- 2000-ci ilde hakimiyyet müxalifet partiyalarını, o cümleden Müsavatı parlament seçkilerine buraxmadı, amma son anda Qerbin tezyiqlerinden sonra qerarını deyişdi. Ola bilermi ki, hemin dövrden netice çıxarıb indi müxalifetle dialoqa razılaşsınlar? Artıq onların bezi nümayendelerinin ATET temsilçisi vasitesile size teklifler göndermesi bunun sübutu kimi qebul oluna bilermi?

- Bu bir prosesdir ve ona göre de prosesin ayrı-ayrı merhelelerinin yekunlarını müzakire etmek ne qeder mühüm olsa da, biz ümumi yekuna diqqet yöneltmeliyik. Helelik razılaşdırma  komissiyası ile bağlı ilkin meslehetleşmeler başlayıb. ATET nümayendeleri hakimiyyet nümayendeleri ve müxalifet temsilçileri ile müeyyen temaslara gedib razılaşdırma komissiyası ile bağlı fikir mübadilesine başlayıblar. Bu meseleleri müzakire edeceyik ve yeqin ki, alınsa, media xebersiz qalmayacaq. Ona göre de helelik bugünkü merhelede hansı irelileyişler, hansı çetinlikler var mövzusu helledici deyil.

- ABŞ-ın Azerbaycandakı sefiri Ross Uilson Heyder Eliyevle görüşünde 2003-cü ilde demokratiyanın ölkemizin taleyi üçün ehemiyyetli rol oynayacağını bildirib. Bu mesajdan hansı neticeni çıxarmaq olar?

- Bu, ABŞ-ın daimi mövqeyidir. Azerbaycanda heqiqi demokratik inkişafın olması, heqiqi seçkilerin keçirilmesi ABŞ yetkililerinin her zaman gündeme getirdiyi meselelerdir. Tebii ki, onlar da başa düşürler ki, 2003-cü ildeki seçkiler xüsusi ehemiyyete malikdir ve bu seçkilere diqqetli olacaqları mence, şübhe doğurmamalıdır.

- Sizin müttefiqiniz olan AXCP (“klassikler”) müxalifetin Seçkiler Mecellesi ile bağlı keçirdiyi müzakirelere qatılmadı ve özü ayrıca bir qurum yaratdı. Bu gün bu meseleni de müzakire etdinizmi? Müttefiqlerinizin cavabları nece oldu?

- Mene ele gelir burada sirr olan bir şey yoxdur ki, AXCP MKM-in işinde helelik iştirak etmir. Men helelik sözünü işledirem, çünki hesab edirem ki, AXCP-de bu meselelerle bağlı müzakireler hele yekunlaşmayıb. Onların özlerinin de nümayendeleri vaxtaşırı bildirirler ki, deyerlendirme davam edir. Biz isterdik ki, AXCP MKM-de de fealiyyet göstersin. Tebii ki, bu meselelerle bağlı fikir mübadilesi aparıldı. Müeyyen problemler var. Ancaq Demkonqresin meqsedi Seçkiler Mecellesi meselesinde bütün siyasi qüvvelerin vahid mövqeden çıxış ede bilmesidir. Bizim bu istiqametde seylerimiz davam edecek.

- Ümumiyyetle, Azad Seçki Merkezi adlı bir qurum mövcuddurmu? Müttefiqlerinizden bunu soruşdunuzmu? Çünki hemin tedbirde iştirak edenler müxtelif ziddiyyetli açıqlamalar verirler...

- Bu ad seslenib ve bu ad etrafında müeyyen fikir mübadileleri aparılıb. Her halda, zaman gösterer, telesmeye ehtiyac yoxdur.

- Teklif etmisiniz ki, seçki komissiyalarını parlament seçkilerinde bir faizlik baryeri aşan partiyaların temsilçileri formalaşdırsın. Bilmek isterdik ki, söhbet hansı partiyalardan gedir?

- Mende olan melumata göre, bu ideya beynelxalq teşkilatlar terefinden de seslendirilib ve bizim terefimizden ciddi müzakire olunmağa başlayıb. Tebii ki, ideal variant deyil. Ancaq söhbet ondan gedir ki, biz seçki komissiyalarının paritet esasda, hakimiyyetin ve müxalifetin nümayendelerinden ibaret beraber şekilde formalaşmasını isteyirik. Burada da hansısa hüquqi terminler tapmağa ehtiyac var. Çünki bezen hakimiyyetin nümayendeleri de, ele müxalifetin hüquqşünasları da bele fikirler söyleyirler ki, qanuna ne şekilde yazmaq olar ki, komissiyaların yarısını müxalifet, yarısını hakimiyyet müeyyenleşdirecek? Eger hakimiyyet deyende kimlerden söhbet gediyi nisbeten aydındırsa, müxalifet anlayışı kifayet qeder genişdir, bunun üçün de bu sual yaranıb. Ona göre de mümkün meyarlardan biri kimi son parlament seçkilerinde resmi reqemlerle bir faizlik baryerden çox ses toplayan partiyaların bu prosesde iştirak etmesi ideyası gündeliye gelib. Bu partiyaların hansılar olduğunu müeyyenleşdirmek ise siz jurnalistler üçün o qeder de çetin olmamalıdır. MSK-nın 2000-ci ilin parlament seçkilerinden sonra verdiyi resmi melumatı tapıb, bir faizden çox ses almış partiyaların siyahısı ile tanış ola bilersiniz.

- Bele olan halda yene suallar çıxır. Parlament seçkileri erefesinde ADP-nin terkibinde olan Edalet Partiyasının, yaxud o zaman sizi destekleyen AXCP-nin seçki komissiyalarında iştirakı meselesi nece hell olunacaq?

- AXCP problemi hakimiyyetin yaratdığı böyük bir problemdir. Biz seçki komissiyalarını teşkiletme mexanizmlerini müeyyenleşdirerken hansısa anlayışlardan istifade etmek mecburiyyetindeyik. Hem de ki, hele bu proses davam edir. Aydın meseledir ki, eger bu meselede her hansı irelileyiş olsa, biz öz müttefiqlerimizin seçki komissiyalarında geniş şekilde temsil olunmasının yollarını tapacağıq. Bizim üçün bele bir problem yoxdur. Bizim strateji müttefiqimiz olan AXCP üçün ise bele bir problem var. Qanunda bu mesele ne cür yazılır - yazılsın, AXCP üçün problem yaranacaq. Eger yazsalar ki, bu mesele püşkatma yolu ile hell olunacaq, bu, bir qayda olaraq qeydiyyatdan keçmiş partiyalar arasında olacaq. Bu halda da hakimiyyet AXCP-ni resmen qeydiyyatdan keçmiş partiya kimi qebul etmeyecek. İstenilen başqa formalar olsa bele, bu problem var. Bizim dediyimiz variantda ise müeyyen sebeblerden hemin meyara aid edile bilmeyen partiyaların da bizimle beraber seçki komissiyalarını teşkil etmesi mümkündür ve biz bunu edeceyik.

- Hakimiyyet temsilçileri iddia edirler ki, müxalifet partiyaları öz aralarında razılaşdırma komissiyası ile bağlı ümumi fikre gele bilmirler.

- Hakimiyyetin narahatlığı üçün esas yoxdur. MKM-de bu meseleler geniş müzakire edilib, biz öz mövqeyimizi bilirik, beynelxalq teşkilatlara da çatdırmışıq. MKM-in ireli sürdüyü teklif zamanında ireli sürülüb. Bütün beynelxalq teşkilatlar da bu teklifin obyektiv ve semereli olduğunu qebul edibler. Odur ki, hakimiyyet öz problemini düşünsün. Ya bu teklifle razılaşmalıdırlar, ya öz qeyri-konstruktivliklerini ortaya qoymaq mecburiyyetinde olacaqlar.

Könül ŞAMİLQIZI