DK-ya göré, deyirmi masalardakı diskussiyalar neticesinde heç bir müsbet deyişiklik baş vermirse, orada iştirakın menası yoxdur

İsa Qémbér: Ortalığa çıxan Seçki Mecellesi çox mürtece ve heqiqi seçki keçirilmesine imkan vermeyen seneddir

Dekabrın 16-da Demokratik Konqresin İdare Heyetinin növbeti iclası keçirildi. Toplantı barede jurnalistlere melumat veren qurumun sedri İsa Qember bildirdi ki, yene de ilk növbede Seçkiler Mecellesi layihesi müzakire edilib.

Demkonqresin seçki qanunvericiliyinin tekmilleşdirilmesi ile bağlı tekliflerinin Seçkiler Mecellesi layihesine uyğun şekilde hazırlandığını söyleyen Müsavat başqanı qeyd etdi ki, qurumun mövqeyinin mecellede eksini tapması istiqametinde teklifler artıq konkretleşir: “Hem ümumi mövqeni, hem de Seçkiler Mecellesinin her maddesine dair mövqeyimizi eks etdiren senedler hazırdır. Eyni zamanda biz isteyirik ki, bu mövqe tekce Demokratik Konqresin yox, ölkede fealiyyet gösteren bütün siyasi qüvvelerin birge mövqeyi kimi teqdim olunsun. Bu istiqametde de meslehetleşmeler, müzakireler davam edir. Yeqin ki, yaxın günlerde bu ümumi mövqe sened halında ictimaiyyetin de diqqetine çatdırılacaq.”

ATET-in Seçkiler Mecellesi ile bağlı keçirdiyi deyirmi masalarda müxalifetin iştirak etmemesi meselesine toxunan Demkonqres sedri qeyd etdi ki, onun rehberlik etdiyi qurum bu mövqeni müsbet deyerlendirib. İştirakdan imtinanın sebeblerine gelince, İ.Qember bunun bugünün prosesi olmadığını vurğuladı: “Xatırladım ki, bu ilin evvelinden biz Prezident Aparatında Seçkiler Mecellesi layihesinin hazırlandığı ve bezi beynelxalq teşkilatlara teqdim edildiyi barede melumata malik idik. Yanvardan başlayaraq biz layihenin ictimaiyyete teqdim olunmasını teleb etmişdik. Teessüf ki, yalnız noyabrın sonunda sened bizlere teqdim olundu. Eyni zamanda beynelxalq teşkilatlardan da ala bilmedik. Bu meselede biz sefirliklerin mövqeyini başa düşe bilerik. Çünki sefirlikler dövletlerarası münasibetleri tenzimleyirler ve müeyyen öhdeliklerle bağlı qurumlardır. Hakimiyyet nümayendeleri layiheni vererken konfidensiallıq şertini ireli sürürse, tebii ki, sefirlikler bu şerte emel etmeye mecburdurlar. Ancaq beynelxalq teşkilatlar, xüsusen de Azerbaycanda insan haqları, demokratiya ve seçki meseleleri ile meşğul olan beynelxalq teşkilatların, onların ayrı-ayrı qurumlarının konfidensiallıq şertine emel ederek layiheni açıqlamamalarını biz qebul ede bilmezdik. Çünki onların bilavasite vezifesi demokratik prosese yardım göstermekdir. Eger bu seçki Azerbaycanda keçirilirse ve Azerbaycan xalqı üçündürse, layiheni bu xalqdan, siyasi qüvvelerden gizli şekilde müzakire etmek heç bir prinsipe uyğun gelmir.”

İsa Qemberin sözlerine göre, eger Seçkiler Mecellesi layihesi mükemmel bir sened olsaydı, demokratik seçkilerin keçirilmesine zemin yaratsaydı, belke de hemin beynelxalq teşkilatları başa düşmek olardı: “Düşünmek olardı ki, onlar diplomatik kanallarla layihenin tekmilleşmesine ve normal bir senedin ortaya çıxmasına nail olublar, müzakirelerin qapalı keçmesinin nese xeyri olub. Ancaq bu da olmayıb. Ortalığa çıxan mecelle çox mürtece ve heqiqi seçki keçirilmesine imkan vermeyen seneddir. Buna göre de bu mesele ile bağlı iradımızı beynelxalq teşkilatlara çatdırmaqda davam edirik.”

