İsa Qember: “Demkonqres seçkilerde vahid namizedle iştirak etmeyi qerara almış qurumdur”

“Metbuat azadlığını qeyd-şertsiz azadlıq kimi qebul edirem”

Demokratik Konqresin İdare Heyetinin dekabrın 9-dakı toplantısından sonra keçirilen brifinqde qurumun sedri İsa Qember jurnalistlerin müxtelif mövzulara dair suallarını da cavablandırdı:

- AXCP-nin (“klassikler”) Müxalifetin Koordinasiya Merkezine qoşulmamasına münasibetiniz necedir? Bu haqda müttefiqlerinizle müzakireleriniz olubmu?

- Biz AXCP-nin MKM-de iştirakını meqsedeuyğun sayırıq. Hesab edirik ki, AXCP bütün meyarlara göre bu formatda iştirak etmeye qadirdir ve layiqdir. Tebii ki, bu barede AXCP rehberliyi ile müeyyen fikir mübadilemiz olub. Yeqin ki, bu fikir mübadilesi davam edecek. Konkret neticeler belli olduqdan sonra sizlerin de bundan xeberi olacaq.

- Koordinasiya Merkezinin gelecekde siyasi bloka çevrilmesi mümkündürmü?

- Bu, az ehtimallıdır. Koordinasiya Merkezinde kifayet qeder ciddi partiyalar cemleşibler ve onlar öz konkret meramları, meqsedleri olan, seçkilerde özleri iştirak etmek niyyetinde olan qüvvelerdir. Buna göre de bu merkezin blok şeklinde fealiyyet göstermesi ehtimalı çox azdır. Biz bunu senedde de eks etdirildiyi kimi, meşveret merkezi kimi qebul edirik. Esas hedef de ölkede heqiqi seçkilerin keçirilmesidir. Bu merkez barede cemiyyetde müxtelif fikirler mövcuddur. Sizin söylediyiniz kimi, çox optimist yanaşmalar da, bu merkezin  qısaömürlü olacağı barede pessimist yanaşmalar da var. Yeqin ki, indiden bunları proqnozlaşdırmaq düzgün olmazdı. Zaman özü  gösterecek.

- Siz “onluq” formatında fealiyyet göstererken Demkonqrese daxil olan bezi partiyalar buna etirazlarını bildirirdiler. İndi de MKM-le bağlı bele narazılıqlar mövcuddur ve konkret olaraq AXCP (“klassikler”) rehberliyi Demkonqresin mövcudluğu şeraitinde başqa blokların yaranmasını qebul etmir. Siz bu meseleni müzakire etdinizmi?

- Bu mesele ile bağlı geniş açıqlama vermek fikrinde deyilem. Yeqin ki, hele müzakirelerimiz, söhbetlerimiz olacaq. Ancaq Demokratik Konqres prezident seçkilerinde vahid namizedle iştirak etmeyi qerara almış siyasi blokdur, MKM ise meşveret merkezidir. Bu qurumların her hansı şekilde qarşı-qarşıya qoyulması mümkün olan mesele deyil.

- AXCP-nin MKM-de temsil olunmamasına sebeb “dördlük” formatında Eli Kerimlinin sizinle emekdaşlıq etmesi ola bilermi?  

- Evvela, sualınız mene deyil, cebheçi dostlarıma aiddir. Onlar sizin sualınıza daha deqiq cavab vere biler. İkincisi, “dördlük” formatı mövcud deyil. Bele bir format yoxdur. Sadece olaraq, Amerika Milli Demokratiya İnstitutunun müeyyen tedbirlere devet etdiyi partiyalar var. Bu institut tedbirlerin çoxuna dörd partiyanı, bezi tedbirlere beş partiyanı devet edir. Bunlar konkret bir institutun özünün proqramına esasen apardığı seminarlar, tedbirler, görüşlerdir. Hemin qaydada müxtelif partiyaların, teşkilatların iştirak etdiyi müeyyen görüşler olur, onları format adlandırmağa heç bir ehtiyac yoxdur. Bu baxımdan hesab etmirem ki, bele bir narahatlıq kiminse terefinden ifade oluna, yaxud yaşana biler.  

- “Reytinq” qezetinin yazdığına göre, Mirmahmud Mirelioğlunun qarşısında sizin vahid namizedliyinizi  qebul etmek şerti qoyulub. Bu doğrudurmu?

