?

- Évvéla, FV xalqın télébi ilé qébul olunub. Xalq belé hesab edir ki, biz bu tédbiri héyata keçirmékdé hélé bir qédér gecikmişik. İkincisi, hémin mésélé Milli Méclisdé müzakiré olunarkén heç bir müxalifét nümayéndési etiraz etmédi, hamısı yekdilliklé ona sés verdi. Deméli, FV hém dé müxalifétin razılığı ilé tésdiq olunub. Digér téréfdén, müharibé aparan dövlétdé mitinq elémék açıq-aydın düşménçilik céhdidir, bunu başqa cür izah etmék olmaz. Öz-özlüyündé Azérbaycanın mitinqléré ehtiyacı yoxdur. Çünki kifayét qédér qézet çıxır vé hér kés öz sözünü orada deyé bilér. Mén razıyam ki, televiziyada müxalifété kifayét qédér yer verilméyib. Ancaq son dövrlérdé bu mésélé qaydaya salınır, müxalifété yer ayrılması prosesi inkişaf edir.

Émékdaşlığa gélincé isé, biz hémişé buna çalışmışıq. Mésélén, Amerikaya son séférim zamanı mén Etibar Mémmédova da ménimlé getméyi téklif etdim, o, imtina etdi, bu ölkéyé öz séféri olduğunu bildirdi. Buna göré dé AMİP-in vé Milli Méclisin üzvü Ş.Hüseynovun getmésini razılaşdırdıq. Séférimizé bir gün qalmış Etibar béyin tapşırığı ilé Ş.Hüseynov da séférdén boyun qaçırdı. Burada kim émékdaşlıqdan imtina edir - biz, yoxsa müxalifét?! Mén faktın birini dedim, onlarca belé fakt göstérmék olar.

- Mélumdur ki, Azérbaycanda mövcud olan partiyaların çoxunun sosial zémini yoxdur vé zaman keçdikcé, cémiyyét inkişaf etdikcé, onların bir çoxu aradan çıxacaq. Sizcé, 5-10 il sonrakı Azérbaycanın siyasi féaliyyét meydanında hansı partiyalar qalacaq vé né üçün?

- Müasir dünyada partiyaların éhalinin ayrı-ayrı tébéqélérinin témsilçisi olması o qédér dé müşahidé olunmur. Méné elé gélir ki, Azérbaycanda da bu proses gedécék, ayrı-ayrı tébéqéléri témsil edén partiyaların elé bir şansı olmayacaq. Égér hém bolşevik nézériyyésiné, hém dé müéyyén reallıqlara göré, tutaq ki, bir ésr, 50-60 il évvél siniflér, tébéqélér arasında késkin qarşıdurma var idisé, müasir dünyanın normal inkişaf etmiş ölkélérindé bu cür qarşıdurma yoxdur. Sadécé olaraq, belé ölkélérdé adétén ikipartiyalı sistem formalaşır. Hémin partiyaların bir-birindén yegané bir férqi olur: onlardan biri vergilérin yuxarı qaldırılması téréfdarı olur ki, dövlét mümkün qédér sosial xércléri artırsın, éhalinin maaşa baxan hissésinin héyat séviyyésini qaldırsın, işsizléré daha çox qayğı göstérsin, séhiyyé, téhsil, idman, istirahét vé başqa sahélérdé éhalinin sosial télébatını nézéré alsın. İkinci partiya isé adétén, bu vergilérin aşağı salınmasını téléb edir ki, istehsal güclénsin, téşébbüskarlıq artsın vé bunun néticésindé cémiyyét inkişaf etsin. Bu sistemdé partiyalar arasında başqa ciddi férq olmur. Partiyaların hér ikisinin müéyyén zémini var vé bu zémin adétén, térézinin gözléri kimi téréddüdédir. Bu da tébiidir. Çünki cémiyyét hém inkişaf etmélidir, hém dé inkişaf etdikcé, sosial problemléré diqqéti artırmalıdır. Méné elé gélir ki, évvél-axır Azérbaycanda da belé bir şérait formalaşacaq. 5-10 il sonra Azérbaycanın siyasi féaliyyét meydanında téxminén 2 partiya - biri Müsavat Partiyası vé ona yaxın olan qüvvélér, digéri isé Müsavata zidd olan hansısa bir qüvvé olacaq. Müsavat Partiyası ona göré qalacaq ki, onun ideologiyası vé bugünkü kadr potensialı güclüdür. Digér partiyaların hansının qalacağını déqiq deyé bilmérém. Mümkündür ki, hémin partiya bugünkü YAP-ın ésasında vé yaxud AMİP-in bazasında formalaşsın. Bu saat o partiyalardan hér hansı biriné üstünlük vermék çox çétindir. Çünki sosial bazaları téxminén eynidir.