Demkonqres sedri onu da vurğuladı ki, müxalifetin Deyirmi Masadan imtinası strateji xarakter daşımayıb: “Biz isteyirdik ki, Deyirmi Masa olsun ve orada iştirak edek. Biz diskussiyalarda maraqlıyıq ve bu da demokratik prosesin mühüm bir elementidir. Lakin deyirmi masaların şertleri bizi temin etmediyi üçün müeyyen teklifler ireli sürdük. Tekliflerimiz de beraberhüquqluluq, şeffaflıq ve semerelilik prinsiplerine esaslanırdı. Beraberhüquqluluq dedikde biz tedbirde hakimiyyet nümayendeleri ile müxalifet nümayendelerinin beraber imkanlara malik olmasını nezerde tuturduq. Bu istiqametde tekliflerimiz de ATET terefinden esasen qebul edildi. Şeffaflıq dedikde medianın tam şekilde iştirakını ve dövlet televiziyasında toplantılardan tam reportajların verilmesini nezerde tuturduq. Burada da müeyyen irelileyişlere nail olundu ve ATET hakimiyyetle danışıqlardan sonra Deyirmi Masanın plenar iclaslarının dövlet televiziyasında tam şekilde gösterileceyi haqqında bize teminat verdi. Ancaq üçüncü prinsip istiqametinde heç bir irelileyiş olmadı.”

Bu tipli deyirmi masalarda hamının bir-birinin mövqeyini eşitdiyini ve cemiyyetin de bundan xeberdar olduğunu deyen İ.Qember bunun müsbet hadise olduğunu dedi. Ancaq o qeyd etdi ki, bu diskussiyaların neticesinde heç bir müsbet deyişiklik baş vermirse, layiheler tekmilleşdirilmirse, burada semerelilikden danışmaq düzgün deyil: “Buna göre de biz teklif vermişdik ki, hakimiyyetle müxalifet arasında beraber temsilçilik prinsipi esasında razılaşdırma komissiyası yaradılsın, bu komissiya Seçkiler Mecellesini birge müzakire ederek vahid mövqeye gelmeye cehd göstersin. ATET nümayendeleri bu mövzuda da hakimiyyetle danışıqlarını bize çatdırdılar. Bildirdiler ki, hakimiyyet nümayendeleri prinsip etibarile bele bir şerte etiraz etmirler, ancaq bunun yaxın günlerde qerar şekline salınmasına hazır deyiller. Biz de bir qeder araşdırdıq ve gördük ki, hakimiyyet ümumiyyetle, bu meseleye maraq göstermir, sadece, Deyirmi Masanın öz istediyi şekilde baş tutması namine etiraz etmediyini ümumi şekilde bildirir. Ona göre de biz bele bir prinsipin qebulunda tekid etdik ve ATET-in, bezi sefirliklerin nümayendelerinin intensiv çalışmalarına baxmayaraq, hakimiyyet buna müsbet yanaşmadı. Buna göre de çoxsaylı, çoxsaatlı gergin müzakirelerden sonra biz müxalifet olaraq öz mövqeyimizi tesdiqledik ve Deyirmi Masada iştirakdan imtina etdik.”

Bu prosesin esas cehetleri barede jurnalistleri geniş şekilde melumatlandırdıqdan sonra Demkonqres sedri müzakire olunan diger mesele barede melumat verdi.

İdare Heyetinin Güney Azerbaycanda baş veren hadiselerle bağlı fikir mübadilesi apardığını söyleyen İsa bey 21 Azer gününü Şebüster şeherinde doktor Zehtabinin mezarı önünde qeyd etmek isteyen insanlara qarşı zorakılığı pislediklerini bildirdi: “Eger İran dövleti öz vetendaşlarının hüquqlarına hörmetle yanaşdığını beyan edirse, insanların toplaşma ve öz mövqelerini bildirme haqqına hörmetle yanaşmalıdır. Bu qanun pozuntularına son qoyulmalıdır. Biz bu meseleni diqqetde saxlayacağıq ve insan haqları teşkilatlarının da hebs edilen qardaş-bacılarımızın azad olunması istiqametinde seyler göstermesini isteyirik.”