- Bele bir hadise baş vermeyib ve vere de bilmez. Çünki biz müttefiqik ve meseleleri birge müzakirelerle, meslehetleşmelerle hell edirik. Ne biz AXCP-ye, ne AXCP bize, ne heç bir partiya başqasına şert qoya bilmez. Ona göre de bu cür yanaşma mövcud deyil. Sadece olaraq, hamımız nezere almalıyıq ki, ölke çox mühüm, heddinden artıq önemli prezident seçkileri erefesindedir. Seçki ili başlayıb ve bu merhelede müxtelif prosesler gedecek, siyasi partiyalar arasındakı münasibetlerde yeni çalarlar ortaya çıxa biler. Bu meselelere bir qeder sebirli, dözümlü ve sakit yanaşmaq lazımdır. Eger hamımızın hedefimiz Azerbaycanın demokratik yolla inkişafı, ölkede azad seçkilerin  keçirilmesidirse, bütün başqa meseleler bu hedefe tabe etdirilmelidir. Bu hedefe tabe etdirilmiş şekilde her hansı siyasi partiya ve yaxud siyasi partiyalar birliyi seçkilerde blok olaraq iştirak edib qalib gelmeyi öz qarşısına meqsed qoya biler. Ancaq ölkede azad ve edaletli seçkilerin keçirilmesi hedefini qebul etmeyen bir siyasi qüvvenin seçkilerde ayrıca iştirak etmek haqqında düşünmesi tebii ki, o qeder de mentiqli görüne bilmez. Ona göre de ne qeder çox formatlar olsa da, çox birlikler yaransa da, zeiflense de, güclense de, iki esas istiqamet var. Birinci istiqamet ölkede heqiqi seçkilerin keçirilmesi uğrunda fealiyyet, bu fealiyyetin koordinasiyası cehdleri, onların gerçekleşdirilmesi, ikinci istiqamet ise heqiqi seçkide iştirak edib qalib gelmek isteyen siyasi qüvvelerin bilavasite seçkiye hazırlığıdır. Bu iki istiqametde yeqin ki, yenilikler çox olacaq. Ona göre de buna hamımız, xüsusile siyasiler sebirli yanaşmalıyıq. Mence, ne siyasetçiler, ne de jurnalistler yetişmemiş, reallığa esaslanmayan neticeler çıxarmağa telesmemelidirler.           

- Bir neçe gün evvel iranlı diplomatla görüşmüsünüz. Eyni zamanda Qafqaz Tedqiqatlar ve Araşdırmalar Merkezi sizi İrana devet edib. Bununla bağlı melumat vermeyinizi isterdik. Sefer ne vaxta planlaşdırılır?

- İranlı diplomat - sefirliyin birinci katibi deveti bize çatdırdı. Hemin qurum müsteqil fealiyyet gösteren araşdırma merkezidir. Biz devete göre teşekkürümüzü bildirdik. Amma helelik bu meseleni müzakire etmemişik. Bu seferin ne zaman mümkün ola bileceyi barede partiya rehberliyinde müzakiremiz ve qerarımız olmayıb. Yeqin ki, müzakire edenden, qerar verenden sonra bunu mütleq bileceksiniz.

- Jurnalistlerin mitinqinde iştirak edeceksinizmi?

- Biz 12 dekabr mitinqinde iştirak etmek niyyetindeyik. Yeqin ki, iştirak edeceyik. Qalan işler jurnalistlerden ve mitinq qerarı qebul eden dostlarımızdan asılıdır.

- “Azersun Holdinq”in vitse-prezidenti Yunus Arifoğlu “Yeni Müsavat”ın yazdıqları ile bağlı keçirdikleri metbuat konfransında size mesaj gönderib ki, hakimiyyete iddialı bir partiyanın başqanı olan İsa Qember niye bu qezetin Azerbaycanda fealiyyet gösteren şirketler barede bele yazılar yazmasına imkan verir. Bu mesaja münasibetiniz necedir?

- Biz metbuat azadlığını fundamental mesele kimi qebul edirik. Her hansı qezetin tesisçisiyikse, bu o demek deyil ki, hemin qezete müeyyen çerçiveler müeyyenleşdire bilerik, deye bilerik ki, filan meseleden yazın, filan meseleye ise toxunmayın. Bizde bele yanaşma mövcud deyil. Men metbuat azadlığını qeyd-şertsiz azadlıq kimi qebul edirem. Tebii, dövlet sirri ile bağlı meselelerde mehdudiyyetler ola biler. Azerbaycan rehberliyinin müeyyenleşdirdiyi yox, doğrudan da dövlet sirri sayıla bilecek mehdudiyyetler mümkündür. Bu mehdudiyyetleri bir terefden jurnalistler özleri müeyyenleşdirmelidirler, eyni zamanda dövlet özü öz sirlerine nezaret etmelidir. Diger terefden, müeyyen etik, exlaqi çerçiveler de olmalıdır. Ancaq hansı mövzuda yazıb-yazmamaq meselesini qezet, onun rehberliyi ve jurnalistler özleri hell edirler. “Yeni Müsavat”ın özünde eyni günde hansısa meseleye bir köşe yazarının bir baxışını oxuyuruq, başqasının ferqli baxışı ile tanış oluruq. Bu yazıların heç birini qezetin ümumi mövqeyi kimi, yaxud qezetin tesisçisinin mövqeyi kimi qebul etmek olmaz. Eyni zamanda mene ele gelir ki, “Yeni Müsavat” qezeti kifayet qeder ciddi meseleler ortaya çıxarıb. Müvafiq şirketler, qurumlar, teşkilatlar da meselenin mahiyyeti üzre cavab vermelidirler. Mövzunu deyişmek, qezeti mehkemelerle çekindirmeye çalışmaq ve diger üsullar o qeder de semereli deyil. Bu baxımdan men meslehet görerdim ki, hamı ölkede söz, metbuat azadlığının ehemiyyetini qebul etsin.

Könül ŞAMİLQIZI