- Hamı sizi böyük siyasétin nümayéndési kimi tanıyır. Vé ola bilsin ki, siyasi héyatda baş veré bilécék hér hansı uğursuzluq şéxsiyyétinizi dérindén tanımayan xalq téréfindén sizin adınıza yazılsın. Bu çétin mübarizé yolundan, bu qédér éziyyétlérdén sonra belé bir şansın reallığı sizi kédérléndirmir ki?

- Héyat çox mürékkéb şeydir. Heç vaxt évvéldén demék olmaz ki, sabah né olacaq. Égér biz bu siyaséti özümüzé héyat yolu seçmişiksé, onun hém enişiné, hém dé yoxuşuna hazır olmalıyıq.

- Belé deyirlér ki, siyasétlé ménéviyyat bir araya sığan anlayışlar deyil. Bu ménada bir siyasét adamı kimi hansısa ménévi keyfiyyétlérinizi itirdiyinizi hiss edirsinizmi?

- Düzdür, deyirlér ki, siyasét éxlaqsızlıqdır vé siyasétçidén éxlaq gözlémék mümkün deyil. Ancaq mén bununla razı deyilém. Fikrét Qocanın bir şeri var. Orda deyilir ki, insan qocaldıqca müdrikléşir - bu boş sözdür. Ağıllı adamlar qocaldıqca müdrikléşir, axmaqlarsa qocaldıqca séfehléşirlér. Siyasétdé dé ménéviyyatca témiz adamlar siyasétlé méşğul olanda bélké daha çox zénginléşir, dérinléşir, ménévi témizliklérini qoruyurlar. Ménéviyyatsız adamlar isé öz éxlaqsızlıqlarını siyasétdé dé davam etdirirlér. Ancaq tébii ki, xüsusén indiki dövrdé, çox vaxt gérgin iş téléb edén indiki dövrdé vézifédé olan adamlar insani mésélélérdén bir qédér uzaqlaşırlar. Ailéyé, dosta, yoldaşa kifayét qédér qayğı göstéré bilmirlér. Bu ménada tébii ki, itkilér var.

- Yüksékliyé qaldıran hér bir pillé hém dé tékliyé aparan yoldur, deyirlér...

- Mén yüksékliyé doğru çox az getmişém. Bir söz deyé bilmérém.

- Durduğunuz zirvédén "dostluq" anlayışına baxışınız?

- Hakimiyyétdé olarkén dostlarla, yoldaşlarla münasibét zéifléyir. Münasibétlér ésasén évvélki şékildé qalsa da, sadécé olaraq onları biruzé vermék imkanı méhdudlaşır. O ki qaldı hakimiyyétin özündé hakimiyyétdé olanlarla dostluq mésélésiné, şéxsi münasibétlér, élbétté, qalır. Kimi ki, dostluğa, yoldaşlığa layiq hesab edirsén, onunla da dostluq, yoldaşlıq edirsén.

- Xalqızım İsa Qémbéri vé Etibar Mémmédovu Azérbaycanın azadlıq mübarizésinin öndérlérindén olan méslékdaş vé silahdaşlar kimi tanıyır. Ancaq tééssüf ki, son vaxtlar müxalif qüvvélérin nümayéndéléri kimi onların münasibétlérindé müéyyén gérginlik hiss olunmaqdadır.

- Ménim Etibar Mémmédova münasibétim déyişméyib. Tanıdığım ilk gündén onun haqqında eyni fikirdé olmuşam. Mén onu hémişé bir yoldaş, silahdaş kimi yüksék qiymétléndirmişém. Xidmétlérini heç vaxt danmamışam vé bunu açıq demişém. Méné elé gélir ki, heç kés deyé bilméz ki, mén E.Mémmédov haqqında hardasa, né vaxtsa ménfi bir fikir söylémişém. Lakin ésassız ittihamlara cavab verméyéndé, éhalinin müéyyén tébéqélérindé elé fikir yaranır ki, görünür, bunların cavab verméyé sözü yoxdur. Biz dé cavab verméyé mécbur oluruq. Amma mén istémézdim ki, bu véziyyét çox davam etsin.

- Maraqlı müsahibéyé göré çox sağ olun.

Himayét Rizvanqızı,

Nailé Réhimqızı

"Yeni Müsavat" qézeti, 20 may 1993-cü il, N 20 (79)