Fuad Ağayev: “ABŞ méhkémésinin qérarı ilé cavabdehlérin xaricdéki émlakına hébs qoyula bilér"

Eliyevler barede Nyu-York mehkemesinin çıxardığı qerar siyasi gündemin başlıca mövzularından biri olaraq qalır. Olayla bağlı en müxtelif şerhler, reyler, ferqli yanaşmalar ortadadır. Meselenin hüquqi terefi ile bağlı AMİP yetkilisi, hüquqşünas Fuad Ağayevin şerhini de öyrendik. Fuad bey bildirdi ki, evvelce söhbetin hansı mehkeme qerardadından, yaxud qetnamesinden getdiyini aydınlaşdırmaq lazımdır: “Ola bilsin ki, Kojeni iddia erizesi ile mehkemeye müraciet edib, müvafiq senedleri hemin erizesine qoşub ve hemin senedlerin suretleri indi işin icraata qebul olunması ile bağlı qerarla birlikde tereflere gönderilir. Bu, bir meseledir, amma mehkemenin mahiyyeti üzre işe baxdıqdan sonra çıxaracağı qetname başqa şeydir. Sözügeden senedin bunlardan hansı olması barede ortada müfessel melumat yoxdur. Ancaq bütün hallarda özü-özlüyünde xoşagelen hal deyil ki, cavabdeh qisminde Azerbaycanın yüksek rütbeli, dövlet vezifeli şexsleri var. Bu, qetiyyen xoşagelen hal deyil”.
F.Ağayevin sözlerine göre, birinci variantda - yeni iş sadece olaraq, icraata qebul edilibse ve ancaq cavabdeh qisminde işe celb edilen şexslere iddia erizesi ile, ona qoşulmuş materialların suretleri gönderilibse, burada ciddi problem yoxdur: “Herçend biz bilmirik ki, Kojeni özünün iddia teleblerini hansı delillerle esaslandırır. Özü-özlüyünde burada ele bir ciddi problem men görmürem. Amma ikinci variantda, yeni iş üzre mehkeme qetnamesi çıxarılıbsa ve hemin qetname qanuni qüvveye minibse, elbette, müeyyen problemler ortaya çıxa biler. Bu problemler onunla bağlı deyil ki, kimse Milli Meclise seçkilerde, yaxud prezident seçkilerinde namized qisminde iştirak ede bilmeyecek. Bu, ele manee deyil. Azerbaycan Respublikasının Konstitusiyası bu hallarda ancaq mehkemenin qanuni qüvveye minmiş hökmü esasında ağır cinayetlere göre mehkum olunmuş şexsler üçün müeyyen qadağa qoyub. Başqa ölkenin mehkemesinin mülki iş üzre çıxardığı qetname bu kimi maneelere aid edile bilmez”.

Bu baxımdan hüquqşünas hesab edir ki, problem ilk növbede siyasi mecradadır: “Elbette, söhbet kifayet qeder böyük mebleğden gedir. Kifayet qeder ciddi investorların adı bu işde hallanır, onların bu işe qatılması, bu işin geniş müzakire mövzusuna çevrilmesi Azerbaycan dövletçiliyine xeyir vermeyecek. Çünki söhbet yüksek mensebli şexslerden gedir”.

Fuad beyin qenaetince, meseleye aydınlıq getirilmesi üçün tereflerin özüne sorğu göndermek lazımdır: “Tek cavabdehlerden söhbet getmir, iddiaçıya, lap ele mehkemeye müraciet etmek olar. Bu halda daha müfessel melumat elde ede bilerik”.

Hüquqşünasın reyine göre, eger mehkeme qerarı tesdiqlenerse ve cavabdehler müeyyen olunmuş cerimeni ödemezse, onların xaricdeki emlaklarına hebs qoyula biler: “Burada dövlet immuniteti meselesi var. Tutaq ki, hetta Kojeninin iddiasının hansısa esası varsa bele, Azerbaycan Respublikası hemin telebe göre öz büdcesinden cerime ödemeli deyil. Ancaq cavabdeh qisminde işe celb edilen şexslerin haradasa hansısa emlakları varsa, hemin emlaklara mehkeme qerarları esasında ödeniş yöneldile biler”.

Könül ŞAMİLQIZI