Demkonqresin seçki
qanunvericiliyinin tekmilleşdirilmesi ile bağlı tekliflerinin Seçkiler Mecellesi
layihesine uyğun şekilde hazırlandığını söyleyen Müsavat başqanı qeyd
etdi ki, qurumun mövqeyinin mecellede eksini tapması istiqametinde teklifler artıq
konkretleşir: “Hem ümumi
mövqeni, hem de Seçkiler Mecellesinin her maddesine dair mövqeyimizi eks etdiren
senedler hazırdır. Eyni zamanda biz isteyirik ki, bu mövqe tekce Demokratik
Konqresin yox, ölkede fealiyyet gösteren bütün siyasi qüvvelerin birge mövqeyi
kimi teqdim olunsun. Bu istiqametde de meslehetleşmeler, müzakireler davam edir.
Yeqin ki, yaxın günlerde bu ümumi mövqe sened halında ictimaiyyetin de
diqqetine çatdırılacaq.”
ATET-in Seçkiler Mecellesi ile bağlı keçirdiyi deyirmi masalarda müxalifetin iştirak
etmemesi meselesine toxunan Demkonqres sedri qeyd etdi ki, onun rehberlik etdiyi
qurum bu mövqeni müsbet deyerlendirib. İştirakdan imtinanın sebeblerine
gelince, İ.Qember bunun bugünün prosesi olmadığını vurğuladı: “Xatırladım
ki, bu ilin evvelinden biz Prezident Aparatında Seçkiler Mecellesi layihesinin hazırlandığı
ve bezi beynelxalq teşkilatlara teqdim edildiyi barede melumata malik idik.
Yanvardan başlayaraq biz layihenin ictimaiyyete teqdim olunmasını teleb etmişdik.
Teessüf ki, yalnız noyabrın sonunda sened bizlere teqdim olundu. Eyni zamanda
beynelxalq teşkilatlardan da ala bilmedik. Bu meselede biz sefirliklerin mövqeyini
başa düşe bilerik. Çünki sefirlikler dövletlerarası münasibetleri
tenzimleyirler ve müeyyen öhdeliklerle bağlı qurumlardır. Hakimiyyet nümayendeleri
layiheni vererken konfidensiallıq şertini ireli sürürse, tebii ki, sefirlikler
bu şerte emel etmeye mecburdurlar. Ancaq beynelxalq teşkilatlar, xüsusen de
Azerbaycanda insan haqları, demokratiya ve seçki meseleleri ile meşğul olan
beynelxalq teşkilatların, onların ayrı-ayrı qurumlarının konfidensiallıq şertine
emel ederek layiheni açıqlamamalarını biz qebul ede bilmezdik. Çünki onların
bilavasite vezifesi demokratik prosese yardım göstermekdir. Eger bu seçki
Azerbaycanda keçirilirse ve Azerbaycan xalqı üçündürse, layiheni bu xalqdan,
siyasi qüvvelerden gizli şekilde müzakire etmek heç bir prinsipe uyğun
gelmir.”
İsa Qemberin sözlerine göre, eger Seçkiler Mecellesi layihesi mükemmel bir
sened olsaydı, demokratik seçkilerin keçirilmesine zemin yaratsaydı, belke de
hemin beynelxalq teşkilatları başa düşmek olardı: “Düşünmek olardı ki,
onlar diplomatik kanallarla layihenin tekmilleşmesine ve normal bir senedin ortaya
çıxmasına nail olublar, müzakirelerin qapalı keçmesinin nese xeyri olub. Ancaq
bu da olmayıb. Ortalığa çıxan mecelle çox mürtece ve heqiqi seçki keçirilmesine
imkan vermeyen seneddir. Buna göre de bu mesele ile bağlı iradımızı beynelxalq
teşkilatlara çatdırmaqda davam edirik.”
Demkonqres sedri onu da vurğuladı ki, müxalifetin Deyirmi Masadan imtinası
strateji xarakter daşımayıb: “Biz isteyirdik ki, Deyirmi Masa olsun ve orada iştirak
edek. Biz diskussiyalarda maraqlıyıq ve bu da demokratik prosesin mühüm bir
elementidir. Lakin deyirmi masaların şertleri bizi temin etmediyi üçün müeyyen
teklifler ireli sürdük. Tekliflerimiz de beraberhüquqluluq, şeffaflıq ve
semerelilik prinsiplerine esaslanırdı. Beraberhüquqluluq dedikde biz tedbirde
hakimiyyet nümayendeleri ile müxalifet nümayendelerinin beraber imkanlara malik
olmasını nezerde tuturduq. Bu istiqametde tekliflerimiz de ATET terefinden esasen
qebul edildi. Şeffaflıq dedikde medianın tam şekilde iştirakını ve dövlet
televiziyasında toplantılardan tam reportajların verilmesini nezerde tuturduq.
Burada da müeyyen irelileyişlere nail olundu ve ATET hakimiyyetle danışıqlardan
sonra Deyirmi Masanın plenar iclaslarının dövlet televiziyasında tam şekilde gösterileceyi
haqqında bize teminat verdi. Ancaq üçüncü prinsip istiqametinde heç bir
irelileyiş olmadı.”
Bu tipli deyirmi masalarda hamının bir-birinin mövqeyini eşitdiyini ve
cemiyyetin de bundan xeberdar olduğunu deyen İ.Qember bunun müsbet hadise olduğunu
dedi. Ancaq o qeyd etdi ki, bu diskussiyaların neticesinde heç bir müsbet deyişiklik
baş vermirse, layiheler tekmilleşdirilmirse, burada semerelilikden danışmaq düzgün
deyil: “Buna göre de biz teklif vermişdik ki, hakimiyyetle müxalifet arasında
beraber temsilçilik prinsipi esasında razılaşdırma komissiyası yaradılsın,
bu komissiya Seçkiler Mecellesini birge müzakire ederek vahid mövqeye gelmeye
cehd göstersin. ATET nümayendeleri bu mövzuda da hakimiyyetle danışıqlarını
bize çatdırdılar. Bildirdiler ki, hakimiyyet nümayendeleri prinsip etibarile
bele bir şerte etiraz etmirler, ancaq bunun yaxın günlerde qerar şekline salınmasına
hazır deyiller. Biz de bir qeder araşdırdıq ve gördük ki, hakimiyyet ümumiyyetle,
bu meseleye maraq göstermir, sadece, Deyirmi Masanın öz istediyi şekilde baş
tutması namine etiraz etmediyini ümumi şekilde bildirir. Ona göre de biz bele
bir prinsipin qebulunda tekid etdik ve ATET-in, bezi sefirliklerin nümayendelerinin
intensiv çalışmalarına baxmayaraq, hakimiyyet buna müsbet yanaşmadı. Buna göre
de çoxsaylı, çoxsaatlı gergin müzakirelerden sonra biz müxalifet olaraq öz mövqeyimizi
tesdiqledik ve Deyirmi Masada iştirakdan imtina etdik.”
Bu prosesin esas cehetleri barede jurnalistleri geniş şekilde melumatlandırdıqdan
sonra Demkonqres sedri müzakire olunan diger mesele barede melumat verdi.
İdare Heyetinin Güney Azerbaycanda baş veren hadiselerle bağlı fikir mübadilesi apardığını söyleyen İsa bey 21 Azer gününü Şebüster şeherinde doktor Zehtabinin mezarı önünde qeyd etmek isteyen insanlara qarşı zorakılığı pislediklerini bildirdi: “Eger İran dövleti öz vetendaşlarının hüquqlarına hörmetle yanaşdığını beyan edirse, insanların toplaşma ve öz mövqelerini bildirme haqqına hörmetle yanaşmalıdır. Bu qanun pozuntularına son qoyulmalıdır. Biz bu meseleni diqqetde saxlayacağıq ve insan haqları teşkilatlarının da hebs edilen qardaş-bacılarımızın azad olunması istiqametinde seyler göstermesini isteyirik